Кіріспе

Ағылшын музыканты және өнертапқышы Роберт Хоуп Джонс (9 ақпан 1859 – 13 қыркүйек 1914) – 20 ғасырдың басында театр органының ойлап табушысы саналатын ағылшын музыканты. Ол, құбырлы орган оркестр аспаптарын имитациялай алуы керек, сондай-ақ консолі органнан бөлек болуы тиіс деп есептеді.

Ерте өмір

Джонс Уильям және Агнес Хоуп Джонстың тоғыз баласының бірі болып, Чеширдегі Хуттон қаласында дүниеге келді. Ол телефон саласында көптеген жақсартулар ойлап тапты, олардың кейбіреулері кейіннен жалпыға қолданыс тапты. Осы шақта ол сығылған ауамен жабдықталған реле арқылы адам дауысының күшін арттыру әдісін жасады. Бұл принцип кейіннен фонографтарда және басқа да дауыс шығару машиналарын жасауда пайдаланылды. Ол сондай-ақ диафонды ойлап тапты, оны Канада үкіметі тұман сигналдау станцияларында қолданды, ал өзгертілген түрі шіркеу органдарына бейімделді. Ол өзінің өнертабыстарынан пайда тапқандармен бәсекелес болғанда, олар оған қарсы жаулық көрсетіп, жамандады. Шамамен жиырма жыл бойы ол электр біліміне, музыкалық талғамына, дауыс беру қабілетіне, қаржылық жағдайына және жеке мінезіне бағытталған шабуылдарға ұшырады. Оның АҚШ-қа жедел көшіп кетуі, серіктесі Юстас Инграм оны Херефорд зауытында баламен бірге қылмыстық әрекет жасап жатқанда тапқандықтан, қудалаудан қашу мақсатында болды.

