Михаил Калатозов: Совет режиссері және кино өнеріне қосқан үлесі
Mikhail Kalatozov
Михаил Калатозов – кеңес режиссері, «Лебедьдер ұшып барады» фильмінің авторы. Георгия туған, совет және ресей киносында еңбек еткен. Канн фестивалінің жүлдесінің иесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Совет режиссері және сценарий авторы Михаил Константинович Калатозов (Михаил Константинович Калатозов; 28 желтоқсан 1903 – 26 наурыз 1973), туған аты Михаил Калатозишвили, грузин тегінен шыққан совет режиссері, грузин және ресей киносына үлес қосты. Ол ең көп танылғаны «Көшпенділер ұшып барады» және «Мен Кубамын» фильмдерімен. 1969 жылы КСРО халық әртісі атағын алды. Оның «Көшпенділер ұшып барады» фильмі 1958 жылғы Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» сыйлығын жеңіп алды.
Soviet film director and screenwriter
the film director
Mikhail Konstantinovich Kalatozov (, Михаил Константинович Калатозов; 28 December 1903 – 26 March 1973), born Mikheil Kalatozishvili, was a Soviet film director of Georgian origin who contributed to both Georgian and Russian cinema. He is most well known for his films The Cranes Are Flying and I Am Cuba. In 1969, he was named a People's Artist of the USSR. His film The Cranes Are Flying won the Palme d'Or at the 1958 Cannes Film Festival.
Өмірбаян
Калатозишвили (туған кездегі тегі) Ресей империясының Тифлис қаласында дүниеге келген. Оның отбасы 13 ғасырға дейінгі тарихы бар ақсүйек Әмірежиби әулетіне жататын. Михаилдың бір ағасы Ресей империясының армиясында генерал болып қызмет еткен, тағы біреуі Тбилиси мемлекеттік университетінің негізін қалаушылардың бірі болған. Калатозов экономиканы оқыды және актерлік карьерасын бастамас бұрын көптеген мамандықтарды өзгертті. Ол бірнеше деректі фильмдер түсірді, соның ішінде «Олардың патшалығы» (Нуца Гогоберидземен, алғашқы грузин әйел режиссері) және «Сванетия үшін тұз» (1930). 1933 жылы Ресейдің мемлекеттік сахналық өнер институтына оқуға түсті. 1936 жылы «Картули Пилми» киностудиясын басқарды, содан кейін оған Кинематография жөніндегі мемлекеттік комитетте орын ұсынылды. 1939 жылы Ленинградқа көшіп барып, «Ленфильм» студиясында кинорежиссер болып жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол бірнеше үгіт-насихат фильмдерін түсіріп, АҚШ-тағы Кеңес елшілігінде мәдени атташе болып жұмыс істеді. 1950 жылдары тағы бірнеше фильм түсірді. Оның соңғы төрт фильмі – «Жарғалар ұшып барады» (1957), «Жоғарыға жіберілмеген хат» (1959), «Мен Кубамын» (1964) және «Қызыл шатыр» (1969) – оның ең танымал туындылары. Алғашқы үш фильмді ресейлік оператор Сергей Урусевскийдің шеберлікпен түсіргендігі үшін жиі мақтайды. «Жарғалар ұшып барады» 1957 жылы Кеңес Одағының кассалық табысының көшбасшыларының бірі болды (28,3 миллион көрерменмен 10-орын) және бірнеше халықаралық наградаларды, соның ішінде 1958 жылғы Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» сыйлығын жеңіп алды. 1990 жылдары «Мен Кубамын» американдық кино кәсіпқойлары тауып, Мартин Скорсезе мен Фрэнсис Форд Копполаға көрсетті, олар фильмнің өндірісіне қатты таң қалды, олар «Milestone Films» компаниясы жүргізген фильмді қалпына келтіру мен таратуды ұсынды. 1995 жылы ол «Ең үздік халықаралық фильм» номинациясы бойынша «Independent Spirit Award» сыйлығына ұсынылды. Калатозов Италия консулының қызы Жанна Валачиге үйленген. Олар Батумиде демалыста кездесті. 1929 жылы Жанна Георгий ұлын дүниеге әкеліп, Кеңес Одағының азаматы болды. Георгий әкесінің жолын қуып, «Картули Пилми» студиясында оператор және кинорежиссер болып жұмыс істеді, оның немересі Михаил Калатозишвили де табысты режиссер және продюсер болды. Михаил Калатозов 1973 жылы 26 наурызда жетінші рет жүрек соғысынан қайтыс болды және Новодевичье зиратында жерленді. Михаил Калатозишвили фильмдерді сақтау мен жаңа фильмдерді қаржыландыруға көмектесу үшін өзінің атасының есімімен коммерциялық емес Михаил Калатозов қорын құрды.
Kalatozishvili (his surname at birth) was born in Tiflis, Russian Empire. His family belonged to a noble Amirejibi house that traces its history back to the 13th century. One of Mikhail's uncles served as a General in the Imperial Russian Army, another one was among the founders of the Tbilisi State University. Kalatozov studied economics and changed many professions before starting his film career as an actor and later — as a cinematographer. He directed several documentary films, including Their Kingdom (with Nutsa Gogoberidze, the first Georgian female film director) and Salt for Svanetia (1930). In 1933 he enrolled to the Russian State Institute of Performing Arts. In 1936 he headed the Kartuli Pilmi film studio, then he was suggested a place at the State Committee for Cinematography. In 1939 he moved to Leningrad to work at the Lenfilm studio as a film director. During World War II he directed several propaganda films and worked as a cultural attaché at the Soviet embassy in the United States. During the 1950s he directed several other films. His four final features, The Cranes Are Flying (1957), Letter Never Sent (1959), I Am Cuba (1964), and The Red Tent (1969), are among his most famous works. The first three movies are often praised for the masterful camerawork by the Russian cinematographer Sergey Urusevsky. The Cranes Are Flying became one of the leaders of the 1957 Soviet box office (10th place with 28.3 million viewers) and won several international awards, including Palme d'Or at the 1958 Cannes Film Festival. During the 1990s, I Am Cuba was discovered by American film professionals and showed to Martin Scorsese and Francis Ford Coppola, who became so impressed with the production that they advocated the restoration and distribution of the movie that was conducted by Milestone Films. In 1995 it was nominated for the Independent Spirit Award for Best International Film. Kalatozov was married to Zhanna Valachi, daughter of the Italian consul. They met in Batumi during vacation. In 1929 Zhanna gave a birth to their son Georgy and became a naturalized citizen of the Soviet Union. Georgy followed his father's steps and worked as a cinematographer and film director at the Kartuli Pilmi studio, and so did his grandson — Mikheil Kalatozishvili who also became a successful Russian film director and producer. Mikhail Kalatozov died in Moscow on March 26, 1973 after his seventh heart attack and was buried at the Novodevichy Cemetery. Mikheil Kalatozishvili founded a non commercial Mikhail Kalatozov Fund named after his grandfather to help with film preservation and with funding of new movies.