Штокхаузеннің «Мантра» композициясы — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Карльхайнц Стокгаузеннің композициясы «Мантра» – неміс композиторы Карльхайнц Стокгаузеннің композициясы. Ол 1970 жылы жазылған және сол жылдың күзінде Донауэшинген фестивалінде алғаш рет орындалды. Шығарма екі сақиналық модуляцияланған фортепианоға арналған; әрбір орындаушы сонымен қатар хроматикалық кроталдар (көне цимбалдар) және ағаш блокпен жабдықталған, ал бір орындаушы қысқа толқынды радио арқылы Морзе кодын немесе Морзе кодын магниттік таспаға жазылған нұсқасын ойнатады. Композитор өзінің шығармалар каталогында оны 32-ші туынды деп белгілеген.

Тарих

Стокгаузен бірнеше жыл бойы Контарский фортепиано дуэтіне бірдеңе жазуға қызығушылық танытты, ал 1969 жылдың басында оны іске асыруға бекінді.) 1969 жылдың қыркүйегінде немесе одан сәл бұрын АҚШ-тың солтүстік-шығысынан Лос-Анджелеске ұшып бара жатып, ол "Көрнеулік" (Vision) атты "екі фортепианоға арналған театрлық туындының бір түрін" эскиздей бастады. 1970 жылдың наурыз айында ноталар жазуға кірісті, бірақ үш беттен кейін жұмысты тоқтатты. Коннектикут штатының Мэдисон қаласынан Бостонға автомобильмен саяхат жасағанда, Стокгаузенге бір мелодия келді, сонымен қатар осындай музыкалық мотивті ұзақ – елу немесе алпыс минутқа дейін дамыту туралы ой келді. Ол сол кезде мелодияны конвертке жазып алды, бірақ "Көрнеуліктен" (Vision) бас тартқаннан кейін ғана бұл оның жаңа екі фортепианоға арналған шығармасының негізі болуы мүмкін екенін түсінді. Кейін Стокгаузен бұл оқиғаның 1969 жылдың қыркүйек айының басында болғанын еске алды, бірақ эскиздің күні 26 ақпанмен сәйкес келеді. Содан кейін, сол жылы, 1969 жылдың 22 қыркүйегінде Оңтүстік Франциядағы Альципрато монастырында ол екі пианист орындайтын "төрт қолмен" (бір фортепианода) ойналатын "Интервалл" (Intervall) атты интуитивті музыкалық мәтіндік композицияны жазды, бірақ ол Контарский ағайындыларын, әсіресе Альфонстың, ағасы Алойдың "Aus den sieben Tagen" шығармасынан Стокгаузен ансамблінің мүшесі ретінде мәтіндік туындыларды орындау тәжірибесі болмағандықтан, қызығушылығын тудырмады. "Интервалл" (Intervall) шығармасының премьерасын Роджер Вудворд пен Джержи Романюк орындады, кейіннен ол Стокгаузеннің екінші интуитивті музыкалық композициялар циклының бір бөлігіне енді. Стокгаузен Контарский ағайындыларына арналған шығарма жазу ниетін Баден-Бадендегі SWF музыка бөлімінің директоры және Donaueschinger Musiktage für Zeitgenossische Tonkunst фестивалінің көркемдік жетекшісі Генрих Штробельге жеткізді. 1969 жылдың соңында Штробель 1970 жылғы Донаушенген фестивалі үшін екі фортепианоға арналған туынды тапсырды. "Көрнеуліктен" (Vision) бас тартқаннан кейін, Стокгаузен өткен қыркүйекте жазып алған мелодияны қайта қарап, оның негізінде формалық жоспар жасады және 1970 жылдың 1 мамыры мен 20 маусымы аралығында Осакада (Жапония) жаңа туындының қаңқасын құрды. Содан кейін ол 1970 жылдың 10 шілдесінен 18 тамызына дейін Кюртендегі үйінде үздіксіз жұмыс істеп, ноталарды аяқтады. Альфонс және Алойс Контарский "Мантраны" (Mantra) 1970 жылдың 18 қазанында Донаушенгенде алғаш рет орындады, ал туындының алғашқы жазбасын 1971 жылдың 10-13 маусымы аралығында Мюнхендегі 22 Kreillerstraße студиясында Deutsche Grammophon үшін жасады. Партитура алғаш рет 1975 жылы композитордың жаңадан құрылған Stockhausen Verlag баспасынан шыққан алғашқы басылымдардың бірі ретінде жарық көрді.

Stockhausen had been interested for several years in writing something for the Kontarsky piano duo, and by early 1969 he had become determined to do so.) On a flight from the Northeastern United States to Los Angeles in September 1969 or shortly before, he had sketched "a kind of theater piece for two pianos" titled Vision, and in March 1970 began to work out a score, but broke off after just three pages. During an automobile trip from Madison, Connecticut to Boston, a melody came to Stockhausen, along with the idea of expanding such a musical figure over a very long period of time—fifty or sixty minutes. He jotted the melody down on an envelope at that time, but it only occurred to him after having abandoned Vision that this might become the basis for his new two piano composition. Stockhausen later recalled that this was early in September 1969, but the sketch is in fact dated 26 February. Later in the year, on 22 September 1969 at the Couvent d'Alziprato in southern France, he had composed an intuitive music text composition, Intervall, for two pianists playing "four hands" (on one piano), but it did not appeal to the Kontarsky brothers—especially to Alfons, who lacked the experience his brother Aloys had gained from performing text pieces from Aus den sieben Tagen, as a member of Stockhausen's ensemble. Intervall, eventually premiered by Roger Woodward and Jerzy Romaniuk, later became part of Stockhausen's second cycle of intuitive music compositions, Für kommende Zeiten. Stockhausen mentioned his wish to write something for the Kontarsky brothers to Heinrich Strobel, director of the Music Division of the SWF Baden Baden and artistic director of the Donaueschinger Musiktage für Zeitgenossische Tonkunst and, toward the end of 1969, Strobel commissioned a work for two pianos for the 1970 Donaueschingen Festival. After abandoning Vision, Stockhausen took up the melody he had jotted down the previous September and on its basis made a form plan and laid out the new work's skeleton between 1 May and 20 June 1970 in Osaka, Japan. He then completed the score in an unbroken stretch of work at his home in Kürten from 10 July to 18 August 1970. Alfons and Aloys Kontarsky gave the premiere of Mantra in Donaueschingen on 18 October 1970, and made the first recording of the work from 10 to 13 June 1971 at the Tonstudio Kreillerstraße 22 in Munich, for Deutsche Grammophon. The score first appeared in print only in 1975, as one of the first publications of the composer's newly founded Stockhausen Verlag.