Кіріспе

Қалалық аңыз

"Ақбарақ бұтағының аңызы" – Англиядағы көптеген сарайлар мен мәңді үйлермен байланысты қорқынышты оқиға. Жаңа үйленген келін, жасырынбасақ ойнап немесе үйлену тойының таңғы асынан қашып тырысып, шатырдағы сандыққа жасырынып, одан шыға алмай қалады. Оның отбасы мен достары оны таба алмайды, ол тұншығып немесе сусыздан қайтыс болады. Көп жылдар өткен соң денесі жабық сандықта, үйлену көйлегімен киген қаңқа ретінде табылған. Оқиғаның орны деп есептелетін, кейбіреулері әлі күнге дейін сандықты сақтап тұрған белгілі орындарға Гэмпширдегі Брамшилл үйі мен Марвелл залы, Корнуоллдағы Касл Хорнек, Беркширдегі Базильдон гротосы, Оксфордширдегі Минстер Ловелл залы, Ратлендтегі Экстон залы, Норфолктегі Брокдиш залы және Сомерсеттегі Баудрип пасторханасы кіреді.

Тарих

Бұл ертегі алғаш рет 1822 жылы басылған «Италия» кітабында Сэмюэл Роджерстің «Гиневра» атты өлеңі түрінде жарық көрді. Роджерс бұл туындының алды сөзінде: «Менің ойымша, оқиға нақты оқиғаға негізделген, бірақ уақыты мен орны белгісіз. Көптеген ескі үйлер оған құқығын таластырады», – дейді. 1830 жылдары Т.Х. Бейлі мен сэр Генри Бишоп жазған «The Mistletoe Bough» атты ән ретінде пайда болғаннан кейін ертегінің танымалдығы арта түсті. Бұл ән өте танымал болды. 1859 жылы оның «салтанатты оқылуы» ағылшын үйлерінде «Рождестводағы ұлттық құбылыс» деп есептелді, ал 1862 жылы ән «ешқашан жазылмаған ең танымал әндердің бірі» деп аталды, «көптеген оқырмандар оны жатқа білуі керек». Әннен шабыттанған басқа туындылардың ішінде Чарльз А. Сомерсеттің 1835 жылы сахнаға қойылған сол аттас пьесасы және екі қысқа әңгіме бар: Генри Джеймстің «The Romance of Certain Old Clothes» (1868 жылы жарық көрген) және Сьюзан Уоллестің «Гинневра немесе Ескі Дуал Сандық: Рождестволық әңгіме» (1887 жылы жарық көрген). Бұл ән Томас Хардидің «Лаодикийлік» романында Джордж Сомерсеттің қалта матасын мұнарадан ұрлаған эпизодынан кейін ойнатылады. Кейт Мосс 2013 жылы шығарған «The Mistletoe Bride and Other Haunting Tales» атты әңгімелер жинағында оқиғаны жаңаша түсіндірді. Оқиғаның кино нұсқаларына Перси Стоу режиссерлік еткен 1904 жылғы «Кларендон Фильм Компаниясының» түсірілімі, 1923 жылғы «Британдық және отаршылдық кинематография компаниясының» түсірілімі және К.К. Кальверт режиссерлік еткен 1926 жылғы «Космополитан Фильмдерінің» түсірілімі кіреді. Перси Стоу түсірген фильмнің нұсқасын BFI плеерінде Saint Etienne тобының Пит Виггс жазған арнайы музыкамен көруге болады. «Мистлтоу бұтасы» тарихы 1948 жылғы Альфред Хичкоктың «Арқан» фильмінде айтылады, онда ол басты кейіпкер Брэндон Шоудың сүйікті ертегісі екені мәлімделеді. Шоу бұрын өзінің досы, бұрынғы сыныптасы Дэвид Кентлиді өлтіріп, денесін олар тұрған сандыққа жасырып қойған. Оқиға Леопольдо Торре Нильсонның 1961 жылғы аргентиналық «Қоқырдағы қол» фильмінде де айтылады. Лаура Лавин (Эльза Даниэль) және Кристобаль Ахавал (Франсиско Рабал) кейіпкерлері арасындағы әңгімеде Кристобаль бұл оқиғаны Моденаның қалыңдықтары деп атайды. Ол үйлену тойында күйеуімен қызық ойнап, сандыққа жасырынған әйел туралы әңгіме айтады. Оны ешкім таба алмады. 20 жылдан кейін оның сүйектері тульге оралған күйінде табылды.