Кіріспе

Вернон аймақтық әуежайы – Британдық Колумбия, Канаданың Вернон қаласының оңтүстік-батысында орналасқан шағын, диспеткерлік мұнарасы жоқ әуежай.

Миссия төбесі

Бастапқы әуежай Миссион-Хиллде, қала орталығынан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл жерде Канада экспедициялық корпусының оқу лагері болды. 1919 жылдың жазында лейтенант Г.К. Трим Вернонға пойызбен келіп, Канада Әуе лигасының (зейнеткер авиаторлар) жергілікті бөлімшесін құруға жетекшілік етті. Сол тамызда Миссион-Хиллде лейтенант Эрни О. Холл, капитан Эрнест Чарльз Хой және лейтенант Г.К. Трим қонды. Осы сапардан кейін Хой шығысқа қарай ұшып, Канада Роки тауларының үстінен алғашқы сәтті ұшуды жасады. 1921 жылдың маусымында полковник Скотт Уильямс қонды және авиацияның болашағы туралы бірнеше қоғамдық лекциялар оқыды. 1928 жылдың қыркүйегінде Yukon Airways and Exploration Co. компаниясының екі қанатты ұшағымен ұшқыш Джон М. Паттерсон келді. Миссион-Хиллдің транс-Канада әуе жолындағы қолайлы орналасуы Вернон қалалық кеңесін 1929 жылдың соңында Миссион-Хиллді сатып алуға итермеледі, бұл 4000 долларлық облигациялар есебінен қаржыландырылды. 1930 жылдың сәуірінде Джон Генри Тюдоп қонды. Сол мамырда Radium Flying Service авиациялық мектеп ашты. 1931 жылы екі ұшу-қону жолағы мен инфрақұрылым аяқталды, уақытша әуежай лицензиясы берілді және жолдың бағыты өзгертілді. Бұл Келоуна-Вернон тас жолы болған болуы мүмкін. Сол жылдың қазан айында жаңартылған әуежай ресми түрде ашылды және әуе шоуы өтті. 1932 жылдың ақпанында тұрақты лицензия берілді. Шілдеде екінші әуе шоуы ұйымдастырылды. Сол жылы әуежай кедендік өткізу пункті деп жарияланды. Келесі жылдары бұл орын транзиттік ұшақтар үшін танымал аялдамаға айналды. 1936 жылдың қарашасында әуе коммодоры Герберт Холлик Кенион Ванкувер-Летбридж әуе маршрутын зерттеу кезінде ең үлкен ұшақ – Electra 10 A қондырды. 1939 жылы Вернонда азаматтық авиация Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін тоқтатылды, сол кезде DND әуежайды қаладан жылына 247,50 долларға жалға алды, бұл облигациялар бойынша төленетін пайыздық төлем болатын.

Оканаган жері

1940 жылы қала басқа да әуежай орналасу мүмкіндіктерін қарастырып, Оканаган қонуының жанындағы аумақты таңдады. Бұл жер 1936 жылғы әуе жолының сарпталуы кезінде қарастырылған, бірақ Канадалық Тынық мұхиты темір жолының (CP) құқығы болғандықтан қолайсыз деп табылған. Алайда, Оканаган қонуы – Вернон теміржол учаскесі CP үшін маңыздылығын жоғалтты және 1940 жылдың тамызында тоқтатылып, рельстері алынды. 1946 жылы қала анықталған жерді 12 000 долларға сатып алып, 594 метрлік ұшу-қону жолағын салуға 6 000 доллар жұмсады. Бірақ, ұшу-қону жолағы кемінде 2500 фут (762 м) болмаса, DOT әуежайға лицензия бермейтін. Қосымша жер сатып алуға жеткілікті қаражаты болмағандықтан, қала іс-қимылды кейінге шегерді. Әуежайда ұшу мектебін ашуды ниеттенген Ричард Гамильтон (Дик) Лейдман, жақын жердегі алғашқы ұлттар тобымен бірнеше ай бойы жеке келіссөздер жүргізді. Келісім нәтижесінде қала жер учаскесін жалға алуға мүмкіндік алды. Дамыту жұмыстарынан кейін DOT 1947 жылдың шілдесінде лицензия берді. Дегенмен, ұзартылған ұшу-қону жолағының ұзындығы 671 метр ғана болған болуы мүмкін. Вернон ұшу клубы 1940-шы жылдардың соңы мен 1950-ші жылдардың басында жалғыз тұрғын болды. Кейіннен шөппен жабылған ұшу-қону жолағы асфальтталды және қалалық ангар салынды. 1969 жылы Вернон ұшу клубы Эрнест Хойды Калгариден Ванкуверге, Голден және Вернон арқылы жеткізіп, Роки тауларын кесіп өтудің 50 жылдығын тойлады. Аймақтық округтік басқарудың салыстырмалы түрде қысқа кезеңінен кейін, 1980-ші жылдары қала шекарасын кеңейту қаланың бақылауын қайта орнатты. Келесі жылы, суырлар жер асты сымдарының изоляциясын шайнап, жаңа ұшу-қону жолағының жарығын істен шығарды. 2010 жылдың ортасында тексеру кезінде ұшу-қону жолағын ұзартудың қымбатқа түсетіні анықталды. 2017 жылы провинция ұшу-қону жолағын қайта жабуға және тұрақтандыру жұмыстарын жүргізуге 823 700 доллар бөлді. 2015 жылы әуежайда орналасқан 130 ұшақтың саны 2035 жылға қарай шамамен 180-ге жетеді деп күтілуде. Әуежай бақылаусыз әуе кеңістігінде жұмыс істейді. Солтүстік-батыс жағында парашют спортына арналған демалыс аймағы бар. Инфрақұрылымға қоғамдық терминал ғимараты, ангарлар, жанармай қоймасы және өрт сөндіру құралдары кіреді. BC Transit әуежай мен Вернон қаласын байланыстырады.

Климат

Тұман, қар және қарлы боран жағдайлары операцияларға әсер етеді. Жылдық орташа қар жауын мөлшері , қыс айларында жиі қар күреуді талап етеді.

Апаттар мен оқиғалар

1946 жылдың тамызы: «Флит Финч» ұшағы ұшу-қону жолағына жетпей апатқа ұшырап, өртенді. Ұшқыш Роберт Филтнесс өртеніп қайтыс болды, ал бір тұрғын шоктан көз жұмды. Филтнесс әуежайда ұшу мектебін ашуға өтініш берген еді. 1955 жылдың қыркүйегі: «де Хавилленд Тайгер Мот» ұшағы қонуға дайындалып келе жатып тоқтады, айналып құлады және толығымен қирады. 1967 жылдың мамыр айында, ұшып шыққаннан кейін «Cessna 172» ұшағы тауға құлап, ұшқыш пен оның ішіндегі үш парашютист қаза тапты. Сол күні, парашютпен ұшып келе жатқан ұшақтың отыны бітіп, әуежайға қайта оралды. 1976 жылдың желтоқсаны: Ұшып шыққаннан кейін, қолдан жасалған ұшақ Оканаган көліне құлап, ұшқыш пен жолаушысы қаза тапты. 1977 жылдың тамызы: Вандалдар кесіп тастаған алдыңғы дөңгелегі қонғанда жарылып, кішкентай ұшаққа 1000 долларлық зиян келдірді. 1979 жылдың шілдесі: «Cessna 172» ұшағы ұшу-қону жолағына жақын жерде апатқа ұшырап, ұшқыш пен үш жолаушысы қаза тапты. 1988 жылдың ақпаны: Ұшақ ұшып көтерілуге дайындалып, ұшу-қону жолағының соңынан сығарып кетті. 1991 жылдың шілдесі: Бір вандал екі апта ішінде үш рет ұшақтың дөңгелектерін кесіп тастады. 1991 жылдың қарашасы: Қауіпті түрде төмен ұшып келе жатқан ұшақ жерге қонбас бұрын ағашқа тиді. 1994 жылдың тамызы: Колда жасалған автогироскоп мәжбүрлі қону кезінде апатқа ұшырады. 1994 жылдың желтоқсаны: Ұшқыш ұшақ апатынан жамбасын сындырды. 1995 жылдың желтоқсаны: Роб Харрис (скайсерфер) жарнама түсірілімі кезінде құлап қайтыс болды. 1996 жылдың шілдесі: Вандалдар ұшу-қону жолағының шамдарын бұзып, сымдарын жұлып алды. 1998 жылдың шілдесі: Колда жасалған ұшақ ұшу-қону жолағына бір метр қашықтықта қонғанда, винті жерге тиді. 2002 жылдың наурызы: Әлемдік деңгейдегі парашютист парашют сымдарын бұрап алып, қону кезінде қаза тапты. 2003 жылдың тамызы: «Air Canada» Airbus A319 ұшағының пилоттары Келоуна әуежайына көзбен қарағанда, Вернон әуежайының 23-ұшу жолағының көрініс аймағында екенін байқамады. Шамамен 730 фут (223 м) биіктікте экипаж айналып өтті. Жақын маңдағы «Cessna 152» ұшағы жол-көлік оқиғаларын болдырмау жүйесін (TCAS) іске қосты. Көтерілгеннен кейін «Airbus» Келоуна әуежайына қайта бағытталды. 2008 жылдың қыркүйегі: Ұшқыш ультражеңіл ұшағы құлағаннан кейін қайтыс болды. 2012 жылдың шілдесі: «Piper PA 34 Seneca» ұшағы ұшып кетер кезде екі ағашқа тиіп, спорт алаңына құлап, өртеніп, ұшқыш пен жолаушысы қаза тапты. 2013 жылдың мамыры: Қонуға дайындалып келе жатқан I TEC Maverick эксперименттік ұшағы айналып төмен түсе бастады, бірақ ұшқыш бақылауды қайта алды. Ол мектеп аумағынан тысқары жерге құлап түсу үшін ұшақты басқарды. 2014 жылдың сәуірі: «Cessna 177 Cardinal» ұшағын айдап келе жатқан ұшқыш басқаруды жоғалтып, ангарға соқтығысты. Сол аптада «Bell 205» ұшағының құйрық роторы ұшып бара жатқанда желдеткішке тиді. Роторға аздап зиян келді, бірақ желдеткіш қирады. 2015 жылдың желтоқсаны: Ұшып шыққаннан кейін бірден механикалық ақаулар туындағаннан кейін, шағын ұшақ әуежайдың қарсы жағындағы далаға құлады. 2022 жылдың мамыры: Бір қозғалтқышты ұшақ қонуға арналған дөңгелектерін түсірмей ұшу-қону жолағына қонды. Осындай жағдай 2018 жылы да орын алған еді. 2023 жылдың шілдесі: Шағын ұшақ қону кезінде ұшу-қону жолағынан шығып кетті.