Кіріспе

Америкалық әдебиеттанушы Ричард Дэниел Алтик (19 қыркүйек 1915 – 7 ақпан 2008) – американдық әдебиеттанушы, Виктория дәуірін зерттеуге қосқан новаторлық үлесімен және әдеби зерттеудің мәнділігі мен қатаң әдістерін жақтауымен белгілі.

Өмір

Алтик Пенсильвания штатының Ланкастер қаласында дүниеге келді, ол кейіннен "Бір орын мен уақыт" (1991) еңбегінде еске алатын аймақ еді. 1936 жылы Франклин және Маршалл колледжін бітіріп, 1941 жылы Пенсильвания университетінен ағылшын тілінен докторлық диссертациясын қорғады, диссертациясы 18 ғасыр ақыны Ричард Оуэн Кембриджге арналған болатын. 1941 жылы Франклин және Маршаллға оқытуға оралды, бірақ 1945 жылы Огайо мемлекеттік университетінің ағылшын тілі факультетіне қосылды, онда 1982 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін жұмыс істеді. Алтиктің библиография және зерттеу әдістемесі бойынша аспиранттар курсы, "Ағылшын тілі 980" студенттеріне қоятын қатаң талаптарымен белгілі болды. Сол курс үшін дамытылған көптеген материалдар 1963 жылы жарық көрген "Әдеби зерттеу өнері" кітабына енді. Огайо штаты Алтикке ағылшын тілінен регент-профессор атағын берді, ағылшын тілі кафедрасының мүшелері арасында осындай құрметке ие болған жалғыз адам ол болды. Өмірінің соңғы жылдарында жазуды қиындатқан денсаулық мәселелеріне қарамастан, ол "Times Literary Supplement" сияқты басылымдарда кітаптарды рецензиялауды, хат алмасуды және басқа ғалымдарға жұмыста көмектесуді жалғастырды.

Шығармалары

Алтиктің ең танымал кітаптарының бірі Огайо штатындағы алғашқы жылдары жазылған: «Ғылымгер-тәуелсіздер» (1950), – бұл атауды ол әдеби детективтерді сипаттау үшін өзі ойлап тапқан, олардың еңбегі Джеймс Босвелл, Кристофер Марлоу және ағылшын әдебиетіндегі басқа да маңызды тұлғалар туралы жаңа жаңалықтарға әкелді. Алтик 1950 жылдары Викториялық Британия туралы жазуды бастағанда, бұл тақырыпқа ғылыми тұрғыдан аз назар аударылған еді. Бірақ соғыстан кейінгі кезеңде Викториандық дәуірге қызығушылық қайта жанданды, бұл туралы 1957 жылы Блумингтондағы Индиана университетінде «Викториандық зерттеулер» журналының құрылуымен белгіленді, оған Алтик алғашқы санынан бастап кеңесші және үлескер болды. Сол жылы жарық көрген оның «Ағылшынның жалпы оқырманы» (1957) атты зерттеу еңбегі оның зерттеу әдістерінің қандай жетістіктерге жететінін көрсетті. Ол индустриялық баспаның алғашқы дәуіріндегі қарапайым британдықтардың қандай кітаптарды, журналдарды, газеттерді және уақытша басылымдарды оқығаны туралы ақпаратты жинап, оны нақты және ойлы түрде ұсынды. Келесі кітаптарындағы қызығушылығы оны түрлі тақырыптарды зерттеуге итермеледі, олардың көпшілігі, бірақ барлығы емес, Викториялық дәуірге қатысты болды – әдеби биографиядан бастап суреттердің әдеби контекстіне, Лондон панорамаларына және сенсациялық кісі өлтірулерге дейін. Олардың ішінде «Викториялық адамдар мен идеялар» (1973) кітабы студенттер мен жалпы оқырмандар үшін осы дәуірге ең жақсы кіріспе болып табылады. «Лондондық көріністер» (1978) кітабы, 1600-1862 жылдардағы қоғамдық ойын-сауық туралы зерттеу, зерттеудің маңызды жетістігі ретінде ерекшеленеді. «Жазушылар, оқырмандар және жағдайлар» (1989) жинағында оның жылдар бойы түрлі журналдарда жариялаған мақалалары жинақталған. Осы томның соңғы мақаласы «Қырқ жыл бұрын» атты мақаласында ғалымдардың Викториялық дәуірге деген ғылыми қызығушылығының эволюциясы туралы, осы қызығушылықты дамытуға үлкен үлес қосқан «ғалым-тәуелсіздің» көзқарасынан кейінге қарай қарастырылады. Зейнетке шыққаннан кейін Алтик өзі «қаламды қағазға тигізуге жеңілмейтін құштарлық» деп атаған жеке естеліктерімен, сондай-ақ суреттердің әдеби қолданылуы, Викториялық дәуірдегі романның журналистік контексті, «сенсациялық» қылмыстық оқиғалардың Викториялық дәуірдегі бастауы және британдық журнал «Панчтың» алғашқы он жылы туралы маңызды кітаптармен айналысуын жалғастырды.