Кіріспе

Британ армиясының генерал-лейтенанты Герберт Уильям Ламсден (8 сәуір 1897 – 6 қаңтар 1945) – Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда шайқасқан британ армиясының жоғары шенді офицері. Ол Батыс шөлдегі науқанда 1-ші бронетанкті дивизияға қолбасшылық етті, содан кейін Эль-Аламейннің екінші шайқасында X корпусына қолбасшылық етті, бірақ оны жоғары тұрған офицері генерал-лейтенант Бернард Монтгомери алмастырды. 1945 жылдың басында жапондықтармен шайқаста қаза тапты, ол Екінші дүниежүзілік соғыста британ армиясының ең жоғары дәрежелі қаза болды.

Ерте өмір

Герберт Ламсден 1897 жылдың 8 сәуірінде Чилидің Сантьяго қаласында Джон мен Анна Ламсденнің (анасы Димолов болған) ұлы болып дүниеге келді. Ол Англияға жіберіліп, Лейс мектебінде білім алды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол 17 жасқа толыпты. Ол он ай бойы Территориялық күште (ТФ) қатарда қызмет етті, содан кейін 1916 жылдың 13 тамызында Корольдік ат артиллериясына офицер болып қабылданып, тағайындалды. Ұлыбританияға оралғаннан кейін Ламсден шенді жоғарылатып, танк бригадасына қолбасшылық етті. 1941 жылдың қазан айында генерал-майор Джон Кроккерден кейін ол 6-шы бронетанкті дивизияның Бас офицері (GOC) болып тағайындалды. Одақтастар Эль-Аламейн шайқасында жеңіске жетті, бірақ Ламсден үшін Монтгомеримен шайқас дауындағы қақтығыс апатқа ұшырды. Ламсденді бұрын Монтгомериге Ламсденді ұсынған Хоррокс алмастырды, ал Гейтхауз да қолбасшылықтан алынды. Лондонға оралғаннан кейін, клубына кіргенде Ламсден: «Мені жұмыстан шығарды, себебі шөлде Монти мен сияқты екі кісіге орын жетпейді» деді. 1945 жылы Ламсден қайтыс болғаннан кейін, Монтгомери өзінің әскери шешімдеріне қатысты сынға аса сезімтал болғандықтан, 1942 жылдың 24-25 қазанындағы шабуылдың жақында сәтсіз аяқталуын Ламсденге әділетсіз түрде талады. Ламсденді Уинстон Черчилль жақсы көріп, құрметтеген. Монтгомери оны қызметтен босатқаннан кейін, 1943 жылдың қаңтарында Ұлыбританиядағы VIII корпустың, ал шілдеде II корпустың қолбасшылығына тағайындалды, содан кейін Уинстон Черчилльдің АҚШ армиясының генералы Дуглас Макартурға арнайы әскери өкілі ретінде Тынық мұхитына жіберілді.

Өлім-жітім

1945 жылғы 4 қаңтарда жапондық камикадзелер Макартурдың 6-армиясын Лингаен шығанағына, Филиппиннің ең көп халқы бар Лусон аралына тасымалдап жатқан америкалық әскери-теңіз күштеріне бір апталық шабуыл жасады. "Оммани Бей" эскорттық кемесі ауыр зақымданып, суға батырылды, нәтижесінде 100 адам қаза тапты. Бір эсминец пен танкер соққыға ұшырады, бірақ аман қалды. Екі жапондық эсминец Манила шығанағы маңында конвойға шабуыл жасауға тырысты, бірақ олардың шабуылына тойтарыс берілді. Олардың бірі – "Моми" эсминеці батып кетті. 5 қаңтарда камикадзелер Лингаен шығанағына бет алған одақтас әскери-теңіз күштеріне шабуыл жасады. "Манила шығанағы" және "Саво аралы" эскорттық кемелері, "Луисвилл" крейсері мен HMAS Australia, екі эсминец және тағы төрт кеме зақымданып, қирады. 6 қаңтарда одақтастар Тынық мұхитында Гуадалканалдан бері ең ауыр жоғалтуға ұшырады, өйткені камикадзелер АҚШ-тың 7-ші флотына шабуыл жасады, ол Лусон аралындағы шабуылға түсу жағалауларын бомбалауды және Лингаен шығанағын миналардан тазалауды бастаған болатын. 29 камикадзе 15 кемені соқты, ал Ламсден "Нью-Мексико" соғыс кемесінің көпірінде болғанда бірінен қаза тапты, ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы британдық армиясының жоғары шенді қаза тапқан жауынгері болды. Ламсден туралы "Тайм" журналы мен "Таймс" газеттерінде некрологтар жарияланды.