Кіріспе
Рас-Нуадибу (Ras Nouadhibou) түбегі – Атлант мұхитының Африка жағалауындағы Мавритания мен Батыс Сахара арасындағы шекарамен бөлінген жартыарал. Ол халықаралық деңгейде испан тілінде Кабо Бланко немесе француз тілінде Кап Бланк (екісі де "Ақ мүйіс" дегенді білдіреді) деп аталады. 14-15 ғасырларда жақын орналасқан Канар аралдарынан испан балықшыларының балық аулау қызметі, Испанияны қазіргі Батыс Сахара деп аталатын аймақтың шөлді жағалауына қызығушылық танытуға ықпал етті. Атлант мұхитындағы Кабо-Бланко және Жерорта теңізінің шығысындағы Гьярос аралы – бүкіл әлемде монах тырналарының колония құрылымын сақтап қалған жалғыз жерлер. 1997 жылы колонияның үштен екі бөлігі қырылды, бірақ содан бері жаймен қалпына келуде. Африканың ең батыс нүктесі болмаса да, Жердің қисайғандығына байланысты жылына кем дегенде екі рет Африкада күн батқан соңғы орын болып табылады.
Ras Nouadhibou (رأس نواذيبو) is a peninsula or headland divided by the border between Mauritania and Western Sahara on the African coast of the Atlantic Ocean. It is internationally known as Cabo Blanco in Spanish or Cap Blanc in French (both meaning "White Headland"). In the 14th and 15th centuries, fishing activities carried out from the nearby Canary Islands, by Spanish fishermen, inspired Spain to develop an interest in the desert coast of what is today called Western Sahara. Cabo Blanco in the Atlantic Ocean along with the island of Gyaros in the eastern Mediterranean are the only places in the world where Mediterranean monk seals preserve the structure of a colony. In 1997, two thirds of the colony died off, but there has been gradual recovery since. Although it is not the westernmost point of Africa, due to the Earth's tilt it is at least twice a year the last place in Africa where the sun sets.
География
Жағалау Дахлет Нуадхибу шығанағының батыс шекарасын құрайды. Бұл тар жер су алабы Мавритания мен Батыс Сахара арасында бөлінген. Батыс жағында Ла Гуэраның қират қалған қаласы жатыр; шығыс жағында, шекарадан 1.6 шақырымдай жерде, Мавританияның Нуадхибу (бұрынғы Порт-Этьен) қаласы орналасқан.
Тарих
Португалиялық теңізшілер 1441 жылы Кабо-Бранко деп аталатын жерге алғаш рет жетті. Испанияның Батыс Африкаға, Сахараның шөлді жағалауына деген қызығушылығы испан балықшыларының Канар аралдарынан балық аулауымен айналысуынан туындады, олар сонымен қатар есті түлкілерді аулап, сауда жасады. Испандар 1500 жылдан бастап бүгінгі күнге дейін Дахладан Рас-Нуадибуға дейін Сахара жағалауында кит аулап, балық аулады, киттердің, әсіресе горбатый киттердің және солтүстік Атлант мұхитының киттерінің, сондай-ақ кит балаларының аулауымен айналысты, көбінесе Кабо-Вердеде, Гвинея шығанағында Аннобон және Сан-Томе және Принсипи аралдарында. Бұл балық аулау қызметі жануарлар дүниесіне теріс әсер етіп, көптеген теңіз сүтқоректілері мен құстардың түрлерінің жойылуына немесе қорғауға алынуына себеп болды. Испания бастапқыда 1885 жылы 20° 51' С (Кэп Бланк маңы) пен 26° 8' С (Бохадор маңы) аралығындағы жерді өзіне қаратып алды. Бұл протекторат 1887 жылы Канар аралдарынан басқарылды. Кейін Франция Батыс Сахараны талап етті. 1900 жылы өткен бірлескен конвенцияда француз және испан тараптары шекараны белгілеп, Испандық Сахара мен Француздық Батыс Африканы бөлісті. Бүгінде дәл осы шекара Батыс Сахараны Мавританиядан бөліп тұр. Дегенмен, батыс жағын қазір Мавритания бақылайды, себебі Марокко да, Полисарио майданы да бұл аймақты басып алмаған. 1910 жылы мұнда шам маяк салынды.
Монах тұмсығы
Жерорта теңізінің монах тұмсығының (Monachus monachus) бұрынғы таралған аймағы Солтүстік-Батыс Атлантика Африкасы, Жерорта және Қара теңіздерінің жағалауларын, Жерорта теңізінің барлық аралдарын, сондай-ақ Атлантика мұхиты мен оның аралдарын: Канар, Мадейра, Дезертас, Порту-Санту, тіпті Азор аралдарына дейін қамтыды. Кездейсоқ кездесетіндері Гамбия және Кабо-Верде аралдарына дейін оңтүстікке, ал Португалия мен Атлантикалық Францияға дейін солтүстікке дейін таралған. Бүгінде бұл түрдің ең ірі сақталған популяциясы осы жерде орналасқан, және колониялық құрылымды сақтап қалған жалғыз орын осылай болып табылады. 1997 жылы саны шамамен 310 болған, бірақ бұл әлі де ең үлкен жеке колония. Бүкіл популяцияны құрта алатын ұқсас оқиғаның қаупі әлі де сақталып тұр.
Әдебиетте
Капитан Джеймс Райлидің тұтқындық мемуарлары, «Африкадағы азаптар» (1815) оның және оның теңізшілерінің кемесі Кабо-Бланко деп есептелінетін жерге құлағаннан кейін басынан өткен оқиғаларын айтады. Роберт Адамстың «Баян» атты естелігінде де ұқсас жағдай сипатталған. «Монте-Кристо графы» романындағы «Фараон» кемесі осы жер мен Бохадор мүйісі арасында батып кетеді. Кабо-Бланко «Моби Дик» романында қысқаша айтылады. Сондай-ақ, сэр Артур Конан Дойлдың «Дж. Хабакук Джефсонның мәлімдемесі» атты әңгімесінде де кездеседі.