Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жосонның 18-ші патшасы 1659 жылдан 1674 жылға дейін
18th king of Joseon from 1659 to 1674
Хёнжонг (hangul=현종; 14 наурыз 1641 – 17 қыркүйек 1674), жеке аты И Ён (hangul=이연), Корея Жосон әулетінің 18-ші монархы болды. Оның билеу кезеңі негізінен елдің саяси топтарының түрлі мәселелерде, әсіресе жерлеу рәсімдері бойынша күшті қақтығыстарымен ерекшеленді. Сонымен қатар, ол Жосонның 500 жылдан астам тарихында кәнизактары болмаған жалғыз патша еді.
Hyeonjong (hangul=현종; 14 March 1641 – 17 September 1674), personal name Yi Yeon (hangul=이연), was the 18th monarch of the Joseon dynasty of Korea. His reign was mostly marked by heavy conflict among the nation's political factions on various issues, particularly on funeral rites. He was also the only king in Joseon's more than 500 year long history to not have any concubines.
Өмірбаян
Хёнжонг 1641 жылы патша Хёжонгтың тұңғыш ұлы ретінде дүниеге келді, әкесі сол кезде Цинь әулетінің тұтқыны болып Қытайда болғанда. Осылайша, ол 1644 жылы Мин әулетін жеңіп, Цинь әулеті ресми түрде астанасын Пекинге көшірмес бұрын, Шэньян қаласында туды. Бұл оны Жосон мемлекетінің шетелде туған алғашқы және жалғыз монархы етті. 1645 жылы әкесімен бірге Кореяға оралып, 1651 жылы тәждік мұрагер атанды.
Hyeonjong was born in 1641 as the first son of King Hyojong as Yi Yeon, while his father was still in China as a captive of the Qing dynasty; thus he was born at Shenyang before the Qing dynasty officially moved its capital to Beijing after defeating Ming dynasty in 1644, which made him the first and only monarch of Joseon to be born abroad. He returned to Korea in 1645 along with his father and became Crown Prince in 1651.
Есонг дау-дамай
Есонг дауы Хёджонның жерлеуіне байланысты туған жанжалды білдіреді. 1659 жылы ол қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Хёнжон Жосонның билеушісі болды. Консервативті батысшылдар тобы мен либералды оңтүстікшілдер тобы король Инджоның екінші әйелі, королева Чанрёльдің конфуцийлік рәсімдерге сәйкес жерлеу киімін қанша уақыт киюі керек деген мәселеде дауласты. Сонг Си Ёль бастаған батысшылдар оның жерлеу киімін бір жыл ғана киюі керек деді, ал оңтүстікшілдер мен олардың жетекшісі Хё Чек үш жылдық мерзімді қалады. Бұл қақтығысқа себеп – әкесінен кейін таққа отырған екінші ұлдың қайтыс болуына байланысты конфуцийлік жерлеу талаптары туралы бұрынғы тәжірибе болмауы еді. Батысшылдар екінші ұлға қатысты қолданылатын дәстүрді сақтауды қаласа, оңтүстікшілдер Хёджон король Инджоның әулетін жалғастырғандықтан үш жылдық жерлеу рәсіміне лайық деп есептеді. Соңғы шешімді жас патша Хёнжон қабылдады. Ол бір жылдық мерзімді бекітті, бұл батысшылдардың үстемдігін сақтады. Алайда, Хёнжон батысшылдардың патша билігіне нұқсан келтіруіне жол бермеу үшін Хё Чекті премьер-министр лауазымынан алмады. Жерлеу мәселесі оңтүстікшілдер мен батысшылдар арасындағы алауыздықты күшейтті. Бұрын, 1623 жылы Ұлы Солтүстікшілдердің құлауынан кейін, батысшылдар мен оңтүстікшілдер король Хёджонгтың басшылығымен саяси одақ құрған болатын, бірақ жерлеу мәселесінде екі тарап та келісімге келмей, қақтығыс болу мүмкіндігі арта түсті. Хёнжон бастапқыда екі топтың арасындағы тепе-теңдікті сақтап, батысшылдардың бір жылдық мерзімін бекітіп, оңтүстікшіл Хё Чекті премьер-министр ретінде қалдырды, соның нәтижесінде екі топ уақытша бейбіт қарым-қатынасқа оралды. Алайда, 1674 жылы Хёджонның әйелі және Хёнжонның анасы королева Инсон қайтыс болғанда, жерлеу мәселесі тағы да көтерілді. Оңтүстікшілдер королева Чжэуидің жерлеу киімін бір жыл бойы киюін қаласа, батысшылдар тоғыз айлық мерзімді ұсынды. Бұл жолы Хёнжон оңтүстікшілдердің пікірін тыңдап, олардың ұсынысын қабылдады, осылайша оңтүстікшілдер батысшылдардан басымдық алды. 1675 жылы Хёнжон қайтыс болғаннан кейін де жерлеу дауы жалғасты, және оны Хёнжонның мұрагері, король Сукджон шешті, ол бұл мәселе бойынша кез келген пікірталасты тыйым салды. Бұл дау тіпті Хёнжонның дәуірінің ресми тарихын жазуға да әсер етті. Алдымен тарихты негізінен оңтүстікшілдер жазды, бірақ кейін батысшыл тарихшылар оны қайта қарады.
