Кіріспе

Симметрияға негізделген үздіксіз топтық әрекетке қатысты инварианттық. Математикада үздіксіз симметрия – кейбір симметрияларды дискретті симметриядан, мысалы, керісінше, қозғалыстар ретінде қарастыруға сәйкес келетін интуитивті ұғым, дискретті симметрия бір күйден екінші күйге ауысқанда өзгермейді. Алайда, дискретті симметрияны әрқашан жоғары өлшемді үздіксіз симметрияның ішкі жиыны ретінде қарастыруға болады, мысалы, 3 өлшемді кеңістіктегі 2 өлшемді объектінің көрінісін параллель емес жазықтықта 180 градусқа үздіксіз айналдыру арқылы қол жеткізуге болады.

Ресмилендіру

Тұрақты симметрия ұғымы топологиялық топ, Ли тобы және топтық әрекет математикалық ұғымдарында кеңінен және сәтті формальданды. Көптеген практикалық мақсаттарда үздіксіз симметрия, кейбір құрылымды сақтайтын топологиялық топтың топтық әрекеті арқылы модельделеді. Атап айтқанда, f функция болсын, ал G – X жиымына әрекет ететін топ; онда H кіші тобы, егер барлық x үшін f(g⋅x) = f(x) болса, f симметриясы болып табылады.

Бір параметрлі кіші топтар

Ең қарапайым қозғалыстар, үш өлшемді кеңістіктің Евклид тобы сияқты, Lie тобының бір параметрлі кіші тобын құрайды. Мысалы, u мәні өзгергенде, x осіне параллель u бірлікке қана аудару, бір параметрлі қозғалыстар тобы болып табылады. z осінің айналуы да бір параметрлі топ болып табылады.

Нётер теоремасы

Үздіксіз симметрия теориялық физикадағы Ноэтер теоремасында маңызды рөл атқарады, симметрия принциптерінен сақталу заңдарын шығаруда, әсіресе үздіксіз симметриялар үшін. Кванттық өріс теориясының одан әрі дамуы үздіксіз симметрияларды іздеуді одан да күшейтті.