Иранның ядролық бағдарламасын тежеуге жасалған құпия операция "Мерлин"
Operation Merlin
АҚШ-тың құпия операциясы "Мерлин" Иранның ядролық бағдарламасын тежеу мақсатымен қателі дизайн ұсынды. CIA құжаттары, инженерлер, РФ эмигранттары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мерлин операциясы – Клинтон әкімшілігі кезінде Иранға ядролық қарудың бір компонентінің кемшікті дизайнын беру мақсатымен жасалған АҚШ-тың жасырын операциясы. Бұл операцияның мақсаты, Иранның ядролық қару бағдарламасын тежеу немесе Иранды кінәлау болуы мүмкін. ЦРУ құжаттарына сәйкес, ядролық физика және өндіріс саласында инженерлік білімі бар, лайықты ресейлік эмигрантты іздеу 1996 жылдың қыркүйегінде басталды. Таңдалған ресейлік эмигрантпен ЦРУ алғаш рет 1994 жылдың тамызында байланысқа шықты. Ол 1997 және 1998 жылдары ай сайын 5000 АҚШ доллары (жол шығындарымен қоса) жалақы алды, ал 1999 жылдың ақпанынан бастап жалақысы 6000 АҚШ долларына дейін көтерілді. Қару компоненті ретінде ресейлік TBA 480 Fire Set (Жоғары кернеулі автоматты блок) таңдалды, оған "өлімге әкелетін кемшіліктер" енгізу үшін өзгерістер жасалды. ЦРУ бағалауынша, Арзамас-16 қаласында әзірленген TBA 480 Fire Set, бірінші буын ядролық қаруды іске қосу үшін қажетті деңгейден 20 жылға озып түскен. 2000 жылдың 3 наурызында жобалар Иранға жеткізілгеннен кейін, ЦРУ ресейлік эмигранттың еңбек шартын кем дегенде 2003 жылдың наурызына дейін ұзартты. Бұл, кемшіліктері бар TBA 480 жоспарларын ядролық қару әзірлеуге мүдделі болуы мүмкін басқа елге жеткізу мақсатымен жасалды. Ризен өз кітабында президент Клинтонның бұл операцияны мақұлдағанын, ал Буш әкімшілігінің кейіннен бұл жоспарды қолдағанын жазды. 2003 жылы "Нью-Йорк Таймс" газеті "Мерлин" операциясы туралы мәліметтерді жариялауға тыйым салды, бұл Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші Кондолиза Райс пен NYT бас редакторы Хауэлл Рейнстің араласуы арқасында болды.
Operation Merlin was a United States covert operation under the Clinton Administration to provide Iran with a flawed design for a component of a nuclear weapon ostensibly in order to delay the alleged Iranian nuclear weapons program, or to frame Iran. According to CIA documents, the search for a suitable Russian emigre with an engineering background in nuclear physics and production began in September 1996. The Russian emigre selected was first contacted by the CIA in August 1994, and received a monthly salary of US$5,000 (plus travel expenses) in 1997 and 1998, which was raised to US$6,000 beginning in February 1999. The weapon component selected was based on the Russian TBA 480 Fire Set (High Voltage Automatic Block), which was modified in an attempt to make it "fatally flawed". The CIA estimated that the TBA 480 Fire Set, which had been developed at Arzamas 16, was 20 years more advanced than anything required to get a first generation nuclear weapon operational. After the delivery of the designs to Iran on March 3, 2000, the CIA extended the employment of the Russian emigre to at least March 2003, with the intention of conveying the flawed TBA 480 plans to another country suspected of interest in developing nuclear weapons. Risen wrote in his book that President Clinton had approved the operation and that the Bush administration later endorsed the plan. Earlier publication of details on Operation Merlin by the New York Times in 2003 was prevented by the intervention of National Security Advisor Condoleezza Rice with the NYTs Executive Editor Howell Raines.
Артқа соққы
Мерлин операциясы ЦРУ-ның ресейлік байланысшысы/хабаршысы жобадағы қателерді байқап, оны Иранның ядролық ғалымдарына жеткізгенде сәтсіз аяқталды. Кітапта айтылғандай, Иранның ядролық бағдарламасын тоқтатудың орнына, Мерлин операциясы оны дамытуға көмектескен болуы мүмкін: қателер анықталғаннан кейін жоспарлар басқа дереккөздермен, мысалы, Иранға А.Қ. Хан берген деген болжамдармен салыстырылуы мүмкін еді. Ол сотталды және 3,5 жылға бас бостандығынан айырылды.
Operation Merlin backfired when the CIA's Russian contact/messenger noticed flaws in the schematics and told the Iranian nuclear scientists. Instead of crippling Iran's nuclear program, the book alleges, Operation Merlin may have accelerated it by providing useful information: once the flaws were identified, the plans could be compared with other sources, such as those presumed to have been provided to the Iranians by A. Q. Khan. He was convicted and sentenced to 3 1/2 years in prison.