The Yesong Controversy refers to a conflict concerning the funeral of Hyojong. When he died in 1659, his son Hyeonjong succeeded his father as the ruler of Joseon. The conservative Westerners faction and the liberal Southerners faction argued about how long Queen Jangryeol, King Injo's second wife, should have to wear the funeral garment according to the Confucian form of funeral. The Westerners, headed by Song Si yeol, contended that she needed to wear the funeral garment for only a year, while the Southerners and their leader Heo Jeok wanted a 3 year period. This conflict arose because there was no previous record about Confucian funeral requirements when somebody's second stepson who actually succeeded the family line dies. The Westerners wanted to follow the custom for a second stepson, while the Southerners thought Hyojong deserved a 3 year funeral since he actually succeeded King Injo in the royal line. The final decision was up to young King Hyeonjong; He chose to enforce a 1 year period, which would keep the Westerners as the major faction. However, at the same time, Hyeonjong did not remove Heo Jeok from office of Prime Minister, in order to prevent the Westerners from threatening royal authority. The feud between the Southerners and the Westerners was highly intensified by the funeral issue; Earlier, after the fall of the Greater Northerners in 1623, the Westerners and the Southerners formed political alliance under the leadership of King Hyojong, but on the funeral issue, both sides were intractable, leading to a greater probability of confrontations. Hyeonjong at first maintained the balance of two factions by compromising between them with the 1 year period of the Westerners and keeping Southerner Heo Jeok as Prime Minister, and the two factions resumed a peaceful relationship temporarily. However, in 1674, when Queen Inseon, Hyojong's wife and Hyeonjong's mother, died, the funeral issue came up again; The Southerners wanted Queen Jaeui to wear the funeral garment for one year while the Westerners preferred a nine month period. This time Hyeonjong listened to the Southerners and selected their method, making the Southerners faction as major political faction over the Westerners. The funeral controversy continued even after Hyeonjong died in 1675, and it was settled by Hyeonjong's successor King Sukjong, who banned all debate about the issue. The controversy even affected the publishing of official history of Hyeonjong's era; at first it was written chiefly by Southerners but later it was revised by Westerner historians.
Билік
1666 жылы Хёнжон билік еткен кезде голландиялық Хендрик Хамель 13 жылдан астам тұтқындықтан кейін Кореядан кетіп қалды. Ол Нидерландыға оралып, Жосон әулеті және Кореядағы өмірі туралы кітап жазды, осы кітап арқылы көптеген еуропалықтарға Корея мемлекеті таныс болды. 1670-1671 жылдары Корея суық ауа райы мен жақсы емес егін жинау салдарынан ауыр ашаршылыққа ұшырады. Қаза болғандардың нақты санын анықтау қиын, бірақ жүздеген мың корейлер қаза тапқан болуы мүмкін. Жосон Цинь әулетінің қарауында болғандықтан Хёнжон Хёджонның солтүстікке жорық жасау жоспарын тоқтатты. Цинь әулеті Мин әулетіне қарсы бірнеше жеңіске жеткеннен кейін, оған қарсы тұру мүмкін болмады. Дегенмен, Хёнжон Хёджонның әскери кеңею саясатын және жеті жылдық соғыс пен екі маньчжур шабуылынан зардап шеккен елді қайта құруды жалғастырды. Ол сондай-ақ астрономия мен баспа ісін де қолдады. Сонымен қатар, туысқандар мен бір текті адамдардың арасындағы некелерге заңмен тыйым салды. 1674 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның орнына ұлы Сукжон отырды.
In 1666, during Hyeonjong's reign, Dutchman Hendrick Hamel left Korea after more than thirteen years of captivity. He returned to the Netherlands, where he wrote a book about Joseon Dynasty and his experience in Korea, which introduced the kingdom to many Europeans. From 1670 to 1671, Korea endured a devastating famine brought on by cold weather and poor harvests. While the death toll remains difficult to measure, hundreds of thousands of Koreans may have died. Hyeonjong stopped Hyojong's insuperable plan of northern conquest since Joseon had become a tributary state of the Qing Dynasty. Furthermore, after a series of victories against the Ming Dynasty, the Qing Dynasty had become too mighty to resist. However, Hyeonjong continued Hyojong's military expansion and reconstruction of the nation, devastated by the Seven Year War and two Manchu invasions. He also encouraged astronomy and printing. He also legally banned the marriage between relatives and those who share the same surnames. He died in 1674, and his son Sukjong succeeded him.
Танымал мәдениетте
Сео Ён Джин 1981 жылы KBS1 телесериалы "Даемьёнг" басты рөлінде ойнады. Пак Ён Тэ 2002–2003 жылдары KBS2 телесериалы "Жанғыл би" (Royal Story: Jang Hui bin) басты рөлінде сомдады. Хан Санг Джин 2012 жылы MBC телесериалы "Король дәрігері" басты рөлінде ойнады. Чжон Ин Тэк 2013 жылы SBS телесериалы "Жан Ок Чжун: Махаббатпен өмір сүру" (Jang Ok jung, Living by Love) басты рөлінде сомдады.
Portrayed by Seo Young jin in the 1981 KBS1 TV Series Daemyeong. Portrayed by Park Young tae in the 2002–3 KBS2 TV series Royal Story: Jang Hui bin. Portrayed by Han Sang jin in the 2012 MBC TV series The King's Doctor. Portrayed by Jeon In taek in the 2013 SBS TV series Jang Ok jung, Living by Love.