Көңілжасыған қайырымдылық және күмәнді істер: Роджер Чапиннің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Роджер Чапин – Сан-Диегода тұратын, қайырымдылық қор жинаушы болған американдық бизнесмен, ол өзін «коммерциялық емес кәсіпкер» деп атайды, деп Forbes журналы хабарлайды. Ол 20-дан астам қайырымдылық ұйымын құрды және 2009 жылға дейін «Ауруханаға жатқан ветерандарға көмек» американдық қайырымдылық ұйымының президенті болды. Бұл ұйымның мақсаты – «Американың ауруханада жатқан ветерандары үшін уақытты бағалы ету». «Нью-Йорк Таймс» газеті оның құрған екі ұйымын – «Ауруханаға жатқан ветерандарға көмек» және «Американың батырларын құттықтау коалициясы» ұйымдарын, «өткен желтоқсандағы Америкалық филантропия институтының зерттеуінде «F» бағасын алған оннан астам әскери ұйымның арасында» деп сипаттады. Бұл және басқа да қайырымдылық ұйымдары ақжүрек американдықтардан жүздеген миллион доллар жинап, оның өте көп бөлігін – 70 немесе 80 пайызын, тіпті одан да көп бөлігін – әкімшілік шығындарға және басқа да шығындарға жұмсады.

Өмірбаян

Шапин, 2008 жылы 76 жасқа толған, Миддлбери колледжінің түлегі (Мидлбери, Вермонт штаты) және АҚШ Армиясы Қаржы корпусының ветераны. Чапиннің жеке жетістіктерінің ішінде Сан-Диего округінде сәтті жылжымайтын мүліктерді дамытушы, «Fun Art» шығармашылық бояу жинақтарының негізін қалаушы, «USAopoly» компаниясының негізін қалаушы – бұл компания «Монополия» тақта ойынының аса танымал арнайы нұсқаларын жасаушы және таратушы болды. Чапин Элизабетке үйленген, олардың төрт баласы мен екі немересі бар. Олар Сан-Диего қаласында (Калифорния штаты) ұзақ жылдар бойы тұрып келеді. Чапин сәтті бизнес-мансабынан кейін «Help Hospitalized Veterans» (HHV) ұйымын құрды. Сонымен қатар, Чапин Нью-Йорк штатының Оссининг қаласында «Американың Батырларын Құттықтау Коалициясы» қорынын құрды.

2009 жылдың наурыз айында «Вашингтон Таймс» газетінде жарияланған мақаласында Чапин Иранмен келіссөздер жүргізудің тәуекелдері және Иранның АҚШ-қа қарсы электромагниттік импульстік қару қолдану мүмкіндігі туралы жазды. «Алдын алатын ядролық апатты болдырмау» мақсатымен Чапин екі кезеңнен тұратын жоспар ұсынды:
(1) Иранның ядролық объектілерін жоюға және оның қарсы шабуыл мүмкіндіктерін жоюға қажетті конвенциялық қару-жарақтарды дереу жинақтауды бастау, сондай-ақ Израильді қарумен толық қамтамасыз ету. Біздің жағалауларымызда «Aegis» зымыранға қарсы кемелерін орналастыру, ішкі қауіпсіздікті күшейту және ЭМҚ шабуылының салдарынан қорғану шараларын қабылдау. Мұнан артығын жасау – жауапкершіліктен гөрі ақылсыздық. (2) Иранға қарсы мүмкіндігінше тезірек алдын ала соққы беру және миссия орындалғанын қамтамасыз ету үшін арнайы күштерді жіберу. Сол кезде Чапин «Make America Safe» ұйымының негізін қалаушы және президенті ретінде танылды – бұл Сан-Диегода орналасқан, радикалды исламистердің АҚШ ұлттық қауіпсіздігіне төндіретін қауіпке бағытталған жаңа саясат және білім беру ұйымы.

