Кіріспе
АҚШ-тың тұтыну тауарларына кепілдіктерді реттейтін федералды заңы – Магнусон-Мосс кепілдік туралы заң (P. L. 93 637) – АҚШ-тың федералды заңы (және одан кейінгілері). 1975 жылы қабылданған бұл федералды заң тұтыну тауарларына берілетін кепілдіктерді реттейді. Заң бойынша, кез келген тауарға кепілдік беру міндетті емес (ол «қазіргі күйінде» сатылуы мүмкін), бірақ егер кепілдік берілсе, ол осы заңға сәйкес болуы тиіс. Бұл заң өндірушілердің кепілдіктерді теріс немесе адастыратын тәсілмен пайдалануынан туындаған мәселелерді шешу мақсатында жасалды.
The Magnuson–Moss Warranty Act (P. L. 93 637) is a United States federal law ( et seq.). Enacted in 1975, the federal statute governs warranties on consumer products. The law does not require any product to have a warranty (it may be sold "as is"), but if it does have a warranty, the warranty must comply with this law. The law was created to fix problems as a result of manufacturers using disclaimers on warranties in an unfair or misleading manner.
Мақсаты
Өкілдер палатасының заңмен бірге ұсынылған баяндамасына сәйкес (Палаталық баяндама № 93-1197, 93-ші Конгрестің 2-ші сессиясы), Магнусон-Мосс заңы Конгресс тарапынан саудагерлердің кең таралған нақты кепілдіктерді теріс пайдалануы мен жауапкершіліктен бас тартуына жауап ретінде қабылданды. Заңнамалық тарих көрсеткендей, заңның мақсаты – тұтыну тауарларына берілетін кепілдіктерді оңай түсінуге және орындауға мүмкіндік беру, сондай-ақ Федералдық сауда комиссиясына тұтынушыларды жақсы қорғау құралдарын ұсыну. Бұл заңның бастамашылары Вашингтон штатының сенаторы Уоррен Г. Магнусон және Калифорния штатының АҚШ өкілі Джон Е. Мосс, екеуі де демократтар, сонымен қатар Юта штатының сенаторы Франк Мосс, ол Магнусонмен бірлесіп заңға қол қойды. Заңның негізгі мақсаты – тұтынушыларды алдау кепілдіктерден қорғау. Тұтыну тауарларына кепілдік беру міндетті емес, бірақ егер кепілдік берілсе, ол Магнусон-Мосс заңының талаптарына сай болуы керек.
Талаптар
Кез келген кепіл беруші, егер тұтынушыға жазбаша кепілдік арқылы тұтынушы өніміне кепілдік берсе, Федералды сауда комиссиясының ережелерінде белгіленген көлемде кепілдіктің шарттары мен талаптарын қарапайым және оңай түсінілетін тілмен толық және нақты жариялауға міндетті. FTC тұтынушыға 15 доллардан астам құны бар тұтыну өнімдерінің жазбаша кепілдік шарттары мен талаптарын ашуды реттейтін ережелерді қабылдады. Бұл ережелер 16 C. F. R. 701-тарауда келтірілген. Заңға сәйкес, кепілдіктегі түсініксіз мәлімдемелер кепілдікті жасаған адамға қарсы түсіндіріледі. Сондай-ақ, қызмет көрсету шартындағы шарттар мен талаптар толық, анық және нақты түрде, қарапайым және оңай түсінілетін тілмен жариялануы керек. Кепілдікті сақтау үшін кепіл берушілер өніммен тек қана фирмалық бөлшектерді пайдалануды талап ете алмайды. Бұл әдетте "байланысты сату" шаралары деп аталады және көбінесе үшінші тараптың компьютерлік бөлшектері, мысалы жад және қатты дискілер туралы сөз болады.
Шектеулер
Магнусон-Мосс кепілдік туралы заң кез келген тұтынушының басқа федералды заң бойынша кез келген құқығын немесе зардабын жоймайды және шектемейді, сондай-ақ бұл заң антимонополиялық шараларға қатысты Федералды сауда комиссиясы туралы заңның үстемдігін жоймайды. Заң штат заңдары бойынша кез келген тұтынушының құқығын немесе оны жоюға мүмкіндік беретін шараларды шектемейді. Бұл заң тұтыну тауарларына кепілдік беруді реттейтін басты заң емес, ол белгілі бір ақпарат беруді талап етеді және кепілдіктерге қатысты белгілі бір шектеулерді шектейді, бірақ басқа кепілдік заңнамасына әсер етпейді. Заң тұтыну тауарларының жөндеу немесе ауыстыруға арналған бөлшектеріне кепілдік беруді қамтиды, бірақ жөндеу қызметтеріне кепілдік беру қамтылмайды. Егер кепіл беруші кепілдік берілген тұтыну тауарының мәселесі тұтынушының иелігінде болған кезде зақымданудан немесе ақылға сыймас пайдаланудан, соның ішінде қажетті техникалық қызмет көрсетуді қамтамасыз етпеуден туындағанын дәлелдей алса, толық кепілдіктерге арналған федералды ең төменгі стандарттар күшін жояды.
