«Көтеру Каин» (1992) фильмі – Брайан Де Пальманың психологиялық триллері. Басты рөлдерде Джон Литгоу, Лолита Давидович. Есімдердің алмасуы, зерттеулер, құпиялар!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1992 жылғы американдық фильм.
1992 American film
"Көтерілген Кейн" (Raising Cain) – Браян Де Палма жазған және түсірген 1992 жылғы американдық психологиялық қорқыныш триллері. Басты рөлдерде Джон Литгоу, Лолита Давидович және Стивен Бауэр ойнаған.
Raising Cain is a 1992 American psychological horror thriller film written and directed by Brian De Palma, and starring John Lithgow, Lolita Davidovich and Steven Bauer.
Сюжет
Құрметті бала психологы доктор Картер Никстің әйелі Дженни оның қызы Эмиді зерттеп, машықтандырғанына алаңдайды; ол оны өзінің туындысының дамуын қадағалайтын ғалымдай көреді. Бірақ Картердің өзі көптүрлі тұлғалық бұзылыстан зардап шегеді, себебі оның балама тұлғаларына қатыгез қылмыскер Кейн, ұялшақ 7 жасар Джош және басқаларын кез келген құнмен қорғайтын орта жастағы күтімші Марго кіреді. Картер мен Кейн жас аналарды өлтіріп, балаларын алады, бұл Картердің әкесі жүргізген эксперименттер үшін, ол бала психологы, бірнеше жыл бұрын балаларға қатысты этикалық емес тәжірибелер жасағаннан кейін лицензиясынан айырылған. Джени бұрынғы жігіті Джек Дантемен, бұрынғы пациентінің жесірімен қарым-қатынаста, ол Картерді тастап, онымен бірге болуды жоспарлап отыр. Картер олардың жақындығын білгенде, Кейн басымдыққа ие болып, кісі өлтіруге қатысты Джектің кінәлі екенін полицияға сездіретін ишаралар қалдыра бастайды. Содан кейін ол Дженниді өлтіруге тырысады, оны тұншықтырып, көлігін көлге батырады. Бірақ ол құтылып, Картермен үйде кездеседі. Эмиді таба алмаған Джени Картерден оның қайда екенін сұрайды. Картер оның әкесімен бірге екенін айтады, ал Джени оның әкесі көп бұрын қайтыс болғанын жауап береді. Полиция доктор Линн Уолдхаймға хабарласады, ол Никс ағамен бірге «Кейнді өсіру» атты кітап жазған, көптүрлі тұлғалық бұзылысы бар бала туралы. Никс аға Кейннің ауыр балалық шағы туралы толық мәліметтерді, тіпті олардың сеанстарының аудиожазбаларын білген. Бірақ Уолдхаймға Кейнмен кездесуге рұқсат берілмеді. Соңында ол шындықты білді: Никс аға өз ұлын жылдар бойы қатыгез зорлық-зомбылыққа ұшыратқан, оның жарақаттық психологиялық дамуын бірінші қолынан зерттеп, пайда болатын тұлғаларды оқыған. Дүрсініп қалған Уолдхайм жобадан бас тартты. Никс аға кейін із-түссіз жоғалып, өзіне қол жұмсау туралы хат қалдырды. Полиция байланысты анықтағаннан кейін, Картер кісі өлтіруге талпыныс жасағаны үшін тұтқындалады. Уолдхаймды жалғыз өзі сұраққа алуға жібереді. Сұрақ кезінде Марго мен Джош Картердің атынан сөйлейді және әрекет етеді. Джош өлең айтып, жоғалып кетеді, ал Марго бақылауды өз қолына алып, Уолдхаймды одан әрі сұрақтардан қорғайды. Соңында Картер мен Кейн шектеулерінен шығып, доктор Уолдхаймға шабуыл жасайды, оны есінен айнытып, ғимараттан оған ұқсас киіммен қашып кетеді. Полиция Уолдхаймды тез табады, ол Картер Эмиге зиян тигізбес бұрын тұтқындауын өтінеді. Джени Уолдхайм деп ойлаған әйелді мотельге ертіп барады, бірақ ол шын мәнінде Картер/Кейн. Ол Картер/Кейнді, қазір Маргоны, лифтке ертіп барады. Есігі ашылғанда, ол Никс ағаның Эмиді кепілге алғанын көреді. Джени Никс ағадан қызын қайтаруын сұрайды, Картер, Кейн және Марго «өздерінің» әкесіне арқасынан пышақ салады. Джек полициямен келіп, Картер мен оның тұлғалары жоғалады. Кейін Джени Эмиді саябаққа алып барады және оның досы Сараға Никс ағаның өлімін сахналап, Норвегияда жаңа жеке тұлға мен құпия зерттеу орталығын құрғанын түсіндіреді. Ол Картерді және оның көптүрлі тұлғаларын балаларды алу үшін пайдаланған, осылайша көптүрлі тұлғалық бұзылыстың дамуын зерттеу үшін жеткілікті бақылау тобын құрған. Эми әкесін шақырып, орманға қашады. Джени оның соңынан еріп, Эмиді табады, ол әкесі кеткенін айтады. Джени Эмиді көтеріп алу үшін иіліп тұрғанда, Картер перука мен көйлекпен оның артында пайда болады; Марго қазір бақылауда.
Respected child psychologist Dr. Carter Nix's wife, Jenny, becomes concerned that he is obsessively studying their daughter Amy; he regards her like a scientist tracking the development of his creation. However, Carter himself suffers from multiple personality disorder, as his alternate personalities include violent petty criminal Cain, shy 7 year old boy Josh, and middle aged nanny Margo who protects the others at all costs. Carter and Cain are killing young mothers to procure their children, apparently for experiments performed by Carter's father, a child psychologist who lost his license years earlier after performing unethical experiments on children. Jenny is having an affair with her ex boyfriend Jack Dante, the widower of a former patient, and she plans to leave Carter for him. When Carter discovers their tryst, Cain takes over and begins leaving subtle clues for the police implicating Jack in the murders. Next, he attempts to kill Jenny by suffocating her and submerging her car in a lake. She escapes, however, and confronts Carter at home. Unable to find Amy, Jenny demands Carter tell her where she is. Carter replies that she is with his father only for an incredulous Jenny to reply that his father has been dead for years. The police contact Dr. Lynn Waldheim, who co wrote a book with Nix Sr. called Raising Cain, about a boy with multiple personality disorder. Nix Sr. had extensive detailed knowledge of Cain's tortured childhood, including taped recordings of their sessions. However, Waldheim was never allowed to meet Cain. She eventually discovered the truth: Nix Sr. dispassionately put his own son through years of severe child abuse to gain firsthand accounts of his traumatic psychological development and study the emerging personalities. Horrified, Waldheim quit the project. Nix Sr. then disappeared, leaving behind a suicide note. After the police make the connection, Carter is apprehended for attempted murder. Waldheim is sent in alone to interrogate him. During interrogation, Margo and Josh act and speak for Carter. Josh recites a rhyme and vanishes, and Margo assumes control, stonewalling Waldheim from any further questioning. Eventually, Carter and Cain break from their confines and pounce upon Dr. Waldheim, knocking her unconscious and leaving the building disguised as her. The police soon find Waldheim, who begs them to arrest Carter before he harms Amy. Jenny follows a woman who she thinks is Waldheim to a motel, but it is actually Carter/Cain. She follows Carter/Cain, who is now Margo, into an elevator. When it opens, she sees Nix Sr. holding Amy hostage. While Jenny begs for Nix Sr. to give back her daughter, Carter, Cain and Margo stab "their" father from behind. Jack arrives with the police, and Carter and his personalities disappear. Later on, Jenny takes Amy to a park and explains to her friend Sarah that Nix Sr. faked his own death and established a new identity and a clandestine research facility in Norway. He had been using Carter and his multiples to procure the children so he would have an adequate control group to study the development of MPD. Amy runs off into the woods, calling for her father. Jenny follows her and finds Amy, who says her father has gone away. When Jenny bends down to pick Amy up, Carter appears behind her in a wig and a dress; Margo is now in control.
Өндіріс
"Даңғыл" фильмінің түсірілімі кезінде Брайан Де Палма ойын алаңындағы оқиғаларға негіделген, күдік тудыратын фильм жасау туралы оймен ойнады. Алайда, ол осы жанрға қайта оралудың өзі үшін қауіпті екенін, оның мансабындағы кері қадам ретінде қарастырылуы мүмкін екенін білді. Сюжеттің бастауы Де Палманың үйленген әйелмен болған қарым-қатынасынан туындады; ол оның ұйықтағанын бақылап, егер оны күйеуіне қайту үшін уақытында оятпаса не болатынын ойлады. Алғашқыда "Әкелер күні" деп аталған "Қайнды өсіру" режиссердің шамамен он жылдан бері күдік/триллер жанрындағы алғашқы жұмысы болды; одан бұрын 1984 жылғы "Двойник" фильмі шыққан. Картер, Кейн, доктор Никс, Джош және Марго рөлдерін Джон Литгоу сомдады, ол бұрын Де Пальмамен "Жынға шалу" және "Жарылыс" фильмдерінде жұмыс істеген. Түсірілім Сан-Франциско түбегінің оңтүстігіндегі Калифорния штатының Маунтин-Вью, Лос-Альтос, Пало-Альто, Менло Парк және Вудсайд қалаларында өтті. Орын-жайлардың қатарында Стэнфорд сауда орталығы, ескі Стэнфорд балалар ауруханасы, Маунтин-Вью қалалық әкімдігі, сондай-ақ Сан-Францискодағы Ардагерлер легионы мұражайы бар. Фильмнің режиссері Брайан Де Палма мен продюсер Гейл Энн Хёрд сол кезде үйленген және Вудсайдта тұрған. Де Палма түсіндірді: "Гейл жүкті болды, мен өте қарапайым және үйге жақын фильм түсіргім келді". Басты түсірілім 1991 жылғы 23 қазанда басталды. 1991 жылғы 18 желтоқсанда түсірілім аяқталды.
During production on The Bonfire of the Vanities, Brian De Palma toyed around with the idea of a suspense movie set on a playground. He was concerned however, that returning to the suspense genre was dangerous for him as it could be regarded as a step backward in his career. Part of the plot's inception came from de Palma's own experience having a relationship with a married woman; while watching her sleep, he wondered what would happen if he did not wake her in time for her to return to her husband. Originally titled Father's Day, Raising Cain was the director's first in the suspense/thriller genre in almost a decade; the prior was 1984's Body Double. The role of the five characters, or personalities (Carter, Cain, Dr. Nix, Josh, and Margo) went to John Lithgow, who had previously worked with De Palma in Obsession and Blow Out. Production took place in southern San Francisco Peninsula, California communities of Mountain View, Los Altos, Palo Alto, Menlo Park, and Woodside. Locations included Stanford Shopping Center, the old Stanford Children's Hospital, and Mountain View City Hall, as well as the Legion of Honor Museum in San Francisco. The film's director Brian De Palma and producer Gale Anne Hurd were married and living in Woodside at the time. De Palma explained, "Gale was pregnant, and I wanted to do a movie that I could do very simply and that was close to home." Principal photography began on October 23, 1991. Production was completed on December 18, 1991.
Қабылдау
Сыншылардың пікірлері әртүрлі болды, бірақ көбінесе оң пікірлер басым болды, Литгоу мақтауға ие болды. "Каинді өсіру" Rotten Tomatoes сайтында 39 рецензияға негізделген 62% рейтингке ие. Сайттың консенсусы былай деді: "Каинді өсіру" Брайан Де Палманың ең жақсы туындыларымен қатар тұрмайды, бірақ Джон Литгоудың керемет екі жақты тұлғалық өнері бұл триллерді елеусіз қалдыруға мүмкіндік бермейді". The New York Times газетінен Джанет Маслин фильмді "сарқырама триллер" деп атады, онда "де Пальма керемет, әдемі орындалған суреттерді жасайды, бірақ олардың мағынасы шамалы. Ол еркіндікпен жұмыс істейді, тіпті оның мәніне мән бермейді. Нәтижесінде, доктор Картер Никс сияқты ойыншыл, жанды және бейқам атмосфера туындайды". Variety журналынан Лоуренс Кохн фильмді "беткейлік, көбінесе күлкілі, таза эстетикалық тәжірибе" деп сипаттады, ол "негізгі көрермендерді жалықтырып, тез сәтсіздікке ұшырауы мүмкін. Бірақ Джон Литгоудың актерлік талантын көрсету және визуалды шедевр ретінде фильм режиссердің жанкүйерлерін қуантады". Los Angeles Times газетінен Кеннет Туран "Де Пальма басынан аяғына дейін абсурдты болатын өте ықпалды қоспа жасады. Ол мұны мұқият ойластырып, "Каинді өсіруді" бір мезгілде триллер және триллердің пародиасы ретінде жұмыс істеуге ниеттенген, бірақ бұл идея бұл жағдайда тиімді болмады" деп жазды. Chicago Tribune газетінен Дейв Кехр фильмге төрт жұлдыздың біреуін берді және былай деп жазды: "Бұл жолы 1960 жылғы Майкл Пауэллдің өте мазасыз "Кіруші Том" фильмінен тақырыбын алған Де Пальма естеліктегі ең ұғымсыз фильмдердің бірін жасады, ол көптеген қарама-қайшылықтар мен сәйкессіздіктерге толы, тіпті үш редактордың ең үздік күш-жігері де оны түсінуге жеткіліксіз болды". The Washington Post газетінен Хэл Хинсон "режиссер Брайан Де Пальма өзінің ең жарқын жеке мәселелерін - Хичкок пен егіздерге деген құмарлығын және әдемілік жоғалтуын қарастырады, бірақ ол оларды жеке емес түрде көрсетеді, егер оның құмарлықтарының жылтыры жоғалғандай. Осы жылтырдың жоқтығы ғана осы жарқын, шебер жасалған фильмді қайталау сияқты сезіндіреді" деп жазды. Entertainment Weekly журналынан Оуэн Глейберман фильмге "B-" бағасын берді және былай деп жазды: "Raising Cain жақсы фильм бе? Әсте жоқ. Оны қасақана жаман деп айтуға болады - қуанышпен жасалған, дөңгелектей шүберек. Бірақ Де Пальманың әдепсіз ойыншылығы тіпті жұмыс істемеген кезде де (құбыланың көп бөлігінде) бұзық қызығушылық тудырады".
