Кіріспе

Джон Дональд Уэйд (28 қыркүйек 1892 – 9 қазан 1963) – американдық өмірбаяншы, жазушы, эссеші және педагог.

Ерте өмір

Уэйд Джорджия штатының Маршалвилл қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Азамат соғысында хирург болып қызмет еткен ауыл дәрігері еді. Уэйд Джорджияның алғашқы губернаторы Джон Адам Треутленнің ұрпағынан тараған. Уэйд 1914 жылы Джорджия университетінен бакалавр дәрежесін алды. Ол студент кезінде Phi Kappa әдеби қоғамының мүшесі болды және Phi Beta Kappa құрметті белгісімен марапатталды. Кейін Уэйд 1915 жылы Гарвард университетінде магистр дәрежесін алды. Гарвардта сол кезде американ әдебиеті бойынша мамандану болмағандықтан, Уэйд 1924 жылы Колумбия университетінде докторлық дәрежесін алды, доктор Трентпен оқыды. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті.

Мансап

Уэйд 1919-1926 жылдар аралығында Джорджия университетінде оқытушы болып жұмыс істеді, онда ол американ әдебиетінің аспирантура бағдарламасын құрушылардың бірі болды. Уэйд өмірбаяндарға қызығушылық танытып, 1925 жылы «Август Болдуин Лонгстрит: Оңтүстік мәдениетінің дамуы» атты монографиясын жариялады, ал 1930 жылы методист шіркеуінің жетекшісі Джон Уэслидің өмірбаянын шығарды. Оның Уэсли өмірбаянына арналған зерттеулері Гуггенхайм грантымен қаржыландырылып, ақпарат жинау үшін Англияға сапар жасады. Уэйд «Америка биографиялық сөздігі» үшін 116 биографиялық очерк зерттеп, жазды және 1927 және 1928 жылдары осы жұмыстың редактордың көмекшісі ретінде қызмет етті. 1930 жылы Уэйд Вандербильт университетінде ағылшын тілі факультетінің профессоры болып жұмыс істеді және Оңтүстік аграрлық қозғалысына қатысты. Уэйдтің ең танымал еңбегі – оның атымен аталатын «Мен өз ұстанымымды қабылдаймын» атты аграрлық манифестіне қосқан үлесі. Оның манифестке қосқан үлесі – аграрлық өмірдің мысалы болған «Күзен Луцийдің өмірі мен өлімі». Сондай-ақ ол «Мен өз ұстанымымды қабылдаймын» атты еңбекке жазылған «Орташа және сенімді жағдай туралы» атты эссесімен үлес қосты. Ол Джорджия университетіне тіл және әдебиет кафедрасының меңгерушісі болып қайтып келді және көп жыл бойы осы лауазымды иеленді. 1930 және 1940 жылдары Уэйд Оңтүстік мәдениеті туралы сындық мақалалар мен Оңтүстік әдеби және саяси қайраткерлерінің өмірбаянына арналған очерктер жазды, олар «Вирджиния тоқсаны» сияқты ғылыми журналдарда жарияланды. Ол жазу арқылы аграрлық идеалдарын қолдауын жалғастырды. 1941 жылы ол «Әлем әдебиетінің шедеврлері» атты жинақтың редакторы болды. 1950 жылы ол белсенді оқытудан зейнеткерлікке шықты, бірақ «The Georgia Review» журналының негізін қалаушы редакторы ретінде жұмысын жалғастырды және жергілікті қоғамда белсенді болып, туған қаласын дамыту үшін Маршалвилл қорына негіз салды. Ол бау-бақша шаруашылығымен айналысып, әлемнің түкпір-түкпірінен әкелген өсімдіктермен көптеген бақтар отырғызды.

Өлім

Уэйд 1963 жылдың 9 қазанында Маршалвиллде қайтыс болды.