Біріккен Словения: 1848 жылғы ұлттық қозғалыс бағдарламасы
United Slovenia
Біріккен Словения: 1848 жылғы ұлттық қозғалыстың мақсаты – словен тілдес аймақтарды біріктіру, тең құқықтар мен Австрия империясы аясындағы ұлттық идеялар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирредентизм
Irredentism
Біріккен Словения (немесе Združena Slovenija) – 1848 жылғы Ұлттар көктемі кезінде қалыптастырылған словен ұлттық қозғалысының іске аспаған саяси бағдарламасының бастапқы атауы. Бағдарламада (а) барлық словендер қоныстанған аймақтарды Австрия империясының билігі астындағы бір ғана корольдікке біріктіру, (б) словендердің қоғамдық өмірде тең құқықтарын қамтамасыз ету және (с) Габсбург монархиясының Германия конфедерациясымен жоспарланған бірігуіне қатысты қатты қарсылық білдірілді. Бағдарлама негізгі мақсаттарына қол жеткізе алмады, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін словен ұлттық қозғалысының барлық бағыттары үшін ортақ саяси бағдарлама болып қала берді.
United Slovenia ( or Združena Slovenija) is the name originally given to an unrealized political programme of the Slovene national movement, formulated during the Spring of Nations in 1848. The programme demanded (a) unification of all the Slovene inhabited areas into one single kingdom under the rule of the Austrian Empire, (b) equal rights of Slovene in public, and (c) strongly opposed the planned integration of the Habsburg monarchy with the German Confederation. The programme failed to meet its main objectives, but it remained the common political program of all currents within the Slovene national movement until World War I.
Тарихи контекст
Фердинанд I-ді феодализмді жоюға және конституция қабылдауға мәжбүрлеген Вена көтерілісінен кейін, Австрия империясының көптеген ұлттары өз идеяларын күшейту мүмкіндігін көрді. 1815 жылғы Вена конгресінен кейін, ғасырлар бойы алғаш рет, барлық словендер бір императордың билігінде болды. Дегенмен, олар Карниола, Штирия, Каринтия, Гориция және Градиска, Истрия, Триест, Ломбардия және Венеция (Венеция Словениясы) провинциялары, сондай-ақ Венгрия Корольдігі (Прекмурье) сияқты әртүрлі әкімшілік бөлімдерге бөлінді. Мұндай фрагментацияда ұлттық негізде өзін-өзі басқару мүмкін емес еді. Біріккен Словения бағдарламасы алғаш рет 17 наурыз 1848 жылы Каринтиялық словен дін қызметкері және саяси белсенді Матия Маярмен тұжырымдалып, 29 наурызда ұлттық консервативті «Kmetijske in rokodelske novice» газетінде, редакторы Янез Блейвейс болған, жарияланды. Маяр ұсынған идеяны Венадан келген словендер қоғамы, сол кезде көрнекті тіл білімі маманы Франц Миклошич басқарды, олар 29 сәуірде Клаганфурттан шығатын «Novice» словен газетінде манифестін жариялады. Осы кезеңде географ Петер Кослер словендер қоныстанған аумақтардың этникалық-тілдік шекаралары көрсетілген картасын шығарды. Янез Блейвейс бұл талаптарды 15 жыл бойы Мариборда словендер арасында тұрған Австрия императорының інісі, архидюк Иоаннға ұсынды. Бағдарламаның үш негізгі тармағы (Словенияның жекеленген бірлік ретінде құрылуы, словен тілінің мойындалуы және Германия Конфедерациясына қосылуға қарсылық) петиция ретінде жазылды. 51 қол қойылған парақ әлі де сақталған, бұл бағдарламаның халықтан зор қолдау алғанын көрсетеді. Қол қойылған петиция Австрия парламентіне ұсынылды, бірақ Венгриядағы көтеріліс салдарынан парламент словен мәселесін талқылауға үлкермей таратылды.
