Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ладислав Старевич (Владисла́в Алекса́ндрович Старе́вич, Władysław Starewicz; 1882 жылдың 8 тамызы – 1965 жылдың 26 ақпаны) – поляк-орыс тоқтау анимациясының суретшісі, алғашқы қуыршақ анимациялық фильмі "Көрікті Левканида" (1912) авторы ретінде белгілі. Ол фильмдерінің басты кейіпкерлері ретінде өлген жәндіктерді және басқа да жануарларды пайдаланған. Ресей революциясынан кейін Старевич Францияға қоныс аударды.
Polish Russian stop motion animator
Ladislas Starevich (Владисла́в Алекса́ндрович Старе́вич, Władysław Starewicz; August 8, 1882 – February 26, 1965) was a Polish Russian stop motion animator notable as the author of the first puppet animated film The Beautiful Leukanida (1912). He also used dead insects and other animals as protagonists of his films. Following the Russian Revolution, Starevich settled in France.
Ерте мансап
Владислав Старевич Мәскеуде, қазіргі Литвадан шыққан поляк отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, Александр Старевич, Кёдайньиге жақын Сурвильскис ауылынан, ал анасы, Антонина Легенка, Каунас қаласынан шыққан. Екеуі де кішігірім ақсүйектерге жатқан және Ресей патшалығына қарсы болған қаңтар көтерілісінен кейін жасырынып жүрген. Анасының қайтысынан кейін, оны Ресей империясының Каунас губернаторлығының сол кездегі астанасы болған Каунаста әжесі тәрбиеледі. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Старевич бірнеше кинокомпанияда жұмыс істеді, 60 тірі фильм түсірді, олардың кейбіреулері белгілі бір сәттілікке жетті. 1917 жылғы Қазан революциясынан кейін кино саласының көп бөлігі Ақ әскердің жағына шығып, Мәскеуден Қара теңіздегі Ялтаға көшті. Ұзақ тұрмай, Старевич отбасымен бірге Қызыл әскер Қырымды басып алуға үлкермес бұрын қашып кетті, Италияда қысқа тоқталыстан кейін Париждегі ресей эмигранттарына қосылды.
Władysław Starewicz was born in Moscow to ethnic Polish parents from present day Lithuania. His father, Aleksander Starewicz, was from Surviliškis near Kėdainiai and his mother, Antonina Legęcka, from Kaunas. Both belonged to lesser nobility and were in hiding after the failed January Uprising against the Tsarist Russian domination. Due to his mother's death, he was raised by his grandmother in Kaunas, then the capital of Kaunas Governorate within the Russian Empire. During World War I, Starewicz worked for several film companies, directing 60 live action features, some of which were fairly successful. After the October Revolution of 1917, the film community largely sided with the White Army and moved from Moscow to Yalta on the Black Sea. After a brief stay, Starewicz and his family fled before the Red Army could capture the Crimea, stopping in Italy for a while before joining the Russian émigrés in Paris.
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін
Осы кезде Владислав Старевич өзінің атын Ладислав Старевич деп өзгертті, өйткені француз тілінде оны айту оңайырақ болды. Алғашқыда ол отбасын Жоинвилл-ле-Пон қаласында орналастырды, сол жерде оператор болып жұмыс істеді. Бірақ ол тез арада қуыршақ фильмдерін түсіруге қайта оралды. Ол "Бабиластың үйлену тойы" ("Le mariage de Babylas"), "Қорқыныш" ("The Scarecrow", 1921), "Патшаны сұраған бақалар" ("Les grenouilles qui demandent un roi") (басқаша "Бақалар елі" және "Патшаны қалаған бақалар", 1922), "Қара-ақ сүйіспеншілік" ("Amour noir et blanc"), "Бұлбұлдың үні" ("La voix du rossignol") және "Көшедегі әнші қыз" ("La petite chateuse des rues") фильмдерін жасады. Осы фильмдерді түсіруге оның отбасы да көмектесті. Оның қызы Ирина (атын Ирен деп өзгерткен) барлық фильмдерінде оның серігі болды және оның құқықтарын қорғады, әйелі Анна Зимерман қуыршақтарға костюмдер тікті, ал Жанна Старевич (әрі Нина Стар) кейбір фильмдерде түсті ("Көшедегі әнші қыз", "Қуыршақтар патшайымы", "Бұлбұлдың үні", "Сиқырлы сағат" және т.б.).
