Кіріспе

Бұл – Индияда кездесетін көбелектердің Papilionidae (Papilionoidea қосқанаттылары) туысына жататын, немесе көбелектердің лақтырғыш (swallowtail) отбасысының тізімі. Бұл ірі әрі әдемі көбелектер отбасы Үндістан шекарасында 89 түрімен кең таралған. Үш Papilionidae тұқымдасының екісі Үндістанда өкілдік етілген: Parnassiinae немесе Аполлон көбелектері – 19 түр, ал Papilioninae немесе лақтырғыш көбелектері – 70 түр. Үндістанның географиялық орналасуы Индомалай аймағына жатады, бірақ Ганг жазығына іргелес Гималайдың етегінен жоғарырақ орналасқан аймақтар Палеарктика аймағына кіреді. Бұл Papilionidae көбелектерінің, әсіресе Parnassiini немесе қар Аполлондарының (барлық түрлері Палеарктикаға тән) түрлер әртүрлілігін арттырады. Үндістанның лақтырғыш көбелектері елдің барлық биомдарында/экоаймақтарында таралған. Малабар жолақты танауы (Papilio buddha) мен Малабар жолақты лақтырғышы (Papilio liomedon) теңіз деңгейінде ұшады, ал Аполлон көбелектері (Parnassius түрі) Гималайдың ең биік альпілік шалғындарында ғана кездеседі. Кейбір түрлер, мысалы, қарапайым мормон (Papilio polytes) және көк мормон (Papilio polymnestor) жер бетіне жақын ұшады, ал құйрықты жарғақ (Graphium agamemnon) сияқтылары орман қапталында биік ұшады. Лайм көбелегі (Papilio demoleus) құрғақ бұталы жерлерде тіршілік етеді, кейде Тхар шөлінде де кездеседі, ал тропикалық мәңгі жасыл ормандарда қызыл Хелен (Papilio helenus), қарапайым көк шөлме (Graphium cloanthus) және Малабар қара қарғасы (Papilio dravidarum) сияқты өкілдері бар. Индиялық Papilionidae көбелектері, мысалы, қарапайым мормон (Papilio polytes) және үлкен мормон (Papilio memnon) көптеген мимикалық әйелдерге ұқсас формалары бар полиморфизмді көрсетеді. Лақтырғыштардың арасында эндемизм тек Батыс Гаттарда ғана кездеседі. Ерекше эндемиктерге оңтүстік қанатты құс (Troides minos), Малабар жолақты лақтырғышы (Papilio liomedon), Малабар қара қарғасы (Papilio dravidarum), Малабар раушаны (Pachliopta pandiyana) және Малабар жолақты танауы (Papilio buddha) жатады. Бұл тізім Р.К. Варшни мен Питер Сметачектың «Үндістан көбелектерінің синоптикалық каталогы» (2015) еңбегіне негізделген.

Papilioninae тұқымдасы

Құсқұйрықтарды далада әдетте олардың үлкен мөлшері, көзге түсетін белгілері, түсі, өрнектері және қанаттары мен құйрықтарының әртүрлі пішіні арқылы оңай тануға болады.

Папилио Линней, 1758 құзқарлар

Қара денелі құйрыққанаттар, көбінесе ерекше белгілерімен көзге түседі, кейбіреулері кеңінен таралған, олар жеуге жарамды және данайлармен немесе қызыл денелі құйрыққанаттармен батезиялық мимикрия кешендерін құрайды. Кейбір түрлері полиморфты, әсіресе аналық нысандарда.

Parnassiinae тұқымдасы

Парнассия тұқымдасына Азия, Еуропа және Солтүстік Америкада кездесетін, шамамен 50 орташа өлшемді, ақ немесе сары түсті, биік таулы аймақтардағы көбелектер жатады, олардың 19 түрі Үндістанда таралған.