Кіріспе

Абдуллахи Смит (5 мамыр 1920 жылы Генри Фредерик Чарльз Смит болып туған, 1984 жылы қайтыс болған) – Батыс Африка тарихы мен мәдениетінің ғалымы. Ол ерекше Нигериядағы арабтардың ықпалына ден қойды. Профессор Смитті Аруа үйінің негізін қалаушысы Ахмаду Белло жеке таңдап, алғашқы директоры етіп тағайындады.

Академиялық мансап

Смит Нигериядағы еуропалықтар мен арабтар арасындағы қақтығыстың күрделі тарихын зерттеген алғашқы тарихшылардың бірі болды. Ол батысқа Нигериядағы араб әдебиеті мен тарихи құжаттардың кең ауқымды мұрағаттарының бар екенін таныстырды, оны "күшті араб білімі дәстүрінің (әлі күнге дейін сақталып келе жатқан) табиғи нәтижесі" деп болжаған еді. Смит ғалымдар Батыс Африканың араб тарихын назардан тыс қалдырғанын, себебі тарихи жағдайдың күрделілігі және Еуропаның рөліне қатысты алаңдаушылық болғанын тұрақты түрде айтты. Смит Ибадан университетінде оқытты. Ахмаду Белло университетінде тарих профессоры және Аруа үйінің алғашқы директоры болды. Профессор Смит 1962 жылдың қыркүйегінде Ахмаду Белло университетінде Тарих кафедрасын құрды, ол кейіннен Бала Усман және Махмуд Модиббо Тукур сияқты көрнекті нигериялық тарихшыларды тәрбиеледі. Абдуллахи Смит Хауса жерінің және Сокото халифатының тарихы бойынша зерттемелерімен әйгілі. Ол мұрағаттар, кітапханалар, мұражайлар және археологиялық бөлімшелер сияқты құжаттамалық және зерттеу орталықтарын құруға бағытталған маңызды жұмыстарды бастады. Профессор Генри Ф. Смит Аруа үйінің директоры қызметін атқарып жүргенде ислам дініне кіріп, өзінің есімін Абдуллахи Смит деп өзгертті.

Мұра

Ахмаду Белло университетінің өнер факультетіндегі лекция залы оның құрметіне аталған. Абдуллахи Смит тарихи зерттеулер орталығы оның есімімен аталып, Бала Усман, Мухаммаду Дикко Юсуфы және Джордж Кваншидің бастамасымен құрылған.