Кіріспе

Австралиялық тарихшы (туған 1956)

Линдал Энн Ропер (28 мамыр 1956 жылы туған) – тарихшы. Ол Австралияның Мельбурн қаласында дүниеге келген. Ол 16-18 ғасырлардағы неміс тарихы саласында жұмыс істейді және Мартин Лютердің өмірбаянын жазған. Оның зерттеулері гендер және Реформация, колдовство және көрнекі мәдениетке қатысты. 2011 жылы Оксфорд университетінің Тарих профессоры қызметіне тағайындалды, бұл лауазымды алғашқы рет әйел және австралиялық иеленді.

Өмірбаян

Ропер 1977 жылы Мельбурн университетінің тарих және философия факультетін бітіргеннен кейін, алғашқы Caltex Жылдың үздік әйел түлегі стипендиясын және Университет әйел түлектері қауымдастығынан қосымша стипендия алды. Германия академиялық алмасу қызметінің (DAAD) сыйлығы оған Германияда оқу мүмкіндігін берді. Германиядағы алғашқы екі жылда Ропер Тюбинген университетінде Хайко Оберманмен оқыды және Ингрид Батори мен Ханс Кристоф Рублакпен жұмыс істеді. Содан кейін ол Лондон Король колледжіне ауысты, онда 1985 жылы Роберт В. Скрибнердің ғылыми жетекшілігімен докторлық диссертациясын қорғады. Докторлық диссертациясын аяқтамас бұрын, Ропер 1983–1986 жылдары Оксфорд университетінің Мертон колледжінде кіші ғылыми-зерттеу стипендиясын алды. 1986 жылы ол Лондон Король колледжінде уақытша лекциялаушы болып жұмыс істеді, ал 1987 жылы Лондон университетінің Роял Холлоуэй колледжіне тұрақты қызметке ауысты. 1999 жылы профессор атағын алды және Аманда Виккеримен бірлесіп әйелдер және гендерлік тарих бойынша алғашқы магистрлік бағдарламаны құрды. Ол 1991–1992 жылдары Берлиндегі Wissenschaftskolleg мүшесі болды және Энн Арбордағы Айзенберг орталығында, Батыс Австралия университетінде, Канберрадағы Австралия ұлттық университетінде, Берлиндегі Эйзенберг орталығында, Фри университетінде және Геттингендегі Макс Планк институтында қонақ лекциялаушы болып жұмыс істеді. 2002 жылы Оксфордтың Баллиол колледжінде лекциялаушы және стипендиялық қызметке кірісті. Қазіргі таңда Оксфорд университетінде тарих профессоры және Ориел колледжінің мүшесі. Ол Оксфордтың Мертон және Баллиол колледждерінің құрметті мүшесі.

Мен сіздің обаңыз болдым: Мартин Лютердің әлемі мен мұрасы

"Тірі күнінде мен сенің азабың болдым" атты еңбегінде Ропер Мартин Лютердің мінез-құлқының көбінесе даулы тұстарын зерттейді – оның қара сөздерін, төбелесшілдігін және кең таралған антисемитизмін. Бұл жұмыс сонымен қатар суретші Лукас Кранах жасаған, тез танылатын Лютердің бейнелерін талдайды, Лютердің әлемге көрсеткісі келген өзінің қалыптасқан бейнесін қалай мұқият құрғанын көрсетеді. Ропер Лютердің соңғы жылдардағы мұрасын бағалайды, әсіресе бұрынғы Шығыс Германияда оның қалай бейнеленгенін және 2017 жылы 95 тезистің жарық көргеніне 500 жыл толуы қалай тойландырылғанын қарастырады.

Мартин Лютер: жолдан тайған және пайғамбар

Ропердің «Мартин Лютер: бұзық жолға түскен және пайғамбар» кітабы неміс, испан, поляк, португал, чех және голланд тілдеріне аударылды; Германияда ол бестселлерге айналды. 95 тезистің жариялануының 500 жылдығымен және Реформацияның басталуымен бірге жарық көрген Ропердің өмірбаяны Лютерді әлеуметтік және мәдени ортада қарастырып, оның денелік ерекшеліктерін алға шығарады, соның арқылы оның дінтануын жаңаша түсінуге ұмтылады. Бұл еңбек «Волфсон» тарих сыйлығы мен «Элизабет Лонгфорд» сыйлығының іріктеу сатысынан өтті.

