Кіріспе

1938 жылғы комедиялық драма фильмі, 1984 жылғы жаңа түсірілімі.

Сюжет

Ли Шеридан (Роберт Тейлор) атты американдық спортшы 1937 жылы Оксфорд университетінің Кардинал колледжінде оқуға стипендия алады. Басында Ли әкесі Дэннің (Лионель Бэрримор) қарапайым жағдайына байланысты колледжге баруға құлшынбайды, бірақ соңында келіседі. Англияға келген соң, Ли Оксфордқа баратын пойызбен келе жатып Пол Бомонтқа (Гриффит Джонс), Уэвертриге (Роберт Кут) және Рамзиге (Питер Крофт) спорттағы жетістіктерімен мақтанады. Олар ызаланып, Лиді дұрыс емес аялдамада түсіріп қояды. Дегенмен Ли Оксфордқа жетеді, онда студенттер оны тағы да алдауға тырысады, оған үлкен құрмет көрсетіледі деп ойлатады. Алдауды сезіп, ол деканың кейіпкерін сомдаған әзілкешті қуалайды, бірақ одан құлап, Кардиналдың нағыз деканына (Эдмунд Гвен) соққы береді. Ли кешірім сұрауға келгенде олардың арасындағы жанжал басталады. Ли Оксфордтан кетуді ойлайды, бірақ жеке қызметшісі Скеттер (Эдвард Ригби) көндіргеннен кейін қалады. Ли жаңа студенттерге "көмектесетін" үйленген әйел Эльза Краддокпен (Вивьен Ли) танысады және Пол Бомонттың қарындасы Моллимен (Морин О'Салливан) қарым-қатынас бастайды. Ли басқа жүгірушілерді шапка мен манти киіп, озып өту арқылы жеңіл атлетика командасына ілігеді. Ол жаңа ортаға бейімделген кезде, маңызды эстафета жарысында демалудан бас тартқаны үшін және жеңіске жетуге құмарлығынан Полдың орнын басып қалғаны үшін жазаланады. Ашуға булып, Ли студенттерге баруға тыйым салынған пабқа барып, Полмен кездесуге тырысады, оны Эльзамен жеке бөлмеде көреді. Ол Полмен төбелес бастайды, бірақ Уэвертри Оксфорд университетінің полициясы – "Буллерлердің" келгенін ескертеді. Ли мен Пол қашып, біреуі Буллерлердің біріне шалысса, Ли оны ұрып жібереді. Пауылды деканатқа шақырып, айыппұл салады және Буллерді ұрғаны үшін ескертеді. Ол Лидің осының қылғанын айтқаны үшін қорланады, ал Ли көп ұзамай Полдың бұрынғы достарының сүйіктісіне айналады. Молли Лимен қайтадан кездесе бастайды, бірақ ол Полмен болған оқиғаға өкіне береді. Ли Оксфорд университетінің қайық клубында ескек көтереді және Кардиналдың қайық клубындағы жарыста жеңіске жеткеннен кейін Полға кешірім сұрауға тырысады, бірақ Пол достық ұсынысын қабылдамайды. Осыған қарамастан, Ли Эльзаны өзінің бөлмесінде жасырып, Полға көмектеседі. Декан екеуін бірге ұстап алып, Лиді Оксфордтан шығарады. Лидің әкесі Дэн Лидің Оксфорд университетінен шығарылғанын естімегендіктен жарысқа келеді. Ли Эльзамен қарым-қатынаста болғанын айтқанда, Дэн оны жалғаншы деп санайды. Лидің Молли туралы жазған әдемі хаттарынан, оның Эльзамен қарым-қатынаста болуы мүмкін емес деп ойлайды. Дэн Моллимен кездеседі және екеуі Лиді колледжге қайтару жоспарын жасастырады. Дэн Эльзамен кітап дүкенінде кездесіп, оны деканамен сөйлесуге көндіреді. Эльза деканамен әңгімелесіп, Ли оны Уэвертриден ғана жасырғанын айтқаннан кейін, Ли Оксфордқа қайта оралады. Уэвертри бүкіл оқиға бойы мұрагерлікке ие болу үшін шығарылуға тырысып, көңілі қалады, тек шағын жазаға тартылады. Ли мен Пол кешірім жасасып, қайық жарысын жеңіп алады.

