Кіріспе

Швейцарияның Во кантонындағы муниципалитет.

Шардонн – Швейцарияның Во кантонындағы Ривьера Пэ-д’О округінде орналасқан муниципалитет.

Тарих

Шардонн алғаш рет 1001 жылы Кардона деп еске алынады. Салынған аумақтың 9,4%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 5,1%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Орманды жерлердің 33,2%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 3,8%-ы жеміс бақшаларымен немесе ұсақ ағаш тоғайларымен жабылған. Егіс жерінің 4,9%-ы егін өсіруге, 29,0%-ы жайылымдарға, 11,0%-ы жеміс бақшаларына немесе жүзімдіктерге, ал 1,9%-ы альпілік жайылымдарға пайдаланылады. Бұл муниципалитет Женева көлі мен Мон Пелерин арасында орналасқан.

Елтаңба

Қалалық гербтің суреттемесі: күміс фоннан үш жасыл төбе шығып, олардан үш қызыл қырыққанат гүлі (итмүлік) өседі, екі шетінде екі қызылқұйрық (шымшық) тұр. Бұл құстар алтынқұйрықтар, ал қырыққанат гүлімен бірге бұл герб сөздік ойынға (кантондық герб) жататын мысал.

Демография

Шардонның 2008 жылғы халқы, 23,2% құрады – оның ішінде шетелдік азаматтар. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 12,7%-ға өзгерді. Көші-қонға байланысты 17,8%, ал туыс-өлімге байланысты 3,6% өзгеріс болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілін (2016 адам немесе 77,5%) ана тілі ретінде қолданады, екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (226 адам немесе 8,7%), үшінші – ағылшын тілі (112 адам немесе 4,3%). 23 адам итальян тілінде, ал 2 адам романш тілінде сөйлейді. 2000 жылы муниципалитетте 1062 үйленбеген адам болды. 1227 адам үйленген, 165-і жесір, ал 147-сі ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 1018 жеке тұрғын үй болды, орташа алғанда, әр үй шаңырағында 2,2 адам тұрды. 2000 жылы барлығы 994 пәтер (жалпы санының 79,1%) тұрақты түрде пайдаланылды, 213 пәтер (16,9%) маусымдық түрде пайдаланылды, ал 50 пәтер (4,0%) бос тұрды.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Муниципалитет ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы тізіміне енген «Лаво жүзімдіктер террасалары» құрамына кіреді, бұл сонымен қатар Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұрасы болып есептеледі.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SP болды, оларға дауыс бергендердің 19,31% осы партияны қолдады. Келесі үш ең танымал партиялар: SP (19,31%), FDP (18,43%) және Жасылдар партиясы (16,56%) болды. Федералды сайлауда барлығы 879 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 50,7% құрады.

Экономика

2010 жылы Шардонның жұмыссыздық деңгейі 3% құрады. 2008 жылы негізгі экономикалық секторда 109 адам жұмыс істеді және осы секторда шамамен 29 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 30 адам жұмыс істеді және осы секторда 12 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 405 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 50 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 274 жұмысшы келді, ал 899 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмыс күшінің таза экспорттаушысы болып табылады, әрбір бір кіріп келген жұмысшыға шамамен 3,3 жұмысшы шығып кетеді. Шардонға келетін жұмыс күшінің 2,9%-ы Швейцариядан тыс елдерден келеді. Жұмыс істейтін халықтың 11,9%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 67,8%-ы жеке көлікпен барады. Оқу жылында саяси округ мектепке дейінгі білім берумен барлығы 817 баланы қамтыды, оның ішінде 456 бала (55,8%) мектепке дейінгі білім беруге субсидия алды. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы студенттердің төрт жыл оқуын талап етеді. Муниципалитеттегі бастауыш мектеп бағдарламасында 124 студент оқыды. Міндетті орта білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және осы мектептерде 124 студент оқыды. 2000 жылы Шардонға басқа муниципалитеттен 22 студент келді, ал 199 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерде оқыды.