Заң бойынша түзетулер
Заңның мақсаты – тұтынушыларға тұтыну тауарының кепілдігі бұзылған жағдайда, оларға тиімді және әділ өтемақы алу құқығын қамтамасыз ету. Заңда дауларды бейресми жолмен шешу рәсімдері, сондай-ақ үкімет пен жеке тұлғалар тарапынан қозғалатын сот істері қарастырылған. Конгресс FTC-ге дауларды шешудің баламалы тәсілдерін қолдануға ынталандыратын ережелерді қабылдауды міндеттеді, ал толық кепілдіктер дауды реттеудің алғашқы қадамы ретінде делдалдық және/немесе төрелік процедураларын талап етуі мүмкін. Алайда, АҚШ-тың 9-шы апелляциялық округінің соты 2011 жылғы «Колев v. Porsche Cars North America» ісінде, Магнусон-Мосс заңына сәйкес, дау туатынға дейін жасалған міндетті төрелік келісімдерге тыйым салынатынын мәлімдеді, себебі MMWA Федералдық төрелік туралы заңнан кейін қабылданды және FTC дау туатынға дейін жасалған төрелік келісімдеріне қарсы шаралар қолданды. Бірақ, 9-шы округ соты 2012 жылдың 11 сәуірінде бұл шешімнен бас тартып, 2011 жылғы шешімінің «осы сотқа немесе 9-шы округтің кез келген аудандық сотына прецедент ретінде сілтеме жасалмайтынын» мәлімдеді. Қараңыз: «Колев v. Euromotors W./The Auto Gallery», 676 F.3d 867 (9th Cir. 2012). Бұдан өзге, федералды үкімет заңның талаптарына сәйкес келмейтін жеткізушіге немесе кепіл берушіге қатысты шектеу шараларын қолдануға құқылы. Сонымен қатар, тұтынушылар Магнусон-Мосс заңын бұзды деген күдік бойынша сотқа жүгіне алады. Жеткізушінің талаптарды орындамауынан зиян шеккен тұтынушы, даудың сомасы 50 000 доллардан жоғары болса, немесе топтық талапкерлердің саны 100-ден асса, федералды сотқа шағымдануы мүмкін. Егер соттың қарауына алыну сомасы немесе талапкерлер саны көрсетілген шектің төмен болса, заң бойынша шағым тек мемлекеттік сотқа берілуі мүмкін. Аталған заңның тиімділігін арттыратын маңызды факторлардың бірі – сот ісінің ақталған шығындарын, адвокаттық қызмет ақысын қоса алғанда, жеңіске жеткен тарап өндіріп алу құқығына ие.
Соңғы өзгерістер
Соңғы оқиғалар Magnuson-Moss кепілдік туралы заңның қолданылу аясын және маңыздылығын арттырып, оның қазіргі тұтынушы нарығында тиімділігін қамтамасыз етті. 2018 жылы Федералды сауда комиссиясы (FTC) заманауи кепілдік мәселелері мен заңды жақсарту мүмкіндіктері туралы пікір алу үшін қоғамдық семинарлар өткізді. Осы семинарлардың нәтижесінде кепілдік берушілерге кепілдікті екінші иесіне беру мүмкіндігі туралы тұтынушыларды міндетті түрде хабарлауды ұсыну болды. Бұл ұсыныс ашықтықты арттыруға және тұтынушылардың хабардар болуын қамтамасыз етуге бағытталған. Бұдан бөлек, FTC интернетке қосылған «ақылды үй» құрылғыларына Magnuson-Moss заңының қолданылатынын нақтылады. Бұл нақтылау тұтынушылардың осы құрылғыларды өздері немесе үшінші тарап қызметтері арқылы жөндеуге құқығы бар екенін, кепілдіктің жойылмайтынын қамтамасыз етеді. Осы мәселенің нақтылануы «жөндеу құқығы» қозғалысына зор қолдау көрсетті, бұл қозғалыс тұтынушылардың құрылғыларды жөндеу құқығын жақтаушы және Magnuson-Moss заңы оның маңызды құқықтық негізі болып табылады. FTC-ның Magnuson-Moss заңын қолдану тәсілдерін жаңаруға берген міндеттемесі, жаңа технологиялар мен кейбір өндірушілердің күмәнді әрекеттерінен туындаған жаңа сын-қатерлерді шешуді жалғастыруда. Бұл жаңалықтар тұтынушылардың өзгеріп жатқан сатып алу орталарында мүдделерін қорғауда Magnuson-Moss заңының бейімделу қабілеті мен маңыздылығын көрсетеді.