Грейс Риф: Теңіздің тірі қабаты және ежелгі тарихы
Gray's Reef National Marine Sanctuary
Грейс-Риф ұлттық теңізді қорғау аумағы – АҚШ-тың Оңтүстік-Шығысындағы ең ірі ашық теңіздің тірі қалыңдығы. Биологиялық түрлерге толы, теңіз өміріне арналған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Грейс Риф Ұлттық теңіз қорығы – АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы жағалауға жақын ең ірі тірі түбі бар рифтердің бірі. 1981 жылғы қаңтарда белгіленген бұл қорық Сапело аралынан 31 километр (19 миль) қашықтықта орналасқан және АҚШ Ұлттық теңіз қорықтары жүйесіне кіретін 14 теңіз қорығы мен ескерткіштің бірі болып табылады. 57 шаршы километр (22 шаршы миль) аумақты қамтитын қорықта тасты тіктеулер мен құмды жазықтар бар. Рифтің тасты құмтас тіктеулері, 18-ден 21 метрге (60-тан 70 футқа) дейін су астында жатыр, биіктігі 2-3 метрге жетеді және өте күрделі. Бұл ойыстар мен жарықтар омыртқасыз жануарларға жабысуға, ал балықтарға тығылуға қолайлы орындарды ұсынады. Бұл жануарлардың барлығы бірге тірі тіндердің тығыз тоқуын құрайды, кейбір жерлерде тасты толығымен жауып тастайды. Осының нәтижесінде Грейс Рифіне «тірі түбі» деген атау берілді. NOAA және Джорджия университетінің ғалымдары бұл жерді омыртқасыз және омыртқалы палеонтологияны, сондай-ақ эрозияның әсерін зерттеу үшін пайдаланды. Адамның бұл аймақты мекендеуі кем дегенде 13 250 жылға дейін соқталады және бұл, соңғы жер тарихындағы климаттың күрт өзгеру кезеңімен – Мұз дәуірінің соңындағы Плейстоцен дәуірімен сәйкес келеді. Теңіз деңгейі қазіргі деңгейден 200 метрден астам төмен болды, ал Атлант мұхиты мен Мексика шығанағының жағалаулары қазіргі орналасқан жерлерінен 100 километрден астам қашықтықта жатқан. 2003 жылы Джорджия университетінің ғалымдары Эрван Г. Гаррисон, Шерри Л. Литтман және Меган Митчелл Грейс Рифінің қазбаларын және артефактілерін, соның ішінде Кловис мәдениеті мен палеоиндиялық аңшыларға тән 10 000 жылдан астам уақытқа дейінгі кезеңдегі артефактілерді зерттеп, есеп берді.
Gray's Reef National Marine Sanctuary is one of the largest near shore live bottom reefs in the southeastern United States. The sanctuary, designated in January 1981, is located 19 mile (31 km) off Sapelo Island, Georgia, and is one of 14 marine sanctuaries and monuments that make up the U. S. National Marine Sanctuary System. Within the 22 square mile (57 km2) sanctuary, there are both rocky ledges and sandy flat places. The reef's rocky sandstone outcrops, submerged beneath 60 to 70 feet (18 to 21 m) of water, can be as tall as 2 to 3 m and are highly complex. These nooks and crannies provide plenty of places for invertebrates to latch on to and for fish to hide in. Together these animals form a dense tapestry of living creatures that in places completely hides the rock. That gives the habitat of Gray's Reef its common name — a "live bottom". Researchers from NOAA and the University of Georgia have used the site to study invertebrate and vertebrate paleontology as well as the effects of erosion. Human occupation of this area dates back at least 13,250 years, and coincides with one of the most dramatic periods of climate change in recent earth history, toward the end of the Ice Age, in the Late Pleistocene epoch. Sea levels were more than 200 feet lower than present levels, and the Atlantic Ocean and Gulf of Mexico shorelines were 100 or more miles seaward of their present locations. A 2003 research project undertaken by University of Georgia researchers Ervan G. Garrison, Sherri L. Littman, and Megan Mitchell, looked at and reported on the Gray's Reef fossils and artifacts, including artifacts from a period of occupation by Clovis culture and Paleoindian hunters dating back more than 10,000 years.