Кіріспе

Солтүстік Корея тарапынан ұрланған жапон азаматы (1964 жылы туған)

Мегуми Йокота (横田 めぐみ) (1964 жылдың 5 қазанында туған) – 1977 жылы Солтүстік Кореяның қызметкері тарапынан ұрланған жапон азаматы. Ол он үш жасар орта мектеп оқушысы болған. 1970-жылдардың соңы мен 1980-жылдардың басында Солтүстік Корея тарапынан ұрланған кемінде он жеті жапон азаматының бірі. Солтүстік Корея үкіметі Йокотаны ұрлағанын мойындады, бірақ ол тұтқында қайтыс болғанын мәлімдеді. Йокотаның ата-анасы және Жапониядағы басқа да адамдар оның Солтүстік Кореяда әлі де тірі деп сеніп, оның Жапонияға оралуын талап ету науқанын жүргізіп келеді. Көп жылдық болжаулар мен жаңа мәліметтердің болмауынан кейін, 1997 жылдың қаңтарында Тацукичи Хиомото, Диета мүшесі Ацуши Хашимотоның хатшысы, телефон арқылы Йокотаның ата-анасына Мегумидің ұрлануы туралы ақпаратты жеткізді. 2002 жылы Солтүстік Корея оны және басқаларды ұрлағанын мойындады, бірақ ол 1994 жылдың 13 наурызында өз-өзіне қол жұмсағанын және оның күлдерін қайтарғанын мәлімдеді. Жапония ДНК-тестілеу нәтижесінде бұл күлдер оған тиесілі емес екенін көрсетті (бірақ кейіннен кремацияланған үлгілерді бұрын талдамаған жас ғылыми қызметкер күлдерді сынап, оларды кездейсоқ ластауы мүмкін екендігі анықталды), ал оның отбасы оның өз-өзіне қол жұмсағанына сенбейді. Оның Синь Гван Су тарапынан ұрланғаны күдіктелді. 1986 жылы Солтүстікте Йокота Оңтүстік Корея азаматы Ким Ён Намға (хангул=김영남) үйленді, ол да ұрланған болуы мүмкін, ал 1987 жылы олардың қызы Ким Хе Гёнг (김혜경, кейінірек оның нағыз аты Ким Ын Гёнг, 김은경 екені белгілі болды) дүниеге келді. 2006 жылдың маусымында Ким Ён Намға Оңтүстік Кореядан келген отбасымен кездесуге рұқсат берілді. Кездесу кезінде ол 1994 жылы Йокотаның психикалық аурудан кейін өз-өзіне қол жұмсағанын және бұрын бірнеше рет өмірге қол көтеруге тырысқанын растады. Ол сондай-ақ 2004 жылы қайтарылған күлдердің шынайы екенін мәлімдеді. Алайда, оның сөздері Пхеньянның ресми ұстанымын қайталау ретінде қарастырылды, ал Мегумидің әкесі Янг Намға Пхеньяндағы сұхбатында еркін сөйлеуге рұқсат берілмегенін айтты, "оның не айтуға болатыны шектеулі болған болуы мүмкін" және "оның сценарийді оқығандай көрінгені" туралы мәлімдеді. 2012 жылдың маусымында Солтүстік Кореяға ұрланған оңтүстік кореялықтардың туыстарына қолдау көрсету тобының жетекшісі Чой Сонг Рён, Солтүстік Корея үкіметінің құжаттарын алғанын мәлімдеді, онда Йокота 2004 жылдың 14 желтоқсанында "депрессиядан" қайтыс болғаны айтылған. Алайда, ол құжаттарды жарияламағандықтан, көптеген адамдар оның бұл мәлімдемесіне сенбеді. Әсіресе Жапонияда Йокотаның әлі де тірі екеніне кеңінен сенеді. 2011 жылдың қарашасында Оңтүстік Кореяның Weekly Chosun журналында 2005 жылғы Пхеньян тұрғындарының тізімінде Йокотамен бірдей туған күніне ие Ким Ын Гонг есімді әйелдің аты бар екені жазылған. Тізімде Кимнің күйеуінің аты "Ким Ён Нам" деп көрсетілген. Жапон үкіметінің деректері 2011 жылдың 18 қарашасында олар тізімді қарағанын, бірақ тізімдегі әйелдің кім екенін анықтауға әлі тоқталмағанын растады. Кейінірек Ким Ын Гонгтың Йокотаның 24 жасар қызы екені белгілі болды. 2012 жылы Солтүстік Корея билігі Кимді қатаң бақылауда ұстап отырғаны хабарланды. 2012 жылдың тамызында Чой Сонг Рён Солтүстік Кореядағы көздер Ким Ын Гонг Ким Чен Ынның қарындасы Ким Ё Чжонның бақылауына берілгенін және Солтүстік Корея үкіметі Йокотаның қызын Жапониямен болашақ келіссөздерде "құрал" ретінде пайдалануды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. 2010 жылы Солтүстік Корея үкіметі Йокотаның ата-анасына Ким Ын Гёнгке "Жапониядан басқа" елде кездесуге рұқсат беруді ұсынды, бірақ Жапон үкіметі мен Йокотаның ата-анасы бұл ұсынысты Солтүстік Корея үкіметінің дипломатиялық келіссөздерде үстемдік алу үшін жасаған әрекеті деп күдіктенді. 2014 жылдың наурыз айында Мегуми Йокотаның ата-анасы Монғолияда әуекей қызы Ким Ын Гёнгпен және оның әкесінің кім екені белгісіз қызымен алғаш рет кездесті.

ДНК-ның қайшылықтары

Йокота 29 жасында қайтыс болды деп айтылды. Алайда, осы мәлімдемені растау үшін ұсынылған өлім куәлігі жалған болған сияқты, ал оның сүйегінен алынған ДНК сынақтары оған сәйкес келмеді. Жапония Солтүстік Кореяның әрбір мәлімдемесіне күмәнді қарауы керек. Бірақ оның ДНК сынақтарына берген түсіндірмесі ғылымның саяси ықпалдан тәуелсіздік шегін бұзды. Nature журналының сынақ жүргізген ғалыммен сұхбатында қалдықтардың ластануы мүмкін екендігі айтылды, бұл ДНК сынақтарын шешуші емес етеді. Бұл ұсыныс Солтүстік Кореяны ашық түрде алдаушы деп көрсетуге ниеттенген Жапония үкіметі үшін қолайсыз жағдай тудырады. Сүйектер ластанған болуы мүмкін деген фактіні жоққа шығаруға болмайды. Солтүстік Кореяның жалған айтуы да мүмкін. Бірақ Жапония үміттене отырған ДНК сынақтары бұл мәселені шешпейді. Мәселе ғылымда емес, үкіметтің ғылыми істерге араласуында. Ғылым эксперименттердің және олармен байланысты барлық белгісіздіктердің ашық тексеруге ұшырауы қағидасымен жұмыс істейді. Басқа жапон ғалымдарының сынақтарды үлкен команда жүргізуі керек деген пікірлері сенімді. Жапония неге оларды жалғыз жұмыс істейтін, енді олар туралы еркін сөйлей алмайтын ғалымға тапсырды? Жапонияның саясаты дипломатиялық сәтсіздікті жоюға жасалған әрекет сияқты көрінеді. Жапонияның саяси және дипломатиялық сәтсіздігінің бір бөлігі ғалымның жұмысына – эксперименттерден қорытынды шығаруға және оларға қатысты ақылға қонымды күмән тудыруға – ауыстырылуда. Бірақ Солтүстік Корея мен Жапония арасындағы қайшылықты ДНК сынағы шеше алмайды. Сол сияқты, ДНК сынақтарының нәтижелерін түсіндіруді екі елдің үкіметтері де шеше алмайды. Солтүстік Кореямен айналысу оңай емес, бірақ бұл ғылым мен саясат арасындағы шекараны бұзуға қақы бермейді.

