Кіріспе
Монцальват – Австралияның Виктория штатындағы Мельбурн қаласының Эльтам елді мекенінде орналасқан суретшілер колониясы. 1934 жылы Юстус Йоргенсен құрған бұл колония бес гектар (12 акр) жерге жайылған бақтардың арасында орналасқан және ондаған ғимаратты қамтиды, оның ішінде үйлер, залдар, студиялар, галереялар және шарабалар бар. Монцальваттың барлық ғимараттары тұрғындармен жобаланып, түрлі көздерден алынған материалдармен салынған, соның ішінде қала орталығында бұрын бұзылған Виктория дәуірінің ғимараттарынан қалғандары да бар. Қазіргі таңда Монцальваттың аумағы мен ғимараттары көрмелер, қойылымдар, конференциялар, семинарлар, тойлар мен қабылдаулар үшін пайдаланылады. Сонымен қатар, колонияда әртүрлі өнер салаларында жұмыс істейтін суретшілер тұрады және жыл бойы резидент суретшілер тарапынан өнердің түрлі салалары бойынша сабақтар ұйымдастырылады. Бүгінде Монцальват танымал туристік орынға айналған және кешеннің барлығы Виктория мұрасының тізіліміне енгізілген.
Montsalvat is an artists' community in Eltham, a suburb of Melbourne, Victoria, Australia. Established by Justus Jorgensen in 1934, the colony is set among gardens on five hectares (12 acres) of land, and is home to dozens of buildings, including houses, halls, studios, galleries and stables. All of Montsalvat's buildings were designed and built by residents using materials from a variety of sources, including Victorian era buildings then being demolished in the city centre. The grounds and buildings are currently used for exhibitions, performances, conferences, seminars, weddings and receptions; however, artists working in a variety of mediums continue to reside in Montsalvat. Several classes on various disciplines of art are offered year round by the resident artists. Today Montsalvat is a popular tourist attraction and the entire complex is listed on the Victorian Heritage Register.
Этимология
Монцальват атауы неміс және ағылшын мифологиясында кездеседі. Неміс композиторы Рихард Вагнердің "Парсифал" операсында Монцальват – Титурел салған қамалы, онда Киелі Грааль сақталады; ал осы операның III әрекетінде Лохенгрин оны өз үйі деп еске алады. "Артур патша және Дөңгелек үстелдің рыцарлары" ағылшын аңызында Монцальват Киелі Граальдың орны ретінде айтылады. Монцальват 1934 жылы құрылғанмен, өзінің мифтері мен аңыздарын жасады. Монцальват каталан тілінде "Құтқарылған тау" деген мағынаны білдіреді.
Өмірбаян
Монцальват – Юстус Йоргенсеннің туындысы және көптеген адамдардың еңбегі. 1894 жылы дүниеге келген Йоргенсен Мельбурндағы Шрайбер және компаниясы архитектура фирмасында сәулетші ретінде білім алды. Кейін ол сурет салуға бет бұрып, Мельбурндағы Ұлттық галереяның өнер мектебіне қабылданды, оның директоры Гейдельберг мектебінің көрнекті өкілі Фредерик Маккаббин болды. 1917 жылы суретші Макс Мелдрумның лекциясын тыңдағаннан кейін Йоргенсен Мелдрум студиясына қосылып, оның тоналистік әдісін қабылдауға шешім қабылдады. 1924 жылы Йоргенсен Брисбендегі медицина студенті Лилиан Смитқа үйленді. Сол жылы олар Джон және Поли Фармер, Колин Колахан және Арчи Колхун сияқты суретші достарымен бірге Еуропаға сапар шекті. Топ Италия, Испания, Франция және Англия арқылы саяхаттап, әртүрлі жерлерде сурет салды. Саяхаттары барысында олар еуропалық сурет өнерінің ежелгі және заманауи шеберлерін зерттеу үшін көптеген еуропалық галереяларды аралады. Мелдрум олар Жерорта теңізі жағалауындағы шағын француздық Кассис ауылында сурет салғанда топқа қосылды. Кейін олардың бір бөлігі Парижге көшіп, Йоргенсен 13-ші округтегі 147 Rue Broca мекенжайында студия ашты. 1929 жылы ол Австралияға оралды. Осы кезеңде Йоргенсен Париж бен Лондонда айтарлықтай жетістікке жетіп, бірнеше ірі галереяларда көрмелер ұйымдастырды, соның ішінде 1926 және 1927 жылдары беделді Корольдік академияның жазғы көрмесіне қабылданды, бұл австралиялық суретші үшін сирек кездесетін құрметтің белгісі болды. Еуропадағы осы кезеңнің ықпалы оның суреттерінде де, Монцальват сәулетінде де көрінеді. Йоргенсен Мельбурнның Брайтон қалашығында үй мен студия сатып алып, кейіннен Мельбурнның Куин-стриттегі ескі қойманы жалға алды, ол жұмыс істеп, сабақ беретін қалалық студиясы болды. 1956 жылы ғимаратты бұзып, Виктория Корольдік автомобиль клубына (RACV) орын жасады. Куин-стриттегі сабақтар көптеген студенттерді тартты және студия консервативті Мельбурндағы интеллектуалдық және богемиялық өмірдің маңызды орталығына айналды. Йоргенсен архитектуралық жұмыстарды жалғастырып, 1934 жылы Элтамда суретші және карикатурист Перси Лисон үшін студияны жобалап салғанда, осы жерде өмір сүргісі келетінін түсінді, осылайша Монцальват арманы бастау алды. Ол студенттерін және достарын Элтамға шақырып, Монцальватты салуда олардың ұжымдық ынтасын пайдаланды. Осы алғашқы студенттер мен достарының арасында жазушы және сыншы Мервин Скиппер, оның әйелі Лена және олардың үш баласы – Хелен, Соня және Матчам болды. Артур Мундей, Джордж Чарлмерс, Лесли Синклер, Сью Вандеркелен, Ян Робертсон, Хелен Лемприер, Джон Смит, Джон Баст және Майра Скиппер де болды. Перси Лисон отбасымен бірге көрші үйге қоныстанды, ал көптеген достары лагерьдегі жұмысқа және достыққа қосылды.
Ертедегі Монцальват
Эльтам ауданы 1850 жылдардан бері қоныстанған; кейбір ерте пионерлер өздерінің шаруа үйлерін салу үшін саз кірпіштерін қолданған, бірақ бұл әдіс көп ұзамай тасталған. Йоргенсен бұл құрылыс техникасының құндылығын байқады. Жергілікті топырақтар адобе (саз кірпіш) және пизе-де-терре (құмды топырақтан жасалған) үшін қолайлы болып көрінді, сонымен қатар ол арзