Кіріспе

Сакс против Школьного округа Колледж-Тауна, 240 F.3d 200 (3d Cir. 2001), – АҚШ-тың үшінші апелляциялық округінің сотында қаралып, Школьный округ Колледж-Таунаның мемлекеттік мектептер аумағында "құрылыссыз" және "нашар" сөзді шектеу саясатының Бірінші түзетудің сөз бостандығы қағидасын бұзатындығы туралы шешім шығарған іс.

Өмірбаян

Екі студенттің қамқоршысы Пенсильвания штатының мектеп округінің қанаушылыққа қарсы саясатын сотқа шақырып, оның олардың Бірінші түзету құқығын бұзатынын мәлімдеді. Сөз бостандығы тұрғысынан қарағанда, қамқоршы бұл саясат студенттер мен басқа да азаматтарға конституциялық түрде қорғалған пікірлерді білдіруге тыйым салады деп санайды. Штаттық колледж аймағы мектеп кеңесінің директорлары олардың алаңдаушылықтарын тыңдамайды деп қорқып, жергілікті ата-аналар тобы Пенсильвания штатының білім беру кеңесінің мүшесі Дэвид Сакске өз наразылықтарын білдіру үшін жүгінді. Бірақ мектеп кеңесі жауап бермеді. Үш айдан кейін мектеп кеңесі ұсынылып отырған саясатқа наразылықтың күшеюіне байланысты қалалық кеңес өткізді. Доктор Сакс тағы да мектеп кеңесін саясатты қайта қарастыруға көндіруге тырысты. Алайда, мектеп кеңесі спикерлер тізімі тым ұзын деген сылтаумен оның атын ресми спикерлер тізімінен алып тастады, осылайша оған сөз сөйлеу мүмкіндігі берілмеді. Спикерлердің санын шектеу үшін кеңес лотерея ұйымдастырды, бірақ доктор Сакс спикер ретінде таңдалмады. Бір айдан кейін мектеп кеңесі доктор Сакстың кеңеске алғашқы баяндамасында немесе кейінгі БАҚ баяндамаларында ұсынған түзетулерсіз саясатты қабылдады. Саясатта қанаушылықтың бірнеше мысалы келтірілген, соның ішінде: "адамды ренжітетін, кемсітетін немесе ар-ұятсыздыққа тоғытқан кез келген жағымсыз ауызша, жазбаша немесе физикалық мінез-құлық", "раса, дін, тері түсі, ұлттық тегі, жынысы, сексуалдық бағдары, мүгедектігі немесе басқа да жеке ерекшеліктері" үшін. Бұл саясат мектептегі барлық адамдарды қорғады және мектеп аумағында немесе одан тыс жерде студенттерге немесе мектеп қызметкерлеріне бағытталған кез келген адамның әрекеттеріне де қатысты. Саясаттың кең ауқымы фундаменталистік христиандық адвокаттық ұйымы – Американдық отбасылар қауымдастығының назарын аударды. Олар студенттердің сөз бостандығын шектеуге жасалған конституцияға қайшы келетін әрекеттерді әшкерелеу үшін идеалды сот ісін тапты деп сеніп, AFA адвокаттары ата-аналармен заңдық мүмкіндіктерді талқылау үшін Штаттық колледжге келді. Сот ісінің Бірінші түзетуге қатыстылығын ескере отырып, Дэвид Сакс сот процесіне жетекшілік етуге келісті. Уильямспорттағы аудандық сот мектеп кеңесінің саясатын қолдады. Содан кейін Сакс Филадельфияда орналасқан Үшінші апелляциялық сотқа шағым түсірді.

