Кіріспе

Хип-хоп музыкалық бейнеклиптерінде және қойылымдарында көрінетін әйел модельдер. Видео-виксен (сондай-ақ хип-хоп сұлуы немесе бейнеклип қызы деп те аталады) – хип-хопқа бағытталған музыкалық бейнеклиптерде түсетін әйел. 1990 жылдардан 2010 жылдардың басына дейін видео-виксен имиджі танымал музыкада, әсіресе хип-хоп жанрында маңызды рөл атқарды. Видео-виксен алғаш рет 1980 жылдардың соңында хип-хоп мәдениеті жеке өмір салтына айнала бастағанда пайда болды, бірақ 1990-шы және 2000-шы жылдары американдық мәдениетте ең танымал болды. Көптеген видео-виксендер болашақ актерлер, әншілер, бишілер немесе кәсіби модельдер болып табылады. Орындаушылар мен видео-виксендер қара нәсілді әйелдердің әлеуметтік деградациясына себепкер болды деген айыптауларға ұшырады. Латын американдық әйелдер де хип-хоп музыкалық бейнеклиптерінде кемсітіліп, гиперсексуализацияланады, себебі олар рэп бейнеклиптерінде сексуалдық құштарлық нысаны ретінде бейнеленеді.

Видео-құйрықтың пайда болуы

Видео-виксеннің 80-жылдардың соңында пайда болғаны айтылады, дәл сол кезде хип-хоп музыка индустриясында жеке жанр ретінде қалыптаса бастады. Бұл мәлімдемені музыкалық видео режиссері доктор Тет жасады, ол деректі фильмде осы әйелдердің "кербездігі, әдемі беті және сіздің жаныңыздағы, қол жеткізе алатын қызға ұқсас" болғанын айтады. Бұл авторлар осындай бейнелеулер ер-адамдарды билікке орналастырады және олардың ерлерді басым жыныс ретінде көрсетуіне себеп болатынын санайды. Модельдер сексуалдық объект ретінде бейнеленеді. Ерлер билігінің белгілері және әртістердің әйелдерге қатысты "ит" және "сатылық" сияқты қарапайым тілдерді қолдануы, әйелдердің төмен тұрған жыныс екенін көрсететін түсінікке әкеледі. 2004 жылы Неллидің "Tip Drill" әніне түсірілген видеосы әйелдерді бейнелеуі және сексуалдық объектіге айналдыруы үшін айқын сынға ұшырады. Кейбір адамдар Неллидің видеосында пайда болған әйелдер өз еркімен қатысқанын көрсетсе, басқалары ер реперлердің хип-хоп модельдерін сексуалдық тұрғыдан объектілеуін тоқтатпайтынын айтты. 2005 жылы бұрынғы хип-хоп музыкалық видео моделі Каррин Стеффанс "Видео-виксеннің құпиялары" атты кітап жазды, онда ол хип-хоп әлеміндегі әйелдердің кемсітуін бейнелейді. Кітаптың баспагері оны "бір жағынан шындықты айту, екінші жағынан ескерту" деп сипаттайды. Кітап АҚШ-та бестселлерге айналды. Каррин Стеффанс жеке тәжірибесін әлеммен бөлісуді шешкен азақ әйелдердің бірі болды. Оның кітабы қоғамда стандартты виксен тәжірибесі ретінде қабылданды, себебі ол индустрия туралы адамдардың күмәнін растайды деп есептелді. Дегенмен, Стеффенс – бұл тек бір мысал, сондықтан Глория Велез және Мелисса Форд сияқты виксендер оның кітабына қарсы шықты. Олар өз тәжірибелерінің оныкінен өзгеше екенін және кітап жарық көргенге дейін ол есімді ешкім білмегенін түсіндірді. Оның басқа виксендерге сілтеме жасауы – олардың тәжірибесіне өз баяндамасын таңу әрекеті ретінде қарастырылды.