Сын

2007 жылдың 3 қыркүйегінде Уильям П. Барретттің "Форбс" журналында "Шелл ойыны" деп аталатын мақаласында Чапин мен оның әйелі Элизабеттің қайырымдылық ұйымдары жинаған ақшаны өздерінің тұрмысқа, көлік құралдарына және жылжымайтын мүлікке инвестициялауға жұмсады деген айыптамалар келтірілді, оның орнына әскерге немесе жараланған ветерандарға көмектесуге арналмаған. HHV ұйымына қатысты "Форбс" журналының басқа да хабарларында, берілген әрбір доллардың тек тоғыз центі жараланған әскерилерге арналған емдік өнер мен қолөнер жиынтықтарына (ұйымның басты мақсаты) жұмсалса, тағы бес центі байланысты шығындарға және кеңесшілердің ауруханалар мен зейнеткерлер үйіне баруына жұмсалды. Шығыстардың 47 центі тікелей почта шығындарына, ал қалғаны қайырымдылық ұйымы қызметкерлерінің жалақысына және басқа да шығындарға кетті. AIP президенті Дэниел Борохоффтың айтуынша, "[Чапин] қайырымдылық кәсіпкері. Ол көп қайырымдылық қызметін атқармайтын, бірақ көп ақша табуға мүмкіндік беретін қайырымдылық ұйымдарын құруда өте шебер". 2009 жылдың наурызында "Вашингтон Таймс" газетінде жарияланғаннан кейін "Форбс" журналы Чапиннің жаңа қоры 2008 жылы құрылғандығын және 2009 жылы IRS 501(c)3 қайырымдылық мәртебесін алғандығын анықтады. "Форбс" сонымен қатар Американың Батырларын Құттықтау Коалициясының екі бұрынғы қызметкері, Реймонд пен Джон Клиффордқа қарсы сот ісі қайтадан қаралып жатқанын атап өтті. Екі тарап та сотқа дейінгі іс-шараларға қатысты. "Сотқа берілген мәлімдемеде Клиффордтар, 2007 жылы Чапин тарапынан жұмыстан босатылған, "құпия қаржылық ақпаратты" алып, журналистерге коалиция туралы жағымсыз пікірлер білдірген. Бұл қайырымдылық ұйымы белгісіз сомада ақшалай өтемақы төлеуді және болашақта ақпарат жариялауға тыйым салуды талап етеді. Клиффордтар өздерінің ешқандай қателік жасаған жоқтарын және сөз бостандығына құқығы бар екенін мәлімдеді". 2012 жылдың тамызында Калифорнияның Бас прокуроры HHV-ге қарсы сотқа шағымданып, Чапин мен оның ізбасары Майкл Линчтің донорлық қаражат есебінен өте жоғары жалақы алып, өте көп жеңілдіктерге ие болғанын айтты. Бас прокурордың мәлімдемесіне сәйкес, Чапин 2009 жылы зейнеткерлікке шыққанда, қайырымдылық ұйымының басқармасы оған 2 миллион доллар зейнетақы беруді негіздеу үшін оның жылдық жалақысын арттырған.

On September 3, 2007, a Forbes magazine article by William P. Barrett titled "Shell Game" reported that Chapin and his wife Elizabeth are accused of spending the money raised by their non profit organizations to fund their own lifestyles, vehicles, and real estate investments—rather than to benefit troops or wounded veterans at the 97% efficiency rate that the charity claims. Other Forbes reporting in regard to the HHV organization claims that of every dollar given, only nine cents went to therapeutic arts and crafts kits for wounded GIs (a primary purpose of the charity), while another five cents went towards associated overhead and for counselors to visit hospitals and nursing homes. Forty seven cents of spending was for direct mail expenses, with the remainder going for the salaries of the charity staff, etc. According to Daniel Borochoff, the president of AIP, "[Chapin] is a charity entrepreneur. He's very good at setting up charities that don't do so much charitable but bring in lots, lots of money." After the Washington Times commentary ran in March 2009, Forbes found that Chapin's new foundation had been incorporated in 2008 and granted IRS 501(c)3 non profit status in 2009. Forbes also noted at this time that a lawsuit against two former employees of Coalition to Salute America's Heroes Foundation, Raymond and John Clifford, had been reinstated. Both sides were then involved in pre trial activities. "The lawsuit says the Cliffords, fired by Chapin in 2007, took 'confidential financial information' and made disparaging remarks about the coalition to reporters. The nonprofit seeks unspecified money damages and a court order barring further disclosures. The Cliffords assert a First Amendment right to speak out and say they've done nothing wrong." In August 2012 the California Attorney General's office sued HHV, saying that Chapin and his successor, Michael Lynch, "grossly overpaid" and approved lavish perks for themselves from donated funds. According to the attorney general, when Chapin retired in 2009, the charity's board retroactively inflated his annual salary in order to justify giving him a $2 million retirement pension.