Батыстың ой-өрісідегі сиқыршы

"Батыс қиялындағы сиқыршы" Ропердің бұрынғы еңбектеріне сүйене отырып, өнер мен әдебиетте сиқыршылар мен сиқыршылықтың қалай бейнеленгенін зерттейді. Бұл еңбек сиқыршылардың көбінесе қарт әйел ретінде көрсетілу себебін түсіндіреді. Дегенмен, сиқыршы бейнесі әрқашан теріс емес, кейде билікке қарсы тұра білетін, тіпті қоғамның өкілі бола алатын тұлға ретінде де суреттеледі. Ропердің терең зерттеуі "қиялдың" сиқыршылар мен сиқыршылықты түсінудегі маңыздылығын ашады, сондай-ақ "адамдар сиқыршылықты қалай қабылдаған, сиқыршы бейнесі неге осыншама күшті сезімдерді оятады және оны не үшін осылай көптеген мақсатта пайдаланған" деген сұрақтарға жауап береді.

Сиқыршылық маниясы: Барокко Германиясындағы қорқыныш пен қиял

Witch Craze Германияның оңтүстігінде, яғни колдовствомен айыпталған адамдардың ең көп саны атқарылған аймақта, колдовствоны аулаудың төрт жағдайын қарастыру арқылы тарихтағы бейсаналық қиялдың рөлін зерттейді. Кітапта кең көлемді мұрағаттық дереккөздер, соның ішінде сот отырыстарының түпнұсқа хаттамалары қолданылып, колдовство аулаудың психологиясы зерттеледі. Бұл кітап колдовство аулауды қозғаған негізгі қорқыныштың – бала тудырумен байланысты болғанын дәлелдейді. Ропер «неліктен көбінесе егде жастағы әйелдер колдовствоның құрбаны болды, олар неліктен қылмыстарын мойындады және өнер мен әдебиетте колдовшылардың бейнесі қазіргі мәдениетте егде жастағы әйелдердің бейнесіне қалай әсер етті» деген сұрақтарды қарастырады. Кітап неміс тіліне Beck баспасымен бірге аударылды (Hexenwahn: Geschichte einer Verfolgung) және 2005 жылы Роланд Х. Байтон сыйлығымен марапатталды.

Эдип пен шайтан: Бастапқы заманауи Еуропадағы сиқыршылық, дін және жыныстық қатынас

Тоғыз бір-бірімен байланысты эсселер жинағы "Эдип пен шайтан" еңбегінде 16 ғасырдағы әдеби мәдениеттен бастап, ерте заманғы сексуалдық көзқарастар мен әйелдік және ерлік туралы ұғымдарға дейін, некенің күрделі дамуына қатысты мәселелер мен әйелдердік сиқыршылықты зерттеуде психоанализдің қолданылуы талданған. Ропер әйелдің неліктен баласын өлтіретінін, кімнің шайтанмен күйеу-әйелдей өмір сүргенін мойындау себебін және неге белгілі банкир ауылдың болжамшысын ("Dorf hellseherin") жұмысқа алғанын қарастырады. Бұл еңбек неміс тіліне Fischer Taschenbuch (Ödipus und der Teufel: Körper und Psyche in der Frühen Neuzeit) деген атпен аударылып, көптеп сілтеме жасалады.

Қасиетті үй: Реформациядағы әйелдер мен адамгершілік Аугсбургте

Ропердің алғашқы кітабы Реформацияның гендерлік қатынастарды қалай өзгерткеніне күмәндік тудырды, Киелі Рим империясының ең маңызды қалаларының бірі – Аугсбург қаласының мысалы арқылы зерттеді. "Азаматтық ізгілік" тұжырымын қарастырған Ропер, Реформацияның гендерлік теологияны дамытқанын, онда ерлер мен әйелдердің рөлдері "қасиетті отбасы" тұрғысынан анық бөлінгенін айтты. Бұрын Реформацияның әйелдерге тигізген әсері жақсы деп есептелсе, бұл кітап әйелдердің жағдайы нашарлағанын дәлелдейді. Кітап неміс тіліне аударылып, бірнеше рет қайта басылды. Қазір Ропер неміс шаруалары соғысының (1524–1525) тарихын жазумен айналысып жатыр.