Қарсылық және саботаж

1895 жылы Лондонның Хановер скверіндегі Сент-Джордж шіркеуіне алғашқы Hope Jones электрлік органы орнатылды. Бірақ өрт орғыны қиратып, шіркеу мұнарасына зақым келтірді. Күдіспен қарап, "қасиетті және тарихи шіркеулерде орган жасауға әуесқойлардың тырысуына жол берудің қаупі және электрлік жүйенің қаупі" туралы ескертілді. Шіркеу басшылары Хоуп Джонстан бұрынғысының орнына ұқсас орган жасауды тапсырды. Біраз уақыттан кейін Ланкаширдегі Ормскирк шіркеуіндегі Hope Jones органымен консольді байланыстырған кабель кесілді. Бартон-апон-Тренттегі Сент-Модуэнде оның ерекше тоқталымдарының үлгілері ұрланды. Телефон инженериясында тәжірибесі бар Хоуп Джонс органды электрлендіруді жетілдіріп, көптеген идеяларын шіркеулер мен концерт залдары үшін жасалған аспаптарға енгізді. Орган дизайнындағы біріктіру ұғымы көбінесе үш немесе төрт биіктіктегі жалғауларды жеке құбыр қатарына қолдануды қамтиды. Құбыр қатарының диапазонын әдеттегі 61 құбырдан (әр мануал пернесі үшін біреу) 85 немесе 97-ге дейін кеңейту арқылы (осылайша бірлік биіктігінен төмен және бір немесе екі октава жоғары қосымша), сондай-ақ қажетті релелер мен сымдарды қамтамасыз ету арқылы электрленген (көбінесе, дәлірек айтқанда, электропневматикалық) орган жасаушы аспаптың дыбыстық мүмкіндіктерін бірнеше есе арттыра алады. Октава бесіншісі (он екінші интервалы) және супероктава үшіншісі (он жетіншісі) сияқты мутациялық тоқталымдар бірдей қатардан оңай алынуы мүмкін. Сонымен, үш мануалдың әрқайсысында төрт шақта ойналатын және педальда үш шақта ойналатын 97 құбырлы кеңейтілген қатар консольде он бес тоқтату түймешесімен көрсетіледі. "Қуатты" Wurlitzer-дің құпиясы осында. Алты құбырлы қатары бар Unit Orchestra (диапазон, флейта, скрипка, труба, вокс гумана, кларнет) жүз құбырлы дәстүрлі концерттік аспаптан көбірек тоқталымдарға ие болуы мүмкін. Хоуп Джонстың орган дизайнына қосқан үлесі тек тапқыр сымдау схемаларымен ғана шектелмеді. Ол орган дизайнының әртүрлі кезеңдеріндегі жаңалықтар мен жетістіктерге көптеген патенттерге ие болды. Ол тіл пішіндес тоқтату түймешелерін, жылқы етік пішіндес тоқтату рельсін және қос жанасуды (әдеттегіден терең басылған кезде күштірек тоқталымдарды қосу) ойлап тапты, олардың барлығы Wurlitzer және басқа да театр органдарының стандартты ерекшеліктеріне айналды. АҚШ-та және шетелде үнсіз фильмдер дәуірінде шығарылған. Ол сондай-ақ бірнеше дыбыстарды ойлап тапты немесе дамытты, соның ішінде театр органдарының дыбысына тән, мысалы, үлкен масштабтағы тоқтатылған флейта, әдетте, экстремалды тремоломен ойнатылады; диафон, әр құбырдың аузында резонатор сияқты қозғалатын клапанмен жабдықталған қуатты бас тоқтату; және бірнеше оркестрлік аспаптардың жақын имитациялары. Театр органының ерекшеліктеріне Хоуп Джонс үлкен үлес қосты, оларға сахнаның астында немесе жанында бөлек ойықтарға орнатылған әртүрлі құбырлардың орнатылуы, осылайша жай ғана стереофониялық эффектіге қол жеткізілді; барлық бөлімдерді экспрессияға орналастыру, яғни барлық құбырларды дыбыс өткізбейтін қораптарға (көбінесе бетоннан жасалған) педальмен басқарылатын жалюзилермен жабу, дыбыс деңгейін кең ауқымда өзгертуге мүмкіндік беру; шіркеу немесе концерттік аспаптардағыдан бай және терең тремоло эффектілері; 10 немесе одан да көп дюйм су бағанымен дыбыс беретін құбырларға жеткілікті ауа беруге қабілетті жоғары қуатты центрофугалық желдеткіштер; маримба, ксилофон, арпа, глокеншпиль, соборлық қоңыраулар сияқты реттелген соққылы аспаптар; бас, чайник, снайперлік барабан және гонг, тамбурин, кастын, цимбалдар; есік қоңырауы, құс дауысы, автомобиль гудігі, шана қоңыраулары, пойыз сырығы, нөсер және шабуылдап келе жатқан аттың есікті соғуы сияқты үнсіз фильмдерге сүйемелдеу үшін "ойыншық каунтер" эффектілері және тіпті рояль.

Америка Құрама Штаттары

1903 жылдың көктемінде Хоуп Джонс АҚШ-қа сапар жасады. Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы «Остин орган» компаниясының ұйымдастырушысы, вице-президенті және хатшысы Р. П. Эллиоттың ықпалымен Хоуп Джонс АҚШ-та қалып, вице-президент лауазымын алып, осы компанияға қосылуға бейімделді. Кейіннен Хоуп Джонс компания қаражатымен 500 долларлық айып төледі, бұл болашақ инвестицияларға кедергі келтіріп, компанияның құлауына себеп болды. 1910 жылдың сәуір айында «Эльмира» компаниясының патенттері мен зауыты Рудольф Вурлитцер компаниясының меншігіне өтті, ал Хоуп Джонс оның қызметіне қабылданды. Оның бас кеңсесі Нью-Йорк штатының Солтүстік Тонаванда қаласындағы алып зауытында орналасты, ол өз атымен бизнесті жалғастыруды ұлтырды. 1887 жылдан 1911 жылға дейін ол 246 орган жасады, ал компаниясының ең жақсы кезеңінде 112 жұмысшы жұмыс істеді.

Неке

1895 жылдың тамызында Англияның Кент қаласындағы Лидс қаласындағы Сент-Николас шіркеуінде Хоуп Джонс Мейдстоунның белгілі отбасыларының бірінің музыкамен айналысатын мүшесі Сесил Лоуренске үйленді. Ол Нью-Йорк штатының Эри округіне қарасты Кенмор қаласындағы Эльмлоун зиратында жерленген. Кейбіреулер оның балалары болған, немесе кем дегенде екі қызы болған деген пікір айтады. Дегенмен, 1910 жылғы АҚШ халық санағында әйелінен басқа отбасы мүшелері тіркелмеген. Сондай-ақ, 1903 жылғы көші-қон тізілімінде де олар туралы ешқандай мәлімет жоқ.

Мұра

Хоуп Джонстың органдарының аз ғана бөлігі қазіргі уақытқа дейін жеткен. Ұлыбританиядағы ең ірі және ең толық мысалы, мүмкін, 1901 жылы жартылай қалпына келтірілген, қазір Бэттерси өнер орталығына айналған Бэттерси ескі қалалық залындағы орган болды, бірақ аспаптың көп бөлігі 2015 жылы өртте жойылды. Оушен-Гроувтегі (Нью-Джерси) Ұлы аудиториядағы 1908 жылы Хоуп Джонс салған органның көптеген бастапқы Хоуп Джонс қатарлары әлі де толық және ойнауға жарамды, бірақ ол содан бері едәуір кеңейтілген. Рочестердегі (Нью-Йорк) First Universalist Church шіркеуіндегі Хоуп Джонстың толық сақталған тағы бір органы – оның Opus 2-сі, ол «салмақты және сұлу» дыбыстайды деп сипатталған, 8 фут (2 метр) өлшемдегі тоқтаулары бар. Сент-Джон баптистінің Англикандық соборында, Сент-Джонс, Ньюфаундлендте Канадада орнатылған екі Хоуп Джонс органының бірі (1904 жылы салынған); орган 1927 жылы Casavant Frères компаниясымен қайта жабдықталды, алайда көптеген бастапқы компоненттері сақталған. Канададағы екінші орган 1911 жылы Ванкувердегі Христос шіркеуінің соборында болды, ол 1940 жылдары Casavant компаниясымен ауыстырылды. All Saints’ Church, Upper Norwood шіркеуінде үш мануалды Хоуп Джонс органының қызықты мысалы болды, ол диафондармен және Wurlitzer стиліндегі консольмен толықтырылған. Оны болашақта қалпына келтіруге үміттенген, бірақ орган қазір бөлшектелген. All Saints’ Church шіркеуінен тарихи Хоуп Джонс 16 фут (5 метр) ашық ағаш қатары және сандығы 2011 жылдың ақпанында The Clock Trust-қа тиесілі West Ashling Chapel-ге көшірілді, онда ол осы органнан көптеген Хоуп Джонс құбырларымен бірге көпшілыққа көрсетіледі. Сондай-ақ, Ұлыбританиядағы Вустер соборындағы үлкен органның бір бөлігі бар. Жақындағы жұмыстарда тек бір Hope Jones Viol d'Orchestre қатары сақталды. 1970 жылдардың басында диафондар, солистік бөлім және оркестрлік гобой алынып тасталды. Хоуп Джонс 1990 жылғы кабельдік теледидарлық «Invention!» сериалындағы «Роберт Хоуп Джонс және оның Wurlitzer» атты эпизодтың тақырыбы болды, ол Discovery Channel арнасында көрсетілді. 2014 жылы Хоуп Джонсқа тиесілі газет кесінділері мен хаттар жинағы Ланкастер театрлық орган қорының Театрлық орган мұра орталығына тапсырылды. 190 беттік кітапты Хоуп Джонс және оның компания хатшылары Артур Спид пен Альфред Фоксворти жинақтады, және онда Хоуп Джонстың өзінің көптеген түсініктемелері бар. Кітапты қоры индекстеуде, және кітап жарық көреді деп күтілуде. Бұл кітап мұражай орталығындағы Хоуп Джонсқа қатысты көптеген басқа заттармен бірге сақталған.