Видеоның қара нәсілді әйелдерге әсері

Музыкалық бейнелер әлемінде қара нәсілді әйелдерді «бейнелік жұлдыз» ретінде көрсету – күрделі және дамитын оқиға, ол қоғамдық түсініктермен және тарихи контекстпен тығыз байланысты. Тарихи тұрғыдан қара нәсілді әйелдер индустрияда ерекше қиындықтарға тап болды, олардың бейнесі көбінесе жағымсыз стереотиптерді немесе гиперсексуализацияланған образдарды күшейтті. Мұндай бейнелерде қара нәсілді әйелдер көбінесе асыра сексуалдық, бағыныштылық немесе агрессияны көрсететін рөлдерде бейнеленеді, бұл қоғамдық алғышелімдерге терең сіңген тарихи стереотиптерге сәйкес келеді. Бұл бұрмалаулар қара нәсілді әйелдер туралы тар және шектеулі көзқарас қалыптастырады, оларды құштарлық нысаны ретінде немесе тек физикалық ерекшеліктерімен анықталатын тұлғалар ретінде бейнелейді. Бұл бейнелер сондай-ақ, шынайы емес сұлулық идеалдарын және тар стандарттарды орнатады, көбінесе физикалық қасиеттерге басқа қасиеттерге қарағанда басымдық береді, нәтижесінде қара нәсілді әйелдердің көп қырлы жеке басы шеттетіліп, жойылады. Мұндай бейнелер қара нәсілді әйелдердің әртүрлі болмысын және тәжірибесін ғана емес, сонымен қатар кең таралған мәдениетте осы зиянды стереотиптерді қалыпқа келтіруге де ықпал етеді. Бұл әсер ойын-сауық индустриясынан тыс, қара нәсілді әйелдердің қоғамда қабылдануына және бағалануына әсер етеді. Музыкалық бейнелерде қара нәсілді әйелдердің гиперсексуализацияланған бейнесіне артық көңіл бөлу қара қауымның ішкі пікіріне ғана емес, сонымен қатар қоғамның кең қабылдауына әсер етеді, зиянды стереотиптерді нығайтады және нюансты бейнелеу мүмкіндіктерін шектейді. Нәтижесінде, бұл бейнелер қара нәсілді әйелдердің өзін-өзі қабылдауына және өзін-өзі бағалауына кері әсер етуі мүмкін, өйткені олар қоғамдық күтулерді басқарады және музыкалық бейнелерде осы бейнелер арқылы ұдайыланатын тар сұлулық және мінез-құлық нормаларына сәйкес келу қысымын сезінеді. «Бейнелік жұлдыздар» тақырыбы қара нәсілді әйелдердің бейнеленуі туралы көптеген пікірталастарды тудырды, мысалы, автор Фатима Соломанның бұл жағдайдың қара нәсілді әйелдердің гиперсексуализациялануына ықпал еткендігі туралы пікірі. Ол өзінің «Музыкалық бейнелердегі түсті терілі әйелдерді пайдалану тоқтатылуы керек» деген мақаласында қара нәсілді әйелдердің дене ерекшеліктеріне байланысты жыныстық тұлға ретінде қарастырылуын түсіндіреді. «Бейнелік жұлдыздар» қара нәсілді әйелдерге қатысты осы жағымсыз стереотиптерді күшейтеді деп есептеледі. Олар көбінесе түсті терілі әйелдерге қатысты стереотиптерді бейнелеудің ғажайыптығынан кейін стереотиптік троптар ретінде танылады. Ол өзінің пікірін осы стереотиптердің қара нәсілді әйелдерді «әлеуметтік және интеллектуалдық үлестері» тұрғысынан қалай шеттетуіне қатысты, өйткені олар көбінесе тек денелері үшін мақталады. Хеллер өзінің «Tip Drill» музыкалық бейнесінде Неллидің қыздың артқы жағына картаны сүртіп жатқанын атап өтті. Бұл бейне қара нәсілді әйелдің денесі тауар екендігінің идеологиясын көрсетеді.

Видеодағы қыздар рэперлер

Әйелдер немесе Lil' Kim және Trina сияқты рэперлер Т. Диниан Шарпли Уайтингтің "мәдени қарсылықтың ерекше орны" деп сынауына ұшырады. Өздерін "бейне-модельдер" ретінде көрсеткен әйел рэперлерге Ники Минаж, Трина, Ив, Рашида, Фокси Браун, Реми Ма, Да Брат, Жакки О, Шонна, Гангста Бу, Лола Монро, Crime Mob хип-хоп тобынан Даймонд және тағы да көптеген суретшілер жатады. Екінші жағынан, бұл суретшілер өздерінің жеке басын және өзіндік ерекшеліктерін қайта жаңарту үшін өз денелерін және сексуалдылығын пайдаланады. Мысалы, Минаж қара терілі әйел/рэпер ретіндегі өзінің орнын қалай білетінін айтады және өзін және басқа әйелдерді күшейту туралы ашық түрде сөйлейді. Ол сондай-ақ әйелдер сексуалдылығының еркек көрінісіне үстемдік ету мақсатымен өз денесін пайдаланады және "Барби, кешір!" фразасының өзін және өмірлік позициясын бекіту үшін қалай қолданылатынын айтады. Сонымен қатар, хип-хоп әлеміндегі әйелдердің рөлі тек бейне-модельдер болумен ғана шектелмеді. Хип-хоптың ерте кезеңіндегі екі суретші, рэпер Роксанн Шанте және Salt N Pepa тобы, әйелдер бейнесін қорғау туралы рэптерімен танымал болды. Сонымен қатар, Хеллердің сөзіне сүйенсек, олар өздерінің сексуалдылығын гиперсексуалды жағдайға түспей-ақ көрсетті.