Шешім

3-0 шешімімен алқа мұндай кең ауқымды саясатты тым көп сөзді шектеуші және Бірінші түзетуді бұзушы деп тапты. Сот саясаттың Фрейзер стандарты бойынша ұятсыз емес және Хейзелвуд стандарты бойынша мектептің демеушілігімен жасалмаған сөзді тыйым салатынын мәлімдеді. Ол "киім, сыртқы түрі, әлеуметтік дағдылары, достар тобы, зиялы деңгейі, білім беру бағдарламасы, хоббиі немесе құндылықтары" негізінде біреуді мазалаған сөзді тыйым салады. Саясатты Тинкердің "маңызды бұзылу" тесті бойынша бағалау қажет. Бұл саясат, мәні бойынша, басқа біреуді ренжітетін кез келген сөзді қамтуы мүмкін. "Бұл маңызды саяси және діни сөздерді де қамтуы мүмкін", - деп жазды алқа. "Осылайша, саясат Тинкердің маңызды бұзылу тесті бойынша тыйым салатын сөзден гөрі әлдеқайда көп сөзді қамтиды". Бұл шешім басқа федералды апелляциялық соттардың ұқсас мәселелер бойынша қабылдаған шешімдерімен үйлеседі. Дегенмен, Үшінші округ заңмен санкцияланатын "нағыз мазалау" мен мектеп әкімшілігінің "мазалау" деп санайтын, бірақ бұл сөздерге қатысты емес, арасындағы шекараны салды, бұл басқа соттардан өзгеше. "Өзін-өзі білдірмейтін, физикалық мазалау сөз бостандығының аумағынан толығымен тыс болса да, сөз бостандығының шарты тыңдаушылардың терең қорлаушы деп есептейтін, тіпті біреудің нәсілін немесе ұлтын айыптаған немесе діни сенімдерді кемсіткен сөздердің кең ауқымын қорғайды", - деп шешті сот. Сот "таза сөз мәселесінде кемсітуге қарсы заңдар Бірінші түзету аумағына кіреді" деп атап өтті. Соттың пікірінше, "оқушының мектептің білім беру ресурстарына тең қол жеткізуін объективті түрде жоққа шығаратын" сөздік әрекетті тыйым салатын мазалау заңдары – академиялық сөз кодекстерін жақтаушылардың мәлімдеген мақсаты – егер олар шын мәнінде онымен келіспейтіндер үшін мазалау деп саналатын сөзді тыйым салса, конституцияға қайшы. Сонымен қатар, үкіметтің "нақты және маңызды бұзылу қорқынышын" тудыруы мүмкін болған жағдайда сөзді шектеуге құқығы бар деген талап Бірінші түзету бойынша мазалау сөзді тыйым салуды ақтауға жеткіліксіз. Сот шешімі: "Жоғарғы сот мектепте де, мектептен тыс жерлерде де, сөздің мазмұны біреуді ренжітетіні ғана оны тыйым салуға жеткілікті себеп бола алмайды".

Алитоның пікірі

Ешбір сот немесе заң шығарушы орган ешқашан басқа адамның "көзқарастарына" бағытталған жағымсыз сөзді кемсітушілікке қарсы күресу аясында тыйым салуға болатынын ұсынған емес. Осы іс бойынша талапкерлер мемлекеттік мектеп округінің "қорқытуға қарсы" саясатының конституциялықтығына дау шағып, ол Бірінші түзетуде кепілденген сөз бостандығын бұзады деп мәлімдеді. Аудандық сот саясаттың федералдық және штаттық кемсітушілікке қарсы заңдармен қорғалғаннан артық ештеңеге тыйым салмайтынына тоқталып, саясатты конституциялық деп шешіп, мектеп округінің пайдасына үкім шығарды. Біз бұл шешімді өзгертеміз.

Ренделлдің пікірі

Мен аудандық соттың бұл пікірімен және көпшілік пікірінің ІІ бөлімінде кеңінен талқыланған, белгілі бір жағдайда сөз бостандығына қойылатын шектеулерді сот талдауының заңнамалық актілермен әсер етуі – тіпті бағытталуы – керек деген тұжырымдамамен күшті келіспеушілігімді білдіру үшін жеке жазып отырмын. Бұл постулатты негіздеуге жасаған әрекетіміз оның нәтижесіз екенін көрсетуі керек, себебі рұқсат етілген сөздің шектеріне қатысты кез келген шешімге әсер ететін көптеген факторлар бар және Бірінші поправкаға қатысты әрбір істе біз міндетті түрде қатаң талдау жүргізуіміз керек – және біздің пікіріміз осы жағдайда нәтижеге жету үшін дәл осы талдауды жүргізеді. Мүмкін, мұндай заңнама тек егер оның ережелері даулы саясатпен толық сәйкес келсе немесе саясатқа қатысты шағымда жағдайдың барлық ерекшеліктерін қамтыса ғана нұсқау бола алады. Дегенмен, тіпті солай болған жағдайда да, қажетті басшылықты заңның өзі емес, оның конституциялық екенін растаған соттың негіздемесі береді деп санаймын. Бұл жағдайда қорқыту туралы заңдарды өлшемшарт ретінде пайдаланудың өте орынсыз екенін ойлаймын, өйткені бұл қорқыту туралы іс емес. Керісінше, шағым берушілер бұл істі Бірінші поправкаға сәйкес сөз бостандығы туралы іс ретінде қарастырады. Бұл сонымен қатар мектептегі сөз бостандығына қатысты мәселе. Мұндай қиын жағдайларды шешу үшін қорқыту туралы заңдарға немесе ережелерге сүйену оңай болып көрінуі мүмкін, бірақ шын мәнісінде Бірінші поправка заңнамасының күрделі саласында оңай шешімдер жоқ.