Өндіріс

Оксфордтағы янк – MGM-нің алғашқы британдық туындысы болды, және MGM басшысы Луис Б. Майер актерлерді іріктеуге жеке қызығушылық танытты. Ол бірнеше рет түсірілім алаңына барып қайтты. Британдық драматург Роланд Пертуи авторлық құқығы көрсетілмеген сценарийшілердің бірі еді, ал Ф. Скотт Фицджеральд та үш апта бойы сценарийді жетілдіріп, дөрекі тұстарын түзетіп, диалогтар қосты. Кейін Майер мен Балкон Вивьен Ли мен Морин О’Салливанның естіп тұрған жерінде дауласып, нәтижесінде Балкон продюсерліктен кетіп қалды. Басқа актерлердің таңғалысына қарай, Тейлор өзінің барлық физикалық көріністерін, әсіресе жүгіру мен ескек есуді өзі орындады. Ол Дойн колледжінде оқып жүргенде жеңіл атлетикамен айналысқан. Басында Майер сол кезде көп танылмаған Вивьен Лиді Эльза Крэддок рөліне бекітуге келіспеді, бірақ Майкл Балкон оның Британияда тұратынын және басқа актерді Англияға шақырудың қымбатқа түсетінін түсіндірді. «Оксфордтағы янк» фильмін түсіру кезінде Лимен жұмыс істеудің қиын екендігі туралы пікір қалыптасты. Оның өмірбаяуын жазған Александр Уокердің айтуынша, Ли бірнеше жыл бұрын мектепте дос болған Морин О’Салливанның өкінішті пікірін сезінді, себебі О’Салливан бақытты отбасылық өмірмен өмір сүрсе, Ли Лоренс Оливьемен махаббатта болып, алғашқы күйеуі Ли Холманнан ажырасу туралы шешім күтіп отырды. Сондықтан олардың қарым-қатынасы шиеленіскен еді. Сонымен қатар, Лидің аяғы ауырсып, емделу үшін Лондонға бару қажет болды. Ли кетпеге дайын тұрғанда, костюм бөлімі оның аяқ киімінде тесік жасап, саусақтарына қолайлы жағдай жасады. Лидің айтуынша, ол өзінің аяқ киімін өзі төлеуге мәжбүр болды және MGM-нен төлемдердің бір бөлігін көтеруге көмектесуін сұрады. Ал MGM олар Лидің барлық аяқ киімін сатып алғанын және фильмге қатысқаны үшін бір тиын да төлемегенін мәлімдеді. Осы даудың нәтижесінде оның менеджері Александр Корда Лиге мінез-құлқы жақсармаса, келісімшарты жаңартылмауы мүмкін екенін хабарлады. Лидің мінез-құлқы жақсарды және келісімшарты жаңаланды. Кейбір кино зерттеушілері «Оксфордтағы янк» фильмі Дэвид О. Селзниктің «Желмен бірге кеткендер» фильміне Вивьен Лиді шақыруына себеп болды деп санайды. Бұрынғы мінез-құлқына қарамастан, Ли «Оксфордтағы янк» фильмін түсіруді көп қиындықсыз аяқтап, өзінің серіктесі Роберт Тейлорға жақсы әсер қалдырды. Тейлор Голливудқа оралып, өзімен бірге жұмыс істеген талантты ағылшын актрисасы туралы әңгімеледі және әлі Скарлетт О’Хара іздеп жүрген Селзникке оған көңіл бөлгені жөн екенін ұсынды.

Қабылдау

"Оксфордтағы янки" фильмін Фрэнк С. Нюгент The New York Times газетінде "жағымды пароди́я" деп бағалаған. Ол фильмнің "көңілді де қызықты шоуға айналғанын" жазды. Мүмкін, бұл оқиғасы емес, себебі бұрынғы колледж рухы туралы әңгімелерді біз оқығанбыз. Бұл акценттер, шапан-көйлектер, велосипедтер және Metro студиясының декан, оқытушы, скаут және студенттер рөліне таңдаған өте сенімді актерлері болуы керек. Оларға камера бұрылғанда, сіз нағыз тұманды сезіне аласыз, түсінесіз бе. Variety журналындағы киносыншылар Тейлордың тартымдылығына назар аударды. "Роберт Тейлор Оксфордтан қызықты, көтеріңкі фильм әкелді, ол демімен жүгірілетін жарыстарға, жүректі ауыртатын қайық жарысының нәтижесіне және шын ниетке толы. Бұл Metro студиясының Голливудтың бақылауымен, Голливуд актерлері мен режиссердің қатысуымен түсірген алғашқы британдық фильмі." "Оксфордтағы янки" және "Итондағы янки" (1942) фильмдері британдықтарды көбінесе жағымды жарықтан көрсетті және соғыс жылдарында Америка Құрама Штаттары мен Ұлыбританияда қаржылық табысқа жеткен басқа фильмдерге жол ашты. Кейіннен бұл фильм Лорел мен Хардидің "Оксфордтағы ақымақ" (1940) фильмінде пароди́яланды және "Оксфорд блюз" (1984) фильмі түрінде қайта жаңартылды.

Кассалық жинақ

MGM деректеріне сәйкес, фильм АҚШ және Канадада 1,291,000 доллар, ал әлемнің басқа аймақтарында 1,445,000 доллар табыс етіп, 513,000 доллар пайдаға ие болды.