Critical reviews were mixed to positive, with Lithgow earning praise. Raising Cain holds a 62% rating on Rotten Tomatoes based on 39 reviews. The site's critical consensus states "Raising Cain doesn't rank with Brian De Palma's best work, but John Lithgow's spellbinding split personality performance makes this thriller hard to dismiss." Janet Maslin of The New York Times called the film a "delirious thriller" that "finds Mr. De Palma creating spellbinding, beautifully executed images that often make practically no sense. Working with an exhilarating sense of freedom, he seems to not care in the least what any of it really means. The results are playful, lively and no less unstrung than Dr. Carter Nix himself." Lawrence Cohn of Variety described the film as "a superficial, often risible, exercise in pure aesthetics that's likely to turn off mainstream audiences, spelling a fast flop. As a showcase for John Lithgow's acting talents and a visual tour de force, the film may delight the director's most camp followers." Kenneth Turan of the Los Angeles Times wrote that "De Palma has concocted a hugely improbable stew that is preposterous from beginning to end. And, despite some early confusion on this point, he has clearly done so with careful deliberation, intending Raising Cain to function simultaneously as both a thriller and a parody of thrillers. A commendably ambitious idea, but one that does not work well at all in this particular case." Dave Kehr of the Chicago Tribune gave the film one star out of four and wrote, "Lifting his subject this time from Michael Powell's extremely disturbing 'Peeping Tom' of 1960, De Palma has created one of the most incoherent films in memory, a mass of contradictions and inconsistencies that appears to have defeated the best efforts of three credited editors to make marginal sense of it." Hal Hinson of The Washington Post wrote that "director Brian De Palma addresses his most vivid personal issues—his obsession with Hitchcock and twins, and the loss of innocence—but he runs through them impersonally, as if the luster of his own obsessions has worn off. That luster is about all that's missing from this flamboyant, skillfully crafted bit of moviemaking, but its absence makes 'Raising Cain' seem like something of a rehash." Owen Gleiberman of Entertainment Weekly assigned a grade of B− and wrote: "Is Raising Cain a good movie? No way. You could almost say it's intentionally bad — a gleeful piece of jerry built schlock. Yet De Palma's naughty boy gamesmanship has a perverse fascination, even when it doesn't work (which is most of the time)."
Кассалық жинақ
Фильм шағын табысқа ие болды, бүкіл әлемде 37,1 миллион долларлық кассалық түсім жинады.
The film was a modest box office success, grossing $37.1 million worldwide.
Директорлық кесу
Фильмнің режиссерлік және театрлық нұсқаларын қамтитын коллекционерлік басылымы 2016 жылдың 13 қыркүйегінде шықты. Режиссерлік нұсқада көріністер бастапқыда жоспарланғандай қайта реттелген. Бұл нұсқаны Нидерланд режиссері және Де Пальманың жанкүйері Пит Гелдерблом монтаждаған. Ол Де Пальманың театрлық нұсқасына қанағаттанбағанын біліп, түпнұсқа сценарийге жақынырақ редакция жасап, 2012 жылдың қаңтарында IndieWire сайтында жариялады. Де Пальма Гелдербломның жұмысын көріп, әсерлі қалды және осы нұсқаның Blu-ray дискісіне енгізілуін қамтамасыз етті.
A Collector's Edition Blu ray of the film featuring the director's cut as well as the theatrical cut was released on September 13, 2016. The director's cut features scenes that are reorganized as originally intended. The cut was originally edited by Peet Gelderblom, a director from the Netherlands and a long time De Palma fan. He found out De Palma had regrets about the theatrical cut, created a fan edit to more closely resemble the original script, and posted the result on IndieWire in January 2012. De Palma came across Gelderblom's edit and was impressed by it, and successfully arranged to have the cut added to the Blu ray release.