Following the Vienna Rebellion that forced Ferdinand I to abolish feudalism and adopt a constitution, many nations of the Austrian Empire saw a chance for strengthening their ideas. After the Congress of Vienna in 1815, for the first time in centuries, all Slovenes were under the rule of one emperor. They were, however, divided between different political subdivisions, namely the provinces of Carniola, Styria, Carinthia, Gorizia and Gradisca, Istria, Trieste, Lombardy and Venetia (the Venetian Slovenia) and the Kingdom of Hungary (Prekmurje). In such a fragmentation, a self government on national basis was impossible. The programme of United Slovenia was first formulated on 17 March 1848 by the Carinthian Slovene priest and political activist Matija Majar, and published on 29 March in the national conservative newspaper Kmetijske in rokodelske novice, edited by Janez Bleiweis. The idea advanced by Majar was elaborated and articulated by the society of Slovenes from Vienna, led at this time by the notable linguist Franz Miklosich, which published their manifesto on 29 April in the Slovene newspaper Novice from Klagenfurt. In the same period, the geographer Peter Kosler issued a map of the Slovene inhabited areas with ethnic linguistic lines. Janez Bleiweis presented these demands to the Austrian Emperor's younger brother Archduke John, who had been living among the Slovenes in Maribor for 15 years. The three key points of the programme (the creation of Slovenia as a distinct entity, recognition of Slovene and opposition to joining the German Confederation) were signed as a petition. 51 signed sheets still exist, showing that the programme was well supported by the masses. The signed petition was presented to the Austrian parliament; however, due to the uprising in Hungary, the Parliament was dissolved before it could even discuss the Slovene issue.
Салдары
Словениялықтардың саяси талпыныстары 1851 жылы барон Александр фон Бахтың абсолютизмімен тоқтатылды, ал словен ұлттық қозғалысы негізінен мәдени салаға көшті. Дегенмен, Біріккен Словения бағдарламасы Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін словен ұлттық қозғалысының барлық бағыттары үшін ортақ саяси бағдарлама болып қала берді және 1868-1871 жылдар аралығындағы табори кезеңінде күш алды. Соғыстан кейін және Австрия-Мажарстанның тарауынан соң, бұл бағдарламаның орнына оңтүстік славяндармен Югославияның ортақ мемлекетінде бірігу идеясы ішінара келді. 1918 жылдың қазанында Австро-Венгрия империясының құлауынан кейін, содан кейін Словендер, хорваттар мен сербтер мемлекеті, одан соң Сербтер, хорваттар мен словендер патшалығы құрылғаннан кейін, көптеген словендер, әсіресе Юлиан Маршы мен Каринтияда, елден тыс қалды. Сондықтан, Біріккен Словения бағдарламасы соғыстар аралық кезеңдегі саяси және интеллектуалдық пікірталастарда маңызды орын алды. 1941 жылдың сәуірінде ол Словен халықтық азаттық фронтының манифестіне енгізілді. 1947 жылы Словениялық жағалаудың Югославияға қосылуы және 1954 жылы Триесттің еркін аймағының Италия мен Югославия арасында бөлінуінен кейін, Біріккен Словения бағдарламасының негізгі талабы – словендер көп тұратын аумақтарды біріктірілген және дербес саяси-әкімшілік бірлікке біріктіру – іске асырылды. "Словения поштасы" Біріккен Словения қозғалысының 150 жылдығына арналған марка шығарды.
The political aspirations of the Slovenes were suppressed by Baron Alexander von Bach's absolutism in 1851, and the Slovene national movement was moved back to an almost purely the cultural field. The programme of United Slovenia, however, remained the common political programme of all currents within the Slovene national movement until World War I, and was gaining power in the period of tabori between 1868 and 1871. After the war and the dissolution of Austria Hungary, the programme was partially replaced by the idea of integration with other South Slavs in the common country of Yugoslavia. After the collapse of the Austro Hungarian Empire in October 1918, and the subsequent creation of first the State of Slovenes, Croats and Serbs and then the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes, a significant number of Slovenes, mostly in the Julian March and Carinthia, remained outside the country. Therefore, the programme of United Slovenia remained very much present in the political and intellectual debates of the interwar period. In April 1941, it was incorporated in the manifesto of the Liberation Front of the Slovenian People. After the annexation of the Slovenian Littoral to Yugoslavia in 1947 and the partition of the Free Territory of Trieste between Italy and Yugoslavia in 1954, the main demand of the United Slovenia programme – the unification of the majority of Slovene inhabited areas into a unified and autonomous political administrative entity – saw its fulfillment. The Post of Slovenia issued a stamp on the occasion of 150th anniversary of the United Slovenia movement.