Кіріспе

Құжаттағы ерекше безендірілген цитата (тексттік цитата стилі)

Блок цитата (ұзақ цитата немесе үзінді деп те аталады) – жазбаша құжатта негізгі мәтіннен абзац немесе мәтін блогы ретінде бөлінетін цитата. Ол әдетте, көзбен ажыратылу үшін кіріктіріліп жазылады және басқа қаріп немесе кішірек қаріппен ерекшеленеді. Бұл, цитата белгілерімен тікелей мәтінге енгізілген цитатадан өзгеше. Блок цитаталар ұзақ цитаталар үшін қолданылады. Chicago Manual of Style 100 сөзден асатын немесе әдеттегі қолжазбада шамамен алтыдан сегіз жолға дейінгі мәтін үзінділері үшін блок цитатаны пайдалануды ұсынады.

Шығу тегі

Алғашқы ғасырларда цитаталар тек сөйлеушінің атымен ғана ажыратылған, және мұны Киелі кітаптың кейбір басылымдарында әлі де көруге болады. Ренессанс дәуірінде цитаталар негізгі мәтіннен өзгеше қаріппен (көбінесе итальяндық қаріппен латын қаріпімен немесе керісінше) белгіленген. Толық көлемді және толық енді блок-цитаталар осылай орналастырылған. Цитата белгілері алғаш рет XVI ғасырдың ортасында қалыпқа келтірілді және XVII ғасырда кейбір баспагерлер оларды кеңінен пайдаланды. Барокко және романтизм дәуіріндегі кітаптарда олар ұзақ цитатаның әрбір жолының басында қайталанып тұруы мүмкін. Бұл тәсіл тоқтатылғаннан кейін бос жиек қалды, нәтижесінде кіріктірілген блок-цитата пайда болды.

Пішімдеу

Цитата белгілері блок-цитаталарды қоршау үшін қолданылмағандықтан басқа, блок-цитаталардың нақты пішімделуіне қатысты қатаң ережелер жоқ. Көп жағдайда нақты пішімді жариялау тәсілі (мысалы, қолмен жазылған мәтін, терілген беттер немесе электрондық басылым) және қолданылатын шрифт анықтайды. Жазушылар мен редакторлар үшін «The Chicago Manual of Style» (8-ші басылым, 2007) цитаталанған мәтін бес жол немесе одан ұзақ болғанда блок-цитата қолдануды ұсынады. Басқа дереккөздер бұл шекті төрт немесе бес жол деп көрсетеді. Блок-цитатаны түпнұсқа мәтіннен қысқа цитаталарды ажырату үшін де пайдалануға болады, бірақ бұл қатаң түрде APA немесе MLA стильдік талаптарына сәйкес келмейді. Қысқа үзінділер үшін блок-цитатаны қолдану – стильдік шешім, ол жағдайға қарай қабылдануы немесе қабылдалмауы мүмкін. Кейбір нұсқаулар бес, он немесе он бес бос орынға енгізуді ұсынады. Дегенмен, пропорционалды шрифттегі бес бос орын, сол өлшемдегі терілген шрифттегіден әлдеқайда тар болуы мүмкін. Сонымен қатар, мәтін өңдеу немесе электрондық басылым бағдарламасында нақты бос орындар санына негізделген енгізуді техникалық тұрғыдан жасау мүмкін болмайды. Мұндай жағдайларда, аралықтың санынан гөрі қашықтықты өлшеу ұсынылуы мүмкін (мысалы, 1/2 – 1 дюйм немесе 1 – 2 см енгізу). Кейбір жазушылар блок-цитаталарды оң жақ жиегінен де шегіндіреді. Блок-цитаталар әдетте, олардан бұрынғы және кейінгі мәтіннен қосымша бос орын қосып, шрифтің мөлшерін кішірейте отырып бөлінеді. Арнайы талаптар болмаса, блок-цитатаның пішімі әдемілікке қарай анықталады, цитатаны көзге ұнамды, оқуға оңай және жазу тапсырмасына сәйкес етеді. Терілу кезінде блок-цитаталарды айналасындағы мәтіннен шрифттың өзгеруі (көбінесе курсив пен тік шрифт), шрифт мөлшері немесе енгізу арқылы ажыратуға болады. Көбінесе осы әдістердің комбинациясы қолданылады, бірақ бұл міндетті емес. Блок-цитаталар сондай-ақ, негізгі мәтін блогынан бұрынғы және кейінгі аралықтармен визуалды түрде ажыратылады. Мысалы: