Кіріспе
Монреаль халықаралық әуежайы, бастапқыда Монреаль халықаралық әуежайы деп аталған, кеңінен Мирабель деп танылатын және YMX International Aerocity of Mirabel брендімен белгіленген, Канаданың Квебек провинциясы, Мирабель қаласында орналасқан жүк және бұрынғы халықаралық жолаушылар әуежайы. Солтүстік-батыс жағындағы жалпы авиация рейстерін қамтиды және Airbus Canada өндіріс орталығы болып табылады, онда Airbus A220 (бұрынғы Bombardier CSeries) ұшақтарының соңғы құрастырылуы жүзеге асырылады. Bombardier Aviation компаниясы 2021 жылдың басына дейін, соңғы CRJ ұшағы шығарылғанға дейін Bombardier CRJ700 сериялы (CRJ700, CRJ900 және CRJ1000) өңірлік реактивті ұшақтарын өндірді. CRJ бизнесі Mitsubishi Heavy Industries компаниясына сатылды, бірақ қазір өндірілмейді. Бұрынғы жолаушылар терминалының алқабы қазір жарыс трассасы болып табылады, ал терминал ғимараты 2016 жылы бұзылды. Жолаушылар терминалын бұзу алдында Montréal–Mirabel International Airport Nav Canada-ның кіру әуежайы (AOE) ретінде жіктелген және Канаданың Шекаралық қызмет агенттігі (CBSA) қызметкерлерімен қамтамасыз етілген. Hélibellule FBO-да кішірек AOE әлі де қол жетімді. Әуежай Канадаға шығысқа қарайғы әуе қақпасы ретінде қолданыстағы Dorval әуежайының орнын алмастыру мақсатымен салынған. Сәйкесінше, 1975 жылдан 1997 жылға дейін Монреальге және Монреальден (АҚШтан басқа) барлық халықаралық рейстер Mirabel әуежайын пайдалануға міндетті болды. Mirabel-дің қаладан алыс орналасқандығы, қалалық орталықтармен байланыстың нашарлығы және Dorval әуежайынан ішкі рейстердің жалғасуы саяхатшылар мен әуе компаниялары үшін оны ұнамсыз етті. Монреаль экономикасының 1970 және 1980 жылдары Торонто экономикасына қарағанда төмендеуі және жаңа ұзын қашықтықтағы авиалайнерлердің Атлант мұхиты арқылы ұшу алдында Монреальде жанармай құю қажеттілігінің болмауы, жолаушылар санының күтілген деңгейге жетпеуіне әкелді. Dorval әуежайын жабу жоспарынан бас тартылды, нәтижесінде Mirabel «ақ пилге» айналды. 1997 және 2004 жылдары жоспарлы және чартерлік рейстер Dorval әуежайына көшіріліп, Монреальдегі жолаушылар трафигін біріктіру туралы шешім қабылданды, осылайша Mirabel жүк әуежайының мәртебесіне ие болды. 2004 жылы Dorval әуежайының атауы өзгертіліп, Монреаль–Пьер Эллиотт Трюдо халықаралық әуежайы деп аталды, бұл атау Канада премьер-министрінің есімімен байланысты, оның үкіметі Mirabel жобасын бастап, Dorval әуежайын жабуды көздеген. 2000 жылдары Dorval әуежайы жаңартылып, кеңейтілді, бұл Трюдо үкіметінің бастапқыда екі әуежай қажет деп мәлімдеген жолаушылар ағынын қабылдауға мүмкіндік берді. 2008 жылдан 2018 жылға дейін Mirabel әуежайының әуе трафигі жеке жолаушылар рейстері, тікұшақ рейстері және ұшу мектептерінің есебінен үш еседен астамға өсті, нәтижесінде Aéroports de Montréal әуежайдың атауын YMX International Aerocity of Mirabel деп өзгертіп, оны бизнес орталығы ретінде көрсетуге баса назар аударды.
Montréal–Mirabel International Airport , originally called Montréal International Airport, widely known as Mirabel and branded as YMX International Aerocity of Mirabel, is a cargo and former international passenger airport in Mirabel, Quebec, Canada, northwest and general aviation flights, and is a manufacturing base for Airbus Canada, where final assembly of the Airbus A220 (formerly Bombardier CSeries) is conducted. Bombardier Aviation produced the Bombardier CRJ700 series (CRJ700, CRJ900 and CRJ1000) regional jetliners until early 2021 when the last CRJ was produced. The CRJ business was sold to Mitsubishi Heavy Industries but is no longer manufactured. The former passenger terminal apron is now a racing course, and the terminal building was demolished in 2016. Prior to the demolition of the passenger terminal, Montréal–Mirabel International Airport was classified as an airport of entry (AOE) by Nav Canada and was staffed by the Canada Border Services Agency (CBSA). A smaller AOE is still available at the Hélibellule FBO. The airport was intended to replace the existing Dorval Airport as the eastern air gateway to Canada. Accordingly, from 1975 to 1997, all international flights to and from Montreal (except for flights to and from the United States) were required to use Mirabel. Mirabel's distant location, its inadequate transport links to urban centres and the continued operation of domestic flights from Dorval Airport, made Mirabel very unpopular with travellers and airlines. It did not help that Montreal's economy declined relative to that of Toronto during the 1970s and 1980s, while newer long range airliners no longer needed to refuel in Montreal prior to trans Atlantic flights, so passenger levels never approached the levels that had been anticipated. The original plan to eventually close Dorval was discarded, and Mirabel thus turned out to be a white elephant. A decision was made to consolidate Montreal's passenger traffic at Dorval, with scheduled flights and charter flights being shifted in 1997 and 2004, so Mirabel was relegated to the role of a cargo airport. In 2004, Dorval Airport was renamed Montréal–Pierre Elliott Trudeau International Airport, after the Canadian Prime Minister whose government initiated the Mirabel project, the aim of which was to close and replace the Dorval airport. During the 2000s, Dorval was renovated and expanded, which enabled it to handle the passenger levels that the Trudeau government initially claimed would require two airports. Between 2008 and 2018, Mirabel's air traffic more than tripled due to the use of private passenger flights, helicopter flights and flight schools, leading to Aéroports de Montréal renaming the airport to YMX International Aerocity of Mirabel to emphasize it as a business facility.
Өмірбаян
1960 жылдары Монреаль үлкен экономикалық өркендеуді бастан өткерді. Монреаль метрополитені және ЭКСПО-67 көрмесімен байланысты ауқымды құрылыс жобалары қалаға халықаралық мәртебе сыйлады. Қалаға келушілер саны арта түсті, әсіресе ұшақпен, бірақ бұл әрқашан олардың қалауымен болмады. Федералды үкімет еуропалық әуе компанияларынан Монреальді Канададағы жалғыз бағыт ретінде таңдауларын талап етті. Бұл қаланың Дорвал әуежайындағы жолаушылар ағынының жылына 15-20% өсуіне әкелді. Қаланың болашағына және оның одан да көп келушілерді тартуға қабілетіне үміт артып, үкімет өкілдері 21 ғасырда да жолаушылар саны арта беретінін ескере отырып, жаңа әуежай салуға шешім қабылдады. Канаданың Көлік министрлігі Монреальдің жаңа әуежайы үшін бес мүмкін орналасқан жерді зерттеді: Сент-Жан-сюр-Ришелье (оңтүстік-шығыста), Водреуил-Дорион (батыста), Жолиет (солтүстікте), Сент-Амбель (оңтүстік-шығыста) және Стей-Шоластик (солтүстік-батыста). Федералды үкімет әуежайды Водреуил-Дорионда орналастыруды ұсынды. Ол қолданыстағы жол және теміржол желілерімен жақсы қамтамасыз етілгенімен қатар, Оттава және Монреаль қалаларына да жақын орналасқан, екі қала үшін де қақпа ретінде қызмет ете алатын. Алайда, Квебек премьер-министрі Роберт Бурасса, премьер-министр Пьер Трюдомен салқын қарым-қатынаста болғандықтан, осындай маңызды жобаның Онтарио шекарасына тым жақын орналасуын қаламағандығы айтылды. Бурасса үкіметі жаңа әуежайдың Драммондвиллде (шығысқа қарай) орналасуын қалаған.
Талапқа иеліктен шығару
1969 жылдың наурыз айында федералды және провинциялық үкіметтер Сент-Шоластик алаңында орналасу туралы келісімге келді, сондай-ақ Монреаль қаласының барлық ауданынан үлкен аумақты иемдену жөніндегі ұсыныстар жасалды. Бұл аймаққа тек 15 және 50 тас жолдары арқылы ұзақ байланыс бар еді. 13-ші тас жол арқылы қосымша байланыс жоспарланған, бірақ оны аяқтауға қол жеткізілмеді. Сонымен қатар, 50-ші тас жолды Оттава/Гатино аймағына қосу жоспарланған, бірақ бұл мақсатқа тек ондаған жылдардан кейін, 2012 жылы ғана қол жеткізілді. Федералды үкіметтің иемденуі Мирабельді жер ауданы бойынша әлемдегі ең ірі әуежайға айналдырды. Әуежайдың операциялық аймағы, соның ішінде кейіннен салынған және кеңейтуге арналған жерлер, әуежайдың жалпы ауданының шамамен 19% құрады. Федералды үкімет артық жерді шудан қорғау буфері ретінде және өнеркәсіптік даму аймағы ретінде пайдалануды жоспарлады (бірақ бұл жоба ешқашан басталмады). Бұл Сент-Шоластик халқының наразылығын тудырды, олар өз жерлерін иемденуге қарсы белсенді түрде наразылық білдірді. Дегенмен, 1970 жылдың маусым айында әуежайды салу үшін құрылған мемлекеттік ұйым – БАНАИМ басшылығымен құрылыс жұмыстары басталды. Жобалаумен айналысқан сәулетшілер – Папино, Герин Лажо, ЛеБланк, Эдвардс болды. Қалалық теміржол көлігі (жүйе Монреаль-Мирабель бағытында сағатына белгілі бір жылдамдықпен қозғалуға тиіс болды), бастапқыда TRRAMM (Transport Rapide Régional Aéroportuaire Montréal-Mirabel) деп аталатын, кейін аяқталуы жоспарланған. Алайда, ол қағаз жүзінде қалып қойды. TRRAMM жүйесі Монреаль аймағының басқа бөліктеріне де кеңейтілуі тиіс еді. TRRAMM жобасының басты кедергісі – қаржыландыру мәселесі болды. Федералды, провинциялық және қалалық үкіметтер осы өте амбициялық және қымбат жобаны қаржыландыру үшін жеткілікті қаражат таба алмады. Осылайша, Мирабель жеткіліксіз жол жүйесімен және теміржол көлігінің болмауымен күресуге мәжбүр болды, бұл тек экспресс автобустармен толықтырылды.
Пайдалану тарихы мен құлдырау
Монреаль-Мирабель халықаралық әуежайы 1975 жылдың 4 қазанында 1976 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қарай ашылды. Олимпиадаға дайындалу барысында әуежайды уақтылы ашуға асыққандықтан, Мирабельге рейстерді екі кезеңде көшіру туралы шешім қабылданды. Халықаралық рейстер дереу көшірілді, ал ішкі және АҚШ рейстері 1982 жылға дейін Дорвал әуежайымен қызмет көрсетуді жалғастырды. Федералды үкімет 1985 жылға қарай Дорвал толығымен толып қалатынын болжады, бұл Мирабельді салудың негізгі себебі болды. Монреаль әуежайлары арқылы жыл сайын 20 миллион жолаушы, оның 17 миллионы Мирабель арқылы өтеді деп күтілді. Алайда, үш фактор Дорвалға күтілген әуе трафигін күрт азайтты. Біріншіден, 1974 жылдан бастап Монреальдің маңызы төмендеді, себебі Атлант мұхитын кесіп өту үшін Монреальде жанармай құю қажеті жоқ, ұзақ қашықтыққа ұшатын ұшақтардың пайдалануы артты. Ұзақ қашықтыққа ұшатын ұшақтарды пайдалану 1975 жылдан бастап және 1980-ші жылдары әлемдік мұнай бағасының төмендеуімен аяқталған ұлттық энергетикалық саясаттың арқасында Монреаль мұнай өңдеу зауыттарын әлемдік бағадан әлдеқайда арзан шикізатпен қамтамасыз етуіне байланысты тартымдырақ болды. Сонымен қатар, Мирабельдің (халықаралық рейстер) және Дорвалдың (ішкі рейстер) бір мезгілде жұмыс істеуі Монреальді халықаралық әуе компаниялары үшін азырақ тартымды етті. Канаданың басқа қаласына немесе АҚШ-қа ұшуға ниеттенген еуропалық жолаушы әуежайлар арасында ауысуға мәжбүр болды, бұл олардың сапарын қажетсіз күрделендірді. Соңында, Монреальден әуежайға жоспарланған, бірақ салынбаған тас жолдар мен толыққан жоқ теміржол желілері мәселені ушықтырды, себебі Мирабельден Дорвалға автобуспен саяхат жасауға бір сағат уақыт кетті, бұл Монреальдің бәсекеге қабілетін төмендетті. Халықаралық әуе компаниялары өз бағыттарын Торонтоға ауыстырды, себебі ол мұндай кемшіліктерден мүлдем құтылған. 1991 жылға қарай Мирабель мен Дорвал бірге жылына 8 миллион жолаушы мен 112 мың тонна жүк тасымалдады, ал Торонто 18,5 миллион жолаушы мен 312 мың тонна жүк тасымалдады. Мирабель ешқашан жолаушы әуежайы ретінде жылына 3 миллионнан астам жолаушыны қабылдаған емес. Мирабельдің ашылуынан пайда болған қосымша сыйымдылықтың қажетсіз екені тез анықталды. Дорвал бастапқыда жоспарланғандай жабылуы мүмкін болғанмен, Дорвалды қолдауға бағытталған қоғамдық қысым оның жабылуына кедергі келтірді. Дорвалдан Мирабельге көшудің тағы бір кедергісі – Air Canada-ның Дорвалдағы рейстерін сақтау (және AVEOS шеберханаларына жақындығы) және Пирсон әуежайындағы байланыстарды сақтау тілегі болды. Мирабельдің аман қалуын қамтамасыз ету үшін 1975 жылдан 1997 жылға дейін Монреальге барлық халықаралық рейстер Дорвалдан тыйым салынды. Нәтижесінде, Дорвалдың жалғасуы Мирабельді салыстырмалы түрде қымбат және әуе компаниялары мен жолаушылар үшін азырақ тартымды етті. Дорвал қала орталығынан 20 минуттық қашықтықта болса, Мирабельге тіпті ең жақсы жағдайда да 50 минут жетуге тура келді. Монреальді транзиттік рейстерде пайдаланған жолаушылар отандық және халықаралық рейстерге байланысты ұзақ автобуспен саяхаттауға мәжбүр болды, ал Монреаль тұрғындары Мирабельге наразылық білдірді, себебі олар халықаралық рейстер үшін қаладан алыс сапарға шығуға мәжбүр болды. Канадаға екі кіреберіс нүктесін пайдаланудың экономикалық шындығына тап болған көптеген халықаралық әуе компаниялары Монреальді мүлдем айналып өтіп, оның орнына жақсырақ ішкі және АҚШ байланыстары бар Торонтоға қонды. Екі Монреаль әуежайының бір мезгілде жұмыс істеуі нәтижесінде Дорвалды трафик көлемі бойынша Торонто, содан кейін Ванкувер және ақырында Калгари басып озды, себебі халықаралық әуе компаниялары 1997 жылы Дорвал халықаралық рейстерді қайтадан қабылдағаннан кейін оған оралуға асықпады. Air Transat ғана Мирабельде соңғы коммерциялық рейсін 2004 жылдың 31 қазанында Парижге аттанғанға дейін соңына дейін қызмет етті. Уақыт өте келе жолаушылар рейстерінің азаюы Мирабельдегі бизнеске зиян келтіре бастады. Әсіресе, терминалға іргелес орналасқан 354 бөлмелі Chateau Aeroport Mirabel қонақ үйі 25 жыл қызмет еткеннен кейін 2002 жылы жабылуға мәжбүр болды.
Талқылау
1990 жылдардың соңында «Маклинс» журналы жері мемлекетке қайтарылып алынған бір тұрғынмен сұхбаттасты. Ол өзінің жері қаланы сақтап қалу үшін құрбан болғанын айтты. Ол әсіресе Трюдо үкіметін Dorval әуежайын жаба алмағаны және Mirabel әуежайының әлеуетін танымағаны үшін сынады, себебі АҚШ-тағы Райт поправкасына ұқсас заң қабылданалмады, бұл әуе компанияларын Dorval орнына Mirabel әуежайын пайдалануға міндеттейтін еді. Mirabel әуежайын Монреальдің жалғыз халықаралық әуежайы етуді қолдағандар, Dorval-ден өзгеше, болашақтағы сұраныстың өсуіне қатысты оның сыйымдылығын едәуір кеңейтуге болатынын көрсетті. Олар сондай-ақ Dorval әуежайын жауып, оның жерін құнды жылжымайтын мүліктерді салу үшін пайдалануға болады, ал түскен пайданың бір бөлігі Mirabel әуежайына және/немесе оған баратын жолдарды жақсартуға жұмсалуы мүмкін екенін атап өтті. Mirabel әуежайының бастапқы орналасқан жері жобаны негіздеудің маңызды факторы болуға тиіс еді, себебі кеңейтуге мүмкіндік болғанымен қатар, қалалардағы шудың таралуын едәуір азайтатын қауіпсіздік аймағы да қарастырылған.
21 ғасыр
2000 жылдан 2005 жылға дейін 716 миллион канад долларына кеңейтілген Дорвал әуежайы жылына 20 миллион жолаушыға қызмет көрсетуге мүмкіндік алды, бұл Мирабель құрылысымен орындалатын мақсаттардың бірі болды. (1970-жылдары федералды үкімет 1985 жылға қарай Монреаль әуежайлары арқылы жыл сайын 20 миллион жолаушы өтеді деп болжаған, оның 17 миллионы Мирабель арқылы өтеді). Montréal әуежайлары барлық жақсартуларды мемлекеттік гранттарсыз өз қаражатымен жүзеге асырды. Бүгінде Montréal–Мирабель халықаралық әуежайы негізінен жүк рейстері үшін пайдаланылады, ал жолаушылар рейстері 2004 жылдың 31 қазанында тоқтатылды, бұл әуежай ашылғаннан кейін 29 жыл өткен соң және көп жылдық, көбінесе чартерлік рейстерден кейін болды. Bombardier Aerospace Мирабель зауытынан жаңадан құрастырылған ұшақтарды ұшырады. Әуе тасымалының өте аздығы, тіпті тоқтатылуы және терминалындағы көптеген бос кеңістіктердің болуы Мирабельді көптеген жылдар бойы түрлі фильмдердің, телесериалдардың және жарнамалардың түсірілім алаңына айналдырды. 2004 жылғы «Терминал» фильмінде иммиграциялық үстелдерге және олардың артындағы багаж тасқыштарына, ұшу-қону жолағына және негізгі терминал кіреберісіне (жасанды түрде қосылған Нью-Йорк көкжиегінің бейнесімен) қараған мезонин көрсетілген. Фильмнің қалған бөлігі студияда түсірілді. 2006 жылы қалалық туристік орталықтарды құруға маманданған француз фирмасы I Parks Creative Industries және өлтірілген Ливанның бұрынғы премьер-министрі және кәсіпкері Рафик Харириге тиесілі Oger International SA халықаралық инженерлік компаниясы Мирабельді ойын-сауық паркіне айналдыру туралы келісімге келді. Парк концепциясы су және ғарыш тақырыбына негізделген. 2008 жылдың тамызына қарай келіссөздер, нарық зерттеулері және техникалық бағалаулар үнемі кешіктіріліп, құрылыс басталған жоқ. 2006 жылдың желтоқсанында премьер-министр Стивен Харпер «тарихи әділетсіздікті түзету» деп атаған қадамы ретінде Мирабель әуежайын салу үшін иеліктен шығарылған 4450 гектар егістік жерді қайтаруды жариялады. Федералды үкіметтен жерді жалға алған 125 шаруаға оны қайта сатып алуға рұқсат берілді. Харпер бұрынғы премьер-министр Брайан Малрони бастаған жұмысты аяқтауға қуаныш білдірді, ол 1985 жылы өкіметтік лауазымда тұрған кезінде мемлекеттен алынған маңызды жер учаскесін босатып берген еді. 2007 жылдың мамырында Халықаралық жарыс орталығы Montréal әуежайымен 25 жылға жалға алу келісіміне қол қойды. Сонымен қатар, тұрақты база операторы Hélibellule жеке ұшақтарға қызмет көрсету үшін арнайы нысан ашты. Компания Мирабельден Канада мен АҚШ-тың бағыттарына жолаушылар тасымалын да жүзеге асырады. Олар үш түрлі вертолетті пайдаланады: Bell 222, Robinson R22 және Aérospatiale Gazelle. Жалпы авиациялық ұшақтардан барлығы 15 адамды тіркеуге болады. 2008 жылдың тамызында бұрынғы Agence métropolitaine de transport жолаушылар трафигі қайта жанданса, әуежайға қалалық теміржол қызметін ұзартуға дайын екенін мәлімдеді. Deux Montagnes станциясы әуежайдан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. 2010 жылдың шілдесінде ADM I Parks Creative Industries компаниясының ұзаққа созылған AeroDream жобасы тоқтатылғанын және ресми түрде жойылғанын растады. Қазіргі уақытта осы орында басқа да құрылыс жоспарлары жоқ. 2011 жылдан бастап NASCAR Canadian Tire Series, drag racing және басқа да автоспорт түрлері әуежайдың ұшу-қону жолақтарында және айналасындағы аудандарда ICAR трассасы деп белгіленген жерде өткізіле бастады. 2013 жылдың 16 қыркүйегінде Bombardier CS100 ұшағы алғашқы рейсін жасады, бұл CSeries ұшақтарының Мирабель әуежайынан Global 5000 ұшағының ілесуімен жасалған тұңғыш рейсі болды.
Терминал ғимаратын бұзу
2014 жылдың 1 мамырында Aeroports de Montréal Мирабель әуежайының терминалын бұзуды растады, себебі оның күтіп ұстауға кеткен жоғары шығындары, сондай-ақ коммерциялық авиация қажеттіліктеріне сай келмейтін және экономикалық тиімділігі жоқ құрылыстары болды. Монреаль әуежайлары оны қолдануда ұстау үшін он жыл ішінде 30 миллион доллар жөндеуге жұмсаған, ал жаңа жөндеулерге 25 миллион доллар қажет болады деп бағаланған. Көптеген есептерде Flair Airlines немесе Swoop сияқты бағасы төмен авиакомпанияларды тарту үшін жаңа, кішкентай бюджеттік терминалды салудың арзанға түсетіні айтылды, бірақ Мирабельде коммерциялық әуе қызметін қайта жаңғырту жоспарлары іске аспады. Мирабель қаласының мэрі Жан Бушар бұзу салдарынан қаланың салықтан түсетін кірісінің айтарлықтай азаятынына өкінді. 2014 жылдың 16 қыркүйегінде Delsan компаниясымен терминал ғимаратын және оны қоршаған тұрақтарды бұзу жөніндегі келісімшарт жасалды. Бұзу құны 15 миллион долларға дейін бағаланды және жұмыстың бір жылдан кем уақытта аяқталуы күтілді. Терминал ғимаратын бұзу 2014 жылдың қараша айының ортасында басталды және 2016 жылдың тамызында аяқталды. Іргелес тасталған Chateau Aeroport қонақ үйі мен оны терминалмен байланыстыратын көпір, нашарлаған жағдайда болса да, бұзылмады.
Әуежай қызметінің жаңартылуы
2008 және 2018 жылдар аралығында Мирабель әуежайының әуе трафигі үш еседен астам өсті. 2016 жылдан бастап бұл үрдіс жеке жолаушылар рейстерінің, тікұшақ рейстерінің және жақын жердегі ұшу мектептерінің көбеюіне байланысты күрт өрбуде. Nolinor әртүрлі компаниялардың қызметкерлері үшін күн сайын халықаралық рейстер ұсынады, сондай-ақ көптеген медициналық ұшақтар енді Мирабель әуежайын пайдаланады. 2019 жылдың басындағы шешімге сәйкес, әуежайдың әуе трафигін басқару мұнарасы жаңартылып, осыған арнайы дайындалған әуе трафигін бақылаушылармен қайта ашылды. 2016 жылдың 11 шілдесінде Aéroports de Montréal компаниясы Pama Manufacturing компаниясының бұрынғы жолаушылар терминалдық кешенінің бір бөлігінде медициналық жабдықтар зауытын салуды жоспарлап отырғанын, ал Mirajet компаниясы әуе трафигін басқару мұнарасының іргесінде азаматтық және бизнес авиациясы клиенттеріне жалға берілетін 20 ангардан тұратын әуепарк құлып жатқанын хабарлады. Сол кездегі басқа да арендаторлар Bombardier Aerospace, Pratt & Whitney Canada's Mirabel Aerospace Centre, Stelia Aerospace (бұрынғы Aerolia), L3 Communication Mas, Avianor және Nolinor, сондай-ақ мамандандырылған қызметтерді қамтыды, бұл әуежайда барлығы 3700 тікелей жұмыс орнын құрады. Bombardier CSeries (қазір Airbus A220 сериясы) Мирабельде құрастырыла беруде. 2019 жылдың 9 мамырында Aéroports de Montréal әуежайдың атауын ADM-нің жаңа брендінің аясында «Мирабельдің YMX International Aerocity» деп өзгертетінін жариялады. Бұл бренд аясында Мирабельдің басты назарында бизнес, ал Монреаль Трюдо – туристік бағыт ретінде таныстырылады. 2020 жылдың 30 қаңтарында Мирабель әуежайы әуе трафигінің артуына байланысты, ұшу қызметі станциясы болғаннан кейін 12 жыл өткен соң C класты әуе кеңістігіне ие болды. 2017 жылы 69 000-нан астам, ал 2018 жылы 72 000-нан астам қозғалыс тіркелді. Әуе трафигін басқару қызметі жергілікті уақыт бойынша сағат 6:00-ден сағат 22:00-ге дейін күніне 16 сағат жұмыс істейді. Мұнара жұмыс істемеген кезде C класты басқару аймағы кеңес беруші E класына айналады – Мирабель 2008 жылдан бері E класты әуе кеңістігі болып табылады.
Сәулет және орналасуы
Мирабель әуежайы алты ұшу-қону жолағына және алты терминал ғимаратына дейін кеңейтілуі жоспарланған, сонымен қатар жеке STOLport та қарастырылған. Бұл кеңейту бірнеше кезеңде жүзеге асырылып, 2000 жылға дейін аяқталуы тиіс еді, 2025 жылға қарай кем дегенде 60 миллион жолаушыға қызмет көрсету күтілген. (Жқында ғана CTCUM-ның ізбасары Agence métropolitaine de transport, Saint Jérôme желісін әуежайға дейін ұзартуды жоспарлаған еді.) Әуежайдың жобасын Papineau Gérin Lajoie Le Blanc архитекторлар тобы жасады, олар 1950 жылдары Макгиллдің сәулет мектебінде оқыған (Джон Блэндтің басшылығымен), 1960 жылы өз компаниясын құрды және 1973 жылы, Мирабель есігін ашқаннан бұрын, Папинеу мен тағы бір архитектор Гордон Буканен Эдвардс фирмадан кеткен соң, жолдары айырылысты. Мирабель терминалы бюроның Expo 67 Quebec павильонының жеңімпаз дизайнын мұра етті. Ашылған кезде архитектуралық табыс деп мойындалған терминал – қара шыныдан жасалған минималистік қорап, оның астында техникалық қызмет көрсету бөлімдері орналасқан бетондық нысан. Жолаушылар тротуардан қақпаға дейін өте аз қашықтықты жүрді. Содан кейін жолаушылар ұшаққа дейін ұшақтармен емес, жолаушыларды тасымалдау көліктерімен (PTV) жеткізілді. Вашингтон Дулес халықаралық әуежайындағы сияқты, PTV көліктері терминалдан ұшақ тұрақтарына дейін, қону алаңында жүрді. Радио Канада/Канадалық радио хабар тарату корпорациясы бұл көліктердің әрқайсысының сол кезде 400 000 канад долларына дейін жеткенін хабарлады. Рейстер арасындағы қосылыстарды жеңілдету үшін терминалда Aeroquay деп аталатын кішкентай конкорста да бірнеше ұшақтарға шығу жолдары болды, оған туннель арқылы кіруге болады, ал кейіннен тікелей негізгі конкорска қосылды. Жоспарлаушылар Даллас Форт-Уорт халықаралық әуежайының жоспарланған жобалау схемасынан шабыттанды, ол әуежайдың ортасынан өтетін орталық «орқа жолды» пайдаланды, әуежайдың ортасынан негізгі құрлық көлігінің артериясын өткізіп, орталықтандырылған терминалдарды осы «орқа жол» бойында орналастырды.
Бұрынғы жолаушылар рейстері
Мирабель жергілікті әуе компаниялары Air Canada, Canadian Pacific Airlines және Nordair, сондай-ақ он бестен астам елдің әуе компанияларымен қызметін бастады, олардың ішінде Aer Lingus, Aeroflot, Air France, Alitalia, British Airways, Czechoslovak Airlines, El Al, Iberia, KLM, Lufthansa, Olympic Airways, Sabena, Scandinavian Airlines, Swissair және TAP Air Portugal компаниялары бар. Бұл әуе компаниялары Мирабельдің ашылуында терминалдың алдына өз елдерінің ұлттық туларын орнатып қойды. Mirabel-ге кейде қызмет көрсеткен басқа әуе компанияларының арасында Aerolíneas Argentinas, Aeroméxico, Air India, Air Liberté, Allegheny Airlines, Business Express Airlines (Northwest Airlink ретінде жұмыс істейді), Continental Airlines, Corsairfly, Cubana de Aviación, Eastern Air Lines, Finnair, Jaro International, Jat Airways, LAN Chile, LOT Polish Airlines, Northwest Airlines, Pan Am, People Express Airlines, Presidential Airways, Royal Air Maroc, Royal Jordanian, TAROM, USAir және Varig компаниялары болды. Көпшілігі Мирабельге деген сенімін біртіндеп жоғалтып, 1997 жылы Дорвалға көшті немесе Монреальден толығымен кетіп қалды. Бірнеше чартерлік әуе компаниялары да Мирабельге қызмет көрсетті, мысалы Wardair, Nolisair, Canada 3000 және Royal Aviation. Бұл төрт компанияның барлығы біріктірілді немесе банкротқа ұшырады. Air Transat – Мирабельде қызметін бастап, 2004 жылы жолаушылар тасымалын тоқтатқан жалғыз чартерлік әуе компаниясы.
Басқа құрылғылар
Airbus (бұрынғы Bombardier Aerospace) өзінің A220 жинау желісін Мирабель әуежайының аумағында орналастырған. Bell Helicopter барлық коммерциялық тікұшақтарын әуежайға іргелес орналасқан зауытта өндіреді. Бұл зауыт бұрын Bell 505 тікұшақтарын жинау орталығы болған. Nolisair (Nationair) компаниясы бар болған кезеңінде бас кеңсесін әуежай аумағындағы Nationair ғимаратында орналастырған.