Кіріспе

Американдық актриса (1907–1968)

Перт Л. Келтон (14 қазан 1907 – 30 қазан 1968) – американдық сахна, кино, радио және теледидар актрисасы. Ол Джеки Глисонның «Айлы түн» фильміндегі алғашқы Элис Крамден рөлін сомдады. 1930 жылдары ол Голливуд фильмдеріндегі көрнекті комедиялық қосалқы және басты рөлдерді ойнады, мысалы Грегори Ла Каваның Констанс Беннетпен түсірген «Гүлдер төсегі» және Рауль Уолштың Уоллес Бири мен Джордж Рафтпен түсірген «Боуэри» (екеуі де 1933 жылы шықты). 1925 жылдан 1968 жылға дейін оннан астам Бродвей қойылымдарында өнер көрсетті. Оның ең танымал рөлі – мюзикл «The Music Man»-нің түпнұсқалық өндірісіндегі «Миссис Пару» рөлі, ол кейін фильмде де қайталанды. Алайда, 1950 жылдары ол «қара тізімге» енгендіктен оның мансабы үзіліске ұшырады. Оның екі ата-анасы да вадевильде әнші және биші болып саяхаттаған, ал оның тәтесі Джейн Келтон 1800 жылдардың соңы мен 1900 жылдардың басында кәсіби актриса болған. Келтонға оның тәтесі есім берген, ол анасына өзінің сүйікті театрлық рөлі – «Чекерс» пьесасындағы «Перт Барлоу» кейіпкерінің құрметіне «Перт» есімін ұсынған. 1910 жылы ол ата-анасы мен қарындасымен бірге шетелдік гастрольдік сапарда жүрген кезде Оңтүстік Африка Одағының Кейптаун қаласында үш жасында алғаш рет сахнаға шықты. Отбасымен бірге АҚШ-қа оралғаннан кейін Перт жеке мектептерге қабылданып, алғашқы білімін алды, сондай-ақ би, дауыс және драма бойынша кеңейтілген оқудан өтті. 12 жасқа келгенде, ата-анасымен бірге «Үш Келтон» тобында өнер көрсеткеннен кейін, ол вадевильде жеке актриса немесе «одиночка» ретінде өнер көрсете бастады, ал 17 жасында ол Бродвейде өнер көрсетті, бастапқыда Джером Керннің 1925 жылғы «Санни» мюзикл-комедиясында Мэрилин Миллермен бірге актерлік құрамға қатысты.

Фильмдер

Келтон мен оның ата-анасы 1927 жылдың екінші жартысында Голливуд фильмдерінде жұмыс істеу үшін Калифорнияға көшіп келді. Сол санақта Келтонның үшеуі де "қозғалыс суретінде" актер ретінде тіркелген. Келтон 1930 жылдардың қалған бөлігінде 20-дан астам толық метражды фильмде және қысқа фильмдерде ойнады. 1939 жылғы "Шыбырлаған жаулар" фильмінде ойнағаннан кейін, ол мансабын өзгертіп, қайтадан театрға оралды және радиода, ал кейіннен қарқынды дамып келе жатқан теледидарда жиі өнер көрсетті. Ол 1962 жылға дейін "үлкен экранға" оралмады, ол жылы "Музыкалық адам" фильмінде Пароо ханым рөліне шақырылды.

Радио және Нью-Йоркке оралу

1940 жылдың сәуірінде Перт Калифорниядан кетіп, Нью-Йорк қаласына қайта оралды. Ол Манхэттендегі Батыс 55-ші көшедегі айына 65 доллар тұратын пәтерде тағы үш әйелмен бірге тұрды, олардың екеуі театр бишілері, ал үшіншісі хатшы болып жұмыс істеді. Манхэттенді сол жылы аралаған федералдық санақшы Келтонды санақ тізімінде "Актриса, театр және кино" деп қысқаша сипаттап, оның жасын 28 деп көрсеткен, бірақ 1940 жылдың көктемінде Перттің нақты жасы 32-ге толыпты. Дэвид Вайнштейннің "Ұмытылған желі" кітабында Келтон "Жұлдыздар шеруі" бағдарламасында (1951-1952 жж.) сериалдың соңғы маусымына дейін болғаны айтылады, сондай-ақ Джеки Глисон оны бағдарламадан шығару әрекеттеріне қарсылық көрсеткендіктен оның қалуы мүмкін екені де ұсынылады. 1960 жылдары Келтон Глисонның CBS шоуына шақырылып, "The Honeymooners" (кейде "The Color Honeymooners" деп те аталады) атты бір сағаттық музыкалық эпизодында Алистің анасы рөлін ойнады, ал Шейла МакРэй тартымды жас Алистің рөлінде болды. 1963 жылы Келтон "Таймз зонасы" бағдарламасында "Миниатюра" эпизодында Роберт Дюваллдың талапкер анасын сомдады. Келесі жылы ол "Менің үш ұлым" атақты отбасылық ситкомында қонақ ретінде ойнады. "Stage Door Bub" эпизодында Келтон Телма Уилсонды бейнелейді, ол өмірінің қалған бөлігін тұрақтандыруды армандаған, бірақ көп ұзамай осы өмір салтының оның мінезіне сай емес екенін түсінген тәжірибелі, көшпелі сахна актрисасы. Өмірінің соңғы жылдарында Келтон Spic and Span өнімінің жарнамалары арқасында кеңінен танылды.

Мейрамхана иесі

Перт Келтон 1920 жылдардың соңында Лос-Анджелестегі Лексингтон даңғылының 6326 нөмірінде салынған Warner Kelton қонақ үйінің тең иесі болды. Перт және оның ата-анасы 1920 жылдардың соңынан бастап кемінде 1930 жылға дейін осы қонақ үйде тұрды. Ғимараттың оңтүстігіндегі бақта шағын ашық ауадағы театр болды, ондағы тілек қанатын "On Your Toes" (1936) мюзиклінен "There's a Small Hotel" әніне шабыт берген болуы мүмкін. Сонымен қатар, ғимараттың жертөлесінде құпия бар болды. Қонақ үйдің кіреберісінің үстінде "Қуанышпен кіріңіз" деген жазу орналасқан. Кейін бұл ғимарат Калифорния Телевизиялық Қоғамына үй болды.

Жеке өмір және өлім

Репетициялар мен қойылымдардан тыс уақытта Келтон өнермен әуесқой ретінде шұғылданды және "көңілді" суретші болды. Перт актер және режиссер Ральф С. Беллге үйленген, олардың Брайан мен Стивен есімді екі ұлы болды.