At this time, Władysław Starewicz changed his name to Ladislas Starevich, as it was easier to pronounce in French. He first established his family in Joinville le Pont, while he worked as a cameraman there. He rapidly returned to make puppet films. He made Le mariage de Babylas (Midnight Wedding), L'épouvantail (The Scarecrow, 1921 ), Les grenouilles qui demandent un roi (alternately called Frogland and The Frogs Who Wanted a King, 1922), Amour noir et blanc (Love in Black and White, 1923), La voix du rossignol (The Voice of the Nightingale, 1923) and La petite chateuse des rues (The Little Street Singer, 1924). His family worked with him to produce these films. These were his daughter Irina (who had changed her name to Irène) who collaborated in all his films and defended his rights, his wife Anna Zimermann, who made the costumes for the puppets and Jeanne Starewitch (aka Nina Star) who acted in some of the films (The Little Street Singer, The Queen of the Butterflies, The Voice of the Nightingale, The Magical clock, and others)
1924 жылы Старевич Фонтеней-су-Буаға көшіп, 1965 жылы қайтыс болғанға дейін сонда тұрды. Ол қалған фильмдерін де сол жерде түсірді. Ең танымалдары: "Аждаһаның көзі" (1925) – күрделі және әдемі декорациялары мен кейіпкерлер дизайны бар қытай ертегісі, онда Старевич суретшілік және декорация жасау шеберлігін, сондай-ақ тапқыр фототрюктарды көрсетті, "Қалалық және ауылдық тышқан" (1927) – американдық слэпстик фильмдерінің пародисы, "Сиқырлы сағат" (1928) – таңғажайып орта ғасырлық қуыршақтар мен декорациялары бар ертегі, Нина Стардың қатысуымен және Пол Десаудың музыкасымен, "Кішкентай шеру", Х.К. Андерсеннің "Тұрақты қалайы сарбаз" ертегісінен алынған. "Кішкентай шеру" фильмінің премьерасынан кейін алты апта өткен соң Луи Нальпас компаниясы оған дыбыс қосты. Старевич онымен толық метражды фильм – "Renard туралы роман" ("Le Roman de Renard") түсіруді жоспарлады. Оның 1920 жылдардағы барлық фильмдері DVD-де қолжетімді.
In 1924, Starevich moved to Fontenay sous Bois, where he lived until his death in 1965. There he made the rest of his films. Among the most notable are The Eyes of the Dragon (1925), a Chinese tale with complex and wonderful sets and character design, in which Starevich shows his talent as an artist and in set decoration as well as ingenious trick photography, The Town Rat and the Country Rat (1927), a parody of American slapstick films, The Magical Clock (1928), a fairy tale with amazing middle age puppets and sets, starring Nina Star with music by Paul Dessau, The Little Parade, from H. C. Andersen's tale The Steadfast Tin Soldier. Six weeks after the premiere of The Little Parade, sound was added by Louis Nalpas' company. Starevich started a collaboration with him, wishing to make a feature full length film: Le Roman de Renard. All his 1920s films are available on DVD.
"Ле Роман де Ренард"
Көбінесе оның ең үздік туындыларының бірі ретінде аталатын «Түлкі туралы әңгіме» (The Tale of the Fox, Reinicke Fuchs) оның алғашқы анимациялық фильмі болды. Оны Старевич пен оның қызы Ирен жасаған. 1949 жылы ол Старевичтің «Ферн гүлін» (Fleur de fougère) түсірген ескі орыс досы Александр Каменкамен (Alkam Films) кездесті. Бұл Шығыс Еуропалық әңгіменің негізінде жазылған, онда бала орманға барып, Сент-Жан түнінде өсетін, тілектерін орындайтын папоротник гүлін жинайды. 1950 жылы «Ферн гүлі» Венеция биенналесіндегі 11-ші Халықаралық балалар кинофестивалінде анимациялық фильм ретінде бірінші жүлдені жеңіп алды. Содан кейін ол Соника Бомен оның тағы бір әңгімесін, «Газуилли кішкентай құс» (Gazouilly petit oiseau) адаптациялауға кірісті, одан кейін «Газуиллидің жексенбілік пикнигі» (Un dimanche de Gazouillis) жарық көрді. «Алқам фильмдері» тағы да шығарған Старевич «Желге мұрын» (Nose to Wind) атты фильм түсірді, ол мектептен қашып, достары – қоян мен түлкімен ойнауға келген аю Патапуфтың оқиғаларын баяндайды. Сол жылы, 1958 жылы, оның әйелі Анна қайтыс болды. Алдыңғы фильмнің табысына байланысты «Қысқы карусель» (Winter Carousel) түсірілді, оның басты рөлдерін аю Патапуф пен жыл мезгілдерін бастан өткерген қоян ойнады. Бұл оның соңғы аяқталған фильмі болды. Оның бүкіл отбасы онымен бірге жұмыс істеді, оны немересі Мартин Старевич еске түсіреді, оның қолдары анимациялық сынақтарда көрінеді, «Ит пен мысық сияқты» (Like Dog and Cat), Старевичтің аяқталмаған фильмінен. Ладислав Старевич 1965 жылы 26 ақпанда «Ит пен мысық секілді» (Comme chien et chat) фильмінде жұмыс істеп жүргенде қайтыс болды. Ол 1960 жылдардан бұрын АҚШ-та атымен танылған еуропалық аниматорлардың бірі болды, негізінен «Бұлбұл дауысы» (La Voix du rossignol) және «Бәдіз бейнесі» (Fétiche Mascotte) фильмдері арқасында (ал «Түлкі туралы әңгіме» АҚШ-та кеңінен таралмаған). Оның орыс фильмдері қараңғы юмормен танымал болды. Ол өзі жасаған әрбір қуыршақты сақтап қалды, сондықтан бір фильмдегі кейіпкерлер кейінгі туындыларда қосалқы рөлдерде пайда болды (Бұлардың ішіндегі ең ескісі – «Патшаны қалаған бақалар» фильмінен). Мысалы, «Бәдіз бейнесі» (1933) фильмінде көрермен «Қоңырқас», «Кішкентай парад» және «Сақыл сағат» фильмдеріндегі қуыршақтарды көре алады. Фильмдерде керемет қиялдану және сондай-ақ қозғалыс бұзылуы, алмастыру анимациясы, бірнеше кадрлық экспозиция және кері түсіру сияқты техникалардың дамуы байқалды.
