Кіріспе
Таиландтың премьер-министрі 1976-1977 жылдары Танин Крайвичиен (сонымен қатар Таньин деп те жазылады, тегі Крайвиксиен немесе Крайвичиан; ธานินทร์ กรัยวิเชียร, ; 1927 жылдың 5 сәуірінде туған) – тайлық бұрынғы судья, саясаткер және заң профессоры. Ол 1976-1977 жылдары Таиландтың премьер-министрі қызметін атқарды. Кейіннен Тайландтың Мемлекеттік кеңесіне тағайындалып, 2016 жылы оның төрағасы болды. 2019 жылдың мамыр айында Прем Тинсуланонданың қайтыс болуымен ол Таиландтың арасында ең қарт бұрынғы премьер-министрі атанды.
Thanin Kraivichien (first name also spelled Tanin, last name Kraivixien or Kraivichian; ธานินทร์ กรัยวิเชียร, , ; born 5 April 1927) is a Thai former judge, politician and law professor. He was the prime minister of Thailand between 1976 and 1977. He was then appointed to the Privy Council and became its president in 2016. With the death of Prem Tinsulanonda in May 2019, he become the oldest living former Thai Prime Minister.
Отбасы және білім
Танин – Хе мен Па об Крайвичиеннің ұлы. Ол Бангкокта дүниеге келген. Оның әкесі Қытайда туған саудагер және Бангкоктағы ең ірі кепілдік дүкендерінің бірінің иесі болған. Танин 1948 жылы Таммасат университетінде заң мамандығын бітірді. Одан кейін ол заң оқуын жалғастыру үшін Лондон экономика мектебіне оқуға түсті. 1953 жылы бітірген соң, 1958 жылы Gray's Inn адвокатурасына қабылданды. Ұлыбританияда ол Дания азаматы Карен Андерсонмен танысып, үйленді. Олардың бес баласы бар. Бос уақытында ол коммунизмнің қаупі туралы ескертетін кітаптар жариялады. Ол телешоуда коммунизмді, студенттік қозғалысты және прогрессивті саясаткерлерді сынап көрсетті.
Премьер-министр қызметі
1976 жылы 6 қазанда Таммасат университетінде болған қырғыннан кейін демократиялық жолмен сайланған премьер-министр Сени Прамодж адмирал Сангад Чаллориу бастаған әскери төңкеріспен құлатылды. Екі күннен кейін патша Бхумибол Адульядедж өзінің жақын адамы Танинді уақытша премьер-министр етіп тағайындады. Танин кабинетін өзі таңдауға талап етіп, әскери хунтаның көптеген ұсыныстарын қабылдамады. Әскерилер тек вице-премьер және қорғаныс министрінің орынбасары лауазымдарын иеленді. Танин Тайланд тарихындағы алғашқы кабинетті басқарды, онда Вимольсири Чамнарнвей және Лурсакди Сампатисири сияқты бірнеше әйел министрлік қызметтерді атқарды. Танин адал және зиялы, бірақ сонымен қатар идеологиялық тұрғыдан берік және саяси жағынан радикалды болып есептелді. Танин Тайландтың 12 жылдан кейін ғана демократиялық үкімге оралатынын жариялады. Парламент таратылып, барлық саяси партиялар тыйым салынды. Таниннің кәсіподақтарға, прогрессивті студенттік және шаруалар ұйымдарына жасаған шабуылдары белсенділерді Тайланд Коммунистік партиясының астыртын ұйымдарына жетеледі. Коммунистерді әлсіретудің орнына, бұл олардың үкіметке қарсы қарулы күресін күшейте түсті. 1977 жылдың наурыз айында саяси мәселелерге қызығушылық танытқан "Жас түріктер" деп аталған жас әскери офицерлер тобы Танинді құлатуға әрекеттенді, бірақ төңкеріс сәтсіз аяқталды. Алайда, 1977 жылдың 20 қазанында адмирал Сангад қайтадан билікті басып алып, Танинді отставкаға кетеуге мәжбүрледі. Әскерилер өздерінің араласуын Танин үкіметі елді бөліп тастағандықтан, халықтың қолдауы болмағандықтан, экономикалық жағдай нашарлағандықтан және халық демократияның ұзақ мерзімді тоқтатылуына қарсы болғандықтан деп түсіндірді.
Құпия кеңесші
Патша Бхумибол Адульядедж Танинді дереу өзінің Құпия кеңесіне тағайындады. 2016 жылғы 13 қазанда Бхумиболдың қайтысынан кейін тақ бос тұрған кезеңде, Құпия кеңестің бұрынғы президенті Прем Тинсуланонда регент және уақытша мемлекет басшысы қызметін атқарды. Танин осы кезеңде Құпия кеңестің президенті міндетін уақытша атқарды. 2016 жылғы 1 желтоқсанда патша Ваджиралонгкорн таққа отырғаннан кейін Прем бұрынғы лауазымына қайта оралды, ал Танин Құпия кеңеске қайта тағайындалмады.