Кіріспе

Үлкен бөлме – үй ішіндегі бірнеше дәстүрлі бөлмелердің, мысалы, отбасылық бөлме, қонақ бөлмесі және кабинеттің қызметтерін біріктіретін кең бөлме. Мұндай бөлмелер әдетте биік төбелі болады және үйдің орталық бөлігіне немесе оған жақын жерге орналастырылады. Үлкен бөлмелер АҚШ үйлерінде 1990 жылдардың басынан бері жиі кездеседі.

Сипаттама

Үлкен бөлме туралы түсінік ортағасырлық қамалдар мен сарайлардағы үлкен залдар мен бөлмелердің романтикалық идеалдарына оралып келеді, онда барлық өмірлік мәселелер шешілетін бір үлкен орталық бөлме болған. Америкадағы қала маңындағы орташа бағалы үйлерді салушылар "өлген" қонақ бөлмесінің мәселесін және қонақ бөлмесі мен отбасылық бөлмелердің арасындағы қарым-қатынасты "үлкен бөлме" идеясына қайта оралу арқылы шешуге тырысты. Жалпы тұжырымдама – үйдің орталық нүктесі саналатын, дәстүрлі түрде қонақ және отбасылық бөлмелерге бөлінетін барлық отбасылық функцияларға арналған салыстырмалы түрде орталық бөлме. Үлкен бөлменің ерекше белгісі – үйдің қалған бөліктерінен биік болатын, әдетте екі қабатты және көбінесе жылжымайтын мүліктерде "кафедральдық төбелер" деп аталатын қақпалы төбе. Әртүрлі үлкен бөлмелер әртүрлі функцияларды біріктіреді. Кейбіреулерінде оқу бөлмесі орналасқан, осылайша дәстүрлі кабинет функциясы бөлмеге енгізіледі, ал кейбіреулері мұндай мүмкіндіктен бас тартады. Керемет бөлмелердің кейбір дизайнында дәстүрлі асхананың функциялары да қарастырылған. Жалпы айтқанда, үлкен бөлмелер 20-шы ғасырдың екінші жартысында салынған американдық көп қабатты үйлердің бірінші қабатында жиі кездеседі. Көптеген үйлерде үлкен бөлме ас үйге іргелес орналасқан, көбінесе толық қабырғаның орнына тек бармен бөлінген.

Тарих

Қазіргі заманғы үлкен бөлме тұжырымдамасы 1950 және 1960 жылдары Калифорнияда Джозеф Эйхлер салған модернист үйлердегі "көп функциялы бөлмеге" қайнар көздік етеді. Құрылыс салушылар 1970 және 1980 жылдары жоғары сапалы үйлерді үлкен бөлмелермен салуды бастады, бастапқыда тек шатырлы кіреберістерді ранчо стиліндегі үйлерге қосты. "Брейди Банч" телесериалындағы үй осыған мысал бола алады. Үлкен бөлмелер 1990 және 2000 жылдары Америкада салынған қала маңындағы үйлердің дерлік барлығында кездесетін ерекшелікке айналды. Бастапқыда үлкен бөлмелер үй иелерінің арасында танымал болды. Wall Street Journal газетіне сұхбат берген құрылыс салушылардың айтуынша, бұл үй иелері өсіп келе жатқан экономикада өзінің әулетін көрсеткісі келгендіктен болды, сондықтан The New York Times үлкен бөлмені "Макмансионның ерекше белгісі" деп атады. Алайда, 2000 жылдардың ортасында Wall Street Journal газеті үй сатып алушылардың үлкен бөлмелерге деген қызығушылығы төмендегенін хабарлады. Көптеген шағымдар оларды жылыту мен салқындатуға кететін шығындарға, оларды тазалау мен бояудың қиындығына (биіктігі мен бұрыштардың ерекшелігіне байланысты) және олардың жай ғана пайдасыз кеңістік екендігіне қатысты болды. 1990 жылдардың басында үлкен бөлмелер кеңінен танымал болғаннан кейін шамамен 15 жыл өткен соң, Американың барлық аймақтарындағы құрылыс салушылар үлкен бөлмелі үйлерге деген сұраныстың азайғанын байқады. Ал сатып алушылар көбірек кеңістігі және көп бөлмелері бар үйлерді қалаған. Үлкен бөлмелері бар үйлердің иелері кейде үлкен бөлменің төбесіне жаңа бөлмелер немесе мансардалар қосуды таңдайды, бұл үйге дәстүрлі кеңейтім салуға қарағанда 50%-ға арзан болуы мүмкін. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметінше, 2005-2007 жылдар аралығында үйлердің ішкі құрылымын қайта жаңартуға жұмсалған шығындар шамамен 40%-ға өсті, бірақ жаңа бөлмелер салуға жұмсалған шығындар 57%-ға төмендеді, бұл халық санағы бюросының статистикалық маманы үлкен бөлмелерді қайта жаңартумен байланыстырды. Алайда, үйдің қазіргі көлемінде жұмыс істеудің көптеген себептері мемлекеттік және муниципалдық ережелерге байланысты болуы мүмкін, өйткені ғимараттың көлемін ұлғайтқанда жоғары салықтар, қосымша рұқсаттар немесе септикалық жүйені қайта жобалау қажет болуы мүмкін. 2007 жылы Money журналы үлкен бөлмелерді өзінің уақыты өткен тренд ретінде қарастырды. Журналдың хабарлауынша, әдеттегі үлкен бөлме шаршы футына 150-350 доллар тұрады, ал дәстүрлі бөлмелерді салу шаршы футына 125-250 доллар тұрады, сондай-ақ үлкен бөлменің күнұсқалық пайдасы (отбасылық іс-шараларды бір бөлмеде біріктіру) оның құны мен күтіп ұстау қиындықтарын ақтамайды.