Кіріспе

Синопия (сонымен қатар синопер деп те аталады, қазіргі Түркия қаласы Синоптың атымен аталған) – қара қызғылт қоңыр табиғи жер пигменті, оның қызғылт түсі гематиттен, темір оксидінің сусызданған түрінен пайда болады. Ол классикалық антикалық дәуірде және орта ғасырларда сурет салу үшін кеңінен қолданылды, ал Ренессанс кезінде фресканың астына салынатын гипстің бастапқы қабатында эскиз жасау үшін жиі пайдаланылды. Бұл сөз пигментті де, алдын ала дайындалған суретті де білдіретін болды, оны фреска қабырғадан алып, басқа жерге көшіру кезінде көруге болады. Орта ғасырларда латын және итальян тілдерінде синопия сөзі қарапайым қызыл топырақ деген мағынаны білдіретін. Ол ағылшын тіліне қызыл топырақ түсін білдіретін синопер сөзі ретінде енген. Синопия – түрлі қазіргі заманғы түс жүйелеріндегі түс.

Синопиялық пигмент

Көне заманнан бастап Ренессанс дәуіріне дейін пигмент Каппадокияда өндіріліп, Қара теңіздегі грек колониясы Синоп порты арқылы Еуропаға экспортталған. Пигмент сапасы үшін бағаланды және нағыз өнімнің түпнұсқа екенін көрсету үшін мөрмен белгіленген. Ренессанс кезеңінде "синопия" немесе "синопер" терминдері әртүрлі түстер мен реңктерді білдірді, ал түс әр түрлі атаулармен белгіленді; оны кейде Венеция қызылы, немесе Терра ди Сиена (Сиена топырағы), немесе Окра россо (қызыл сары топырақ) деп атады. Жоғарыдағы суретте көрсетілген түс – бұл түстің тағы бір заманауи коммерциялық түрі. Итальян суретшісі және жазушысы Ченнино Ченнини (шамамен 1370 – 1440 жж.) "Il libro dell'arte" атты сурет салу туралы нұсқаулығында синопияны былай сипаттады: "Синопер, синабрезе немесе порфир деп аталатын табиғи пигмент қызыл түсті. Бұл пигмент жұқа және құрғақ қасиетке ие. Ол ұнтақталған сайын одан да ұсақ болады. Оны панельге немесе анконаға [кішірек бөліктерге бөлінген панель түрі] немесе қабырғаға, фреска және секко техникаларында жұмыс істеуге қолдануға болады."

Синабрезе және ет тондары

Ценнино Ценнини цинабрезе деп аталатын ашық қызыл түсті сипаттады, ол, көрінетін болса, синопияның ашық тоны мен әк ағының қоспасы еді; "Мен білмеймін", - деп жазды Ценнини, "олар Флоренциядан тыс жерде осы пигментті қолданады. Ол дене бейнелеуге немесе қабырғадағы суреттерге арналған дене түстерін жасауға өте жарамды. Оны фреска техникасында қолданыңыз. Бұл пигмент ең әдемі және ең жеңіл синопиядан жасалған, Флоренцияда "Сент-Джонс ағы" деп аталатын ақпен араластырылып, ұнтақталады; ал бұл ақ түс таза және тазартылған әктен жасалады. Егер сіз оны қабырғаларда бет, қол және жалаңаш денелерді салу үшін қолдансаңыз, бұл пигмент сізге үлкен пайда әкеледі.

Фрескаларды дайындау үшін Sinopia

Синопия Ренессанс дәуірінде фрескаларға дайындық сызбасын қабырғаға, тегістеу қабатына немесе арричиоға тікелей салу үшін жиі қолданылды. Бұл суреттер жай ғана «синопи» деп аталды, бұл итальян тіліндегі пигмент сөзінің көпше түрі. Осы суреттердің көптеген түрлері табылып, қалпына келтірілді және Пизадағы Синопия мұражайында (Museo delle Sinopie) собордың, баптистеридің және еңкейген мұнараның қасында қойылған. Ченнино Ченнини синопияны жасау және қолдану процесін егжей-тегжейлі сипаттады. Біріншіден, суретші қабырғаны әкпен қалың жағу керек. Ол құрғағаннан кейін, суретші көмірмен алғашқы эскизін жасап, кейіпкерлер мен көріністердің контурін белгіледі. Содан кейін көмірді сүртіп тастап, кішкентай, үшкір қылқалам мен «судай жұқа» және темперасыз охр пигменттерін қолданып, суреттерді ашық түстермен бояды. Содан кейін суретші синопияны да темперасыз қолданып, мұрынды, көзді, шашты және барлық кейіпкерлердің пропорцияларын сақтап, акценттері мен контурларын белгіледі. Суретші дайындық суретін аяқтағаннан кейін, бір күндік жұмысқа жететіндей жаңа, жіңішке әк қабатын жақты. Әк құрғамас бұрын, ол синопияның көрінетін сызықтарын бағыттап, бояуларды жақты. Фрескадағы беттерді жасау үшін Ченнини суретшіге оларды алдымен қоңыр жасыл түске бояуды ұсынды, бұл түс «вердаччо» деп аталады. Ол құрғағаннан кейін, охр, әк және «чинабрезе» деп аталатын ақшыл қызыл түспен тері түстерін бояды; содан кейін көздің ақ бөлігі мен жарқыраған жерлерін, содан кейін көздің оқушыларын, мұрын тесіктерін, құлақтың ойықтарын және көздің айналасындағы сызықтарды қара түспен бояды, ал көздің астындағы, мұрынның айналасындағы, қабаудың, еріннің және үстін жабатын еріннің астындағы көлеңкелерді бояу үшін жұқа қылқалам мен синопияны қолданды.