Кіріспе

Юта Эвансқа қарсы, 536 U. S. 452 (2002) – АҚШ Жоғарғы Сотының АҚШ халық санағындағы кейбір статистикалық әдістерді қолдану 13 USC §195 немесе Конституцияның санақ туралы ережесін бұзбайды деген шешімі. Бұл іс Дональд Л. Эванс және басқаларға қарсы Юта штаты тарапынан қозғалды; Эванс сол кезде АҚШ Сауда министрі болды. Халық санағы бюросы далалық сапардан кейін мекенжайдағы тұрғындардың санын анықтай алмаған жағдайларда, бюро оның демографиялық сипаттамаларын жақын маңдағы ұқсас мекенжайдан алынған статистикамен есептеді, бұл практика «қызыл палубаны толықтыру» деп аталады. 2000 жылғы халық санағында қызыл палубаны толықтыруды қолдану Солтүстік Каролинаның халық санын 0,4%-ға, ал Ютаның халық санын 0,2%-ға арттырды. Осы практика нәтижесінде АҚШ Өкілдер палатасын қайта бөлу кезінде Юта штаты бір орыннан кем, ал Солтүстік Каролина штаты бір орынға ие болды. Юта штаты Бюроға халық санағының жарияланған нәтижелерін толықтыруды қолданбаған күйі қайта қарауды талап ететін бұйрық беруді сұрады. Мұндай бұйрық бойынша өкілін жоғалтуға дайын болған Солтүстік Каролина штаты Ютаның сотқа шағымдануға құқығы бар екеніне күмән келтіріп, іске араласты. Юта федералды округтік соты штаттың талабын қанағаттандырмай, Халық санағы бюросының пайдасына шешім шығарды. Жоғарғы Сотқа шағымданып, Юта штаты Бюроның толықтыруды қолдануы 13 U.S.C. §195-ті бұзғанын, ол штаттар арасында өкілдерді бөлу үшін «үлгілеуді» қолдануға тыйым салады деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ толықтыру өкілдерді бөлу мақсатында АҚШ Конституциясының «нақты санау» талабын қанағаттандырмайды деп атап өтті. 8–1 дауыспен Жоғарғы Сот Ютаның аргументтерін қабылдамады және округтік соттың шешімін күшінде қалдырды. Көпшілік пікірде судья Брейер қызыл палубаны толықтырудың үлгілеуді құрамайтынын түсіндірді, себебі үлгілеу кішкентай популяцияның статистикасынан үлкен популяция туралы статистиканы экстраполяциялауға тырысады, ал толықтыру популяцияларды салыстыру арқылы жоғалған жеке тұлғаларды есепке алуға тырысады. Сонымен қатар, Конституцияның санақ туралы ережесі бұзылмады, өйткені нақты санау Конгресс өзі заңмен «белгілегендей» жүргізілуі керек, бұл статистикалық әдістерді қолдануға тыйым салмайды. Бұл іс АҚШ халық санағында «үлгілеу» мәселесін қараған бірнеше іске қатысты, соның ішінде Сауда департаментіне қарсы АҚШ Өкілдер палатасы, 525 U.S. 316 (1999) – президент Клинтонның үлгілеуге тыйым салуға бағытталған Конгресс қабылдаған заңға вето қойғаннан кейін туындаған сот процесі, және Висконсинге қарсы Нью-Йорк қаласы, 517 U.S. 1 (1996) – үлгілеуді санау шарты талап етпейтінін шешкен іс.