БАҚ-тың назары

Мегуми және басқа да қанағатсыз оқиғалар туралы түсірілген деректі фильмдерге мыналар жатады: «ҚҰНЫЛСЫЗДЫҚ! Жапония – Солтүстік Кореядағы адам ұрлау оқиғалары» (2005), «Ұрлау: Мегуми Йокотаның тарихы» (2006), «Мегуми» (2007) және «Мегуми» (2008). 2006 жылдың қазан айында Жапония телеарнасы «Қайта кездесу ~ Мегуми Йокотаның тілегі» (Saikai ~Yokota Megumi san no Negai~; 再会~横田めぐみさんの願い) атты арнайы бағдарлама көрсетті. Жасырақтағы Мегуми рөлін Майуко Фукуда, ересек Мегуми рөлін Нана Катасе сомдады. Мегуми Йокотаның ата-анасы бірнеше манга сериясын жасауды бақылады: бірі – Мегуми ([[:ja:めぐみ), ол оның ұрлануға дейінгі Жапониядағы соңғы күндерін көрсетеді, екіншісі – «Даккан», ол қайтарылған құрбан болған Каору Хасуике арналған. Жапон үкіметі манганың аниме нұсқасын жасады. 2010 жылы Шинжуку театрында Мегуми өміріне арналған «Мегумиге берілген серт» (めぐみへの誓い) атты қойылым қойылды. Басты сюжет желісі Мегуми Йокотаның Солтүстік Кореяға қанағатсыздыққа ұшырағанға дейінгі және осы оқиға кезіндегі өмірін, сондай-ақ Мегумидің ата-анасымен қайта қосылған ойдан туған аяқталуын қамтиды. 2011 жылдың 10 қазанында Japan Today басылымы Солтүстік Кореядан қашқан адамның Йокотаның әлі тірі екенін, бірақ оған құпия ақпарат болғандықтан елден шығуға рұқсат берілмейді деп мәлімдегенін жариялады. 2017 жылдың 19 қыркүйегінде АҚШ президенті Дональд Трамп Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында сөйлеген сөзінде Солтүстік Корея үкіметіне қатысты айыптаулар қатарына Йокотаны да қосып, «Біз олардың өз еліндегі жағажайдан 13 жастағы әдемі жапон қызын ұрлап, оны Солтүстік Кореяның тыңшыларына тіл үйретуші ретінде пайдаланғанын білеміз» деді. Йокотаның анасы Саки: «Мен шынымен таң қалдым, бірақ бұл керемет болды. Бұл мәселені көтеріп, оны әлемнің өкілдері алдында айтқан Трампқа ризамын. Бұл мәселедегі әрбір сөз – мүмкіндік. Мен Трамптың сөздерінің бұл мәселеге үлкен әсер еткенін сенемін» деді. Трамп 2020 жылдың 5 маусымында 87 жасында қайтыс болған Сакидің күйеуі Шигеру Йокотаның өліміне байланысты көңіл айту хаты жібергені хабарланды.

Йокота туралы әндер

2007 жылдың басында Пол Стоуки (АҚШ-тың халық тобы Питер, Пол және Мэри мүшесі) Мегумиге арналған "Мегумиге арналған ән" атты әнді таныстырды. Стоуки ақпан айында Жапонияға гастрольдік сапармен барды, онда әнді орындады және Йокотаның ата-анасымен медиа сұхбаттарына қатысты. 2010 жылы британдық рок әншісі Питер Фрэмптон PBS телеарнасында көрсетілген "Абдукция: Мегуми Йокотаның оқиғасы" деректі фильмін көргеннен кейін Мегуми Йокота туралы екі ән жазды. "Asleep at the Wheel" және "Suite Liberte" атты әндер оның "Рахмет саған, мистер Черчилль" альбомына енді.

Телефильм

2006 жылы Nippon Television (NTV) телеарнасы Мегуми Йокотаның өміріне арналған «Саикай Йокота Мегуми сан но Негай» (再会 ~横田めぐみさんの願い~ Reunion ~Yokota Megumi's Wish~) телефильмін көрсетті. Фильмде Майко Фукуда және Нана Катасе оның өмірінің әртүрлі кезеңдерінде Йокота рөлін сомдады.