Often mentioned as being among his best work, The Tale of the Fox (, Reinicke Fuchs) was also his first animated feature. It was entirely made by Starevich and his daughter, Irène. In 1949, he met Alexandre Kamenka (Alkam Films), an old Russian friend, who produced Starevich's first colour film Fleur de fougère (Fern Flower). It was based on an Eastern European story, in which a child goes to the forest to collect a fern flower, which grows during the night of Saint Jean, and makes wishes come true. In 1950, Fern Flower won the first prize as an animated film in the 11th International Children Film Festival in Venice Biennale. Then he started a collaboration with Sonika Bo to adapt another of her stories, Gazouilly petit oiseau, followed by Un dimanche de Gazouillis (Gazouillis's Sunday picnic). Again produced by Alkam films, Starevich made Nose to Wind, which tells the adventures of Patapouf, a bear who escapes from school to play with his friends the rabbit and the fox. The same year, 1958, his wife Anna died. Due to the success of the previous film, Winter Carousel was made, starring the bear Patapouf and the rabbit going through seasons. This was his last completed film. All his family co labored on it, as remembers his granddaughter Martin Starewitch, whose hands can be seen in animation tests from Like Dog and Cat, Starevich's unfinished film. Ladislas Starevich died on 26 February 1965, while working on Comme chien et chat (Like Dog and Cat). He was one of the few European animators to be known by name in the United States before the 1960s, largely on account of La Voix du rossignol and Fétiche Mascotte (The Tale of the Fox was not widely distributed in the US). His Russian films were known for their dark humor. He kept every puppet he made, so stars in one film tended to turn up as supporting characters in later works (the frogs from The Frogs Who Wanted a King are the oldest of these). For example, in Fétiche mascotte (1933) the viewer can see puppets from The Scarecrow, The Little Parade, and The Magical Clock. The films have shown incredible imagination and also development of techniques including motion blur, replacement animation, multiple frame exposure, and reverse shooting.
Ұрпақ
1991 жылдан бері Леона Беатрис Мартин Старевич, Ладислас Старевичтің немересі және оның күйеуі Франсуа Мартин, атасының фильмдерін қалпына келтіріп, таратуда. Қайта құру үшін "Маскот" фильмінің бірнеше түпнұсқа көшірмелері (Ұлыбритания және Америка Құрама Штаттарында таралған), "Мас күйдегі" негативтері және Ладислас Старевич мұрағатынан алынған материалдар қолданылды. 2014 жылы Фонтенен-су-Буа қаласы мен Құжаттамалық мұрағат қызметі Мартин Старевич отбасымен бірлесіп, қалалық Космос кинотеатрында Ладислас Старевич фильмдерінің көрсетілімдерін ұйымдастырды, сақталған барлық фильмдер – 7 сағаттан астам материал екі күн ішінде көрсетілді.
Since 1991, Leona Beatrice Martin Starewitch, Ladislas Starevich's granddaughter and her husband, François Martin, have restored and distributed her grandfather's films. The reconstruction used multiple original copies of "The Mascot" (distributed in the United Kingdom and the United States of America), a negative of The Hangover and material from the archives of Ladislas Starevich. In 2014, the town of Fontenay sous Bois and service Documentation Archive with the family Martin Starewich organized projections of Ladislas Starewich films in municipal Kosmos cinema with the release of all the preserved films, more than 7 hours on two projection days.