Кіріспе

Кариядағы ежелгі қала Алинда (Ἄλινδα) – Кіші Азиядағы (Анатолия) ежелгі Кария аймағындағы ішкі қала және епископтық. Қазіргі ғалымдар Алинданы Византиялық Стефан есімді автордың айтуынша, Ламтма жанындағы Александрия (Ἀλεξάνδρεια πρὸς τῷ Λάτμῳ) эллиндік негізін құрайды деп санайды.

Орналасу орны және қалдықтары

Бұл орын Демицидереси маңында, Түркияның батысындағы Айдын провинциясының қазіргі Карпузлу қаласын көріп тұратын төбеде орналасқан, және бір шұрайлы жазыққа қарайды. Қайта жаңартылмаған, бірақ өте жақсы сақталған бұл қираған орынға көптеген саяхатшылар келеді, әсіресе ұйымдастырылған турлар (жергілікті жерде "сафари" деп аталады) аясында Бодрум халықаралық туристік орталығынан немесе Миластан шығып, оңтүстіктен тау жолымен Карпузлуға барады. 2018 жылы ауыл тұрғындары ежелгі Алинда және Латмус қалаларын байланыстыратын тас жолдың төрт шақырымдық бөлігін зәйтүн ағаштарын отырғызу үшін қиратты.

Тарих

Алинда б.з.д. екінші мыңжылдықтан бері маңызды қала болып келген және хиттік дереккөздерде айтылатын Ялантимен байланысты болған (J. Garstang, p. 179). Ол Делиан лигасының мүшесі болды. Осы қамалға қуылған Кария патшайымы Ада иелік еткен. Ол м.з.б. 334 жылы осы жерде Ұлы Александрды күтіп алды. Александр Карияны бағындырғаннан кейін, Аданы бүкіл аймақтың билеушісі етіп тағайындады. Қала көп ұзамай "Латмостың Александриясы" (Αλεξάνδρεια στη Λάτμο) деп аталды, және Византиялық Стефан осылай жазған, бірақ осы атаумен белгіленген елді мекеннің нақты орны туралы мәліметтер келіспейді. Ал Алинданың бұрынғы атауы м.з.б. 81 жылға дейін қайта орнатылды. Ол Птолемейдің "Географиясында" (V кітап, 2 тарау) б.з. 2 ғасырында "Алинда" деп көрсетілген. Алинда маңызды сауда орталығы болып қала берді, м.з.б. 3 ғасырдан м.з. 3 ғасырына дейін өз монеталарын шығарды. Стефан қалада Аполлон храмы болғанын және онда Праксительдің Афродита мүсіні орналасқандығын хабарлайды. Алиндада Кариялық қабірлерден тұратын некрополь бар, және ол жартылай қазылған. Алиндада сонымен қатар римдік акведук, ішінара сақталған базар, салыстырмалы түрде жақсы күйдегі 5000 орындық римдік амфитеатр және көптеген храмдар мен саркофагтардың қалдықтарын қамтитын ірі су жүйесі болды.

Дін тарихы

Алинда Византия епископтық тізімдерінде пайда болады. Ол Рим провинциясы Карияның астанасы Ставрополис митрополитіне бағынышты епископтық болды, бірақ уақыт өте келе маңызын жойды.