Кіріспе

Бес түрлі тыныштық – драматург Шелах Стивенсонның 1997 жылы алғаш жарияланған театрлық пьесасы. Ол Билли атты қатыгез адамның билігі астында өмір сүретін, әйелі Мэри және балалары Сьюзан мен Джанетке физикалық, эмоционалдық және сексуалдық зорлық-зомбылық көрсеткен отбасының тарихын айтады. Сахналық пьеса осы аттас радиоқойылымнан бейімделген. Пьесаның сахналық нұсқасы алғаш рет 2000 жылдың 31 мамырында Лондонның Лирик Хаммерсмит театрында Лизидің қатысуымен қойылды. Пьеса 1996 жылы Ұлыбритания Жазушылар Гильдиясының «Ең үздік түпнұсқа пьеса» сыйлығын және 1997 жылы «Ең үздік түпнұсқа драма» үшін Sony сыйлығын жеңіп алды.

Сюжет

Пьесаның басты тақырыптары – бақылау және отбасының зорлық-зомбылық арқылы қалай байланысқандығы. Пьеса барысында үш әйелден Біллидің зақымдалған санасынан туған, оларды тұтқындаған ерекше, бұрмаланған әлемді құрғандығын білеміз. Билли отбасының басынан өткен зорлық-зомбылық оқиғасы полиция қызметкерлерімен және Мэри, Сьюзан мен Джанеттің психологтарымен сұхбаттасу арқылы ашылады. Биллидің өзі де бала кезінде зорлық көрген, ал Мэридің анасы қайтыс болғаннан кейін әкесі оны зорлыққа ұшыратқан. Көп жылдар өткен соң, екі қызы эпилепсия ұстамасы кезінде әкесіне оқ атып өлтіреді. Пьеса Биллидің сырттай зұлымды бейнесін ашып көрсету үшін құрылған, ол физикалық түрде болмаса да, олардың естеліктерінде жасайды. Оның осы әйелдерге жасаған зорлықтары соншалықты қорқынышты болғандықтан, олар оның мерт болғанына көз жеткізу үшін екі рет атып өлтіреді. Пьеса сонымен қатар зорлық-зомбылықтың балалық шақтан басталып келе беретіні, зорлық көрген балалар болашақта өз балаларын зорлыққа ұшыратуы мүмкін екені және сыртқы әлемнен оқшаулану сияқты мәселелерді де зерттейді. Бұл теория Джон Боулбидің үздіксіздік гипотезасы теориясымен байланысты. Сәбидің ата-анасымен арақатынасы болашақтағы қарым-қатынас туралы түсініктерді және қарым-қатынасқа қатысты болашақ мінез-құлықты қалыптастырады.