Кіріспе

Нафтали Герц Тур Синай (; 1886 жылдың 13 қарашасында туған – 1973 жылдың 17 қазанында қайтыс болған) – Киелі кітапты зерттеуші, жазушы және лингвист, еврей тілін қазіргі заманғы, сөйлеу тілі ретінде қайта жаңғыртуға зор үлес қоскан. Тур Синай еврей тілі академиясының алғашқы президенті және оның тарихи сөздік жобасын құрушы.

Өмірбаян

Нафтали Херц Тур Синай 1886 жылы Австрия-Мажарстан империясының Галисия аймағындағы Лемберг қаласында (кейін Польшаның Львов, қазір Украинаның Львов) туған. 1919 жылы Венаға, Австрияға, содан кейін Берлинге көшіп, Берлиндегі Иудей зерттеулері колледжінде (Hochschule für die Wissenschaft des Judentums) лекция оқыды. 1910-1912 жылдары Палестинада болып, Иерусалимдегі Рехавия гимназиясын және Тель-Авивтегі Герцлия гимназиясын құруға қатысты. 1933 жылы Палестинаға қоныстанды. Ол Иерусалимдегі Еврей университетінде семит тілдері профессоры және Израиль ғылым академиясының мүшесі болды. Ол және Елиезер Бен-Ехуда Израильдің ең көрнекті филологтары саналады. Тур Синайдың туысы Жак Торчинер Америка сионисттік ұйымының бұрынғы президенті.

Марапаттар

1940 жылы Тур Синай еврей ой-санасы үшін Бялик сыйлығымен марапатталды. 1956 жылы еврейтану саласындағы еңбектері үшін Израиль сыйлығын алды. 1967 жылы ол "Якир Ерушалайим" (Иерусалимнің құрметті азаматы) сыйлығымен марапатталды, бұл сыйлықтың алғашқы табыс етушісі болды.

Жарияланған еңбектер

Оның көптеген кітаптарының ішінде ағылшын тіліне аударылғандары – "The Revival of the Hebrew Language" және "The Book of Job: A New Commentary". Ол еврей тілінен неміс тіліне "Танах" аудармасын жариялады. Елиезер Бен-Йехуда бастаған еврей сөздігі жобасының (Ежелгі және қазіргі еврей тілінің сөздігі, Бен-Йехуда сөздігі) 10-16 томдары, сондай-ақ прологоменді (המבוא הגדול) Тур Синай Дов Джарден, Меир Медан және басқалардың көмегімен "өңдеп, жаңартып, аяқтады". Он алтыншы және соңғы том 1958 жылы, Бен-Йехуданың бірінші томы жарық көргеннен кейін 50 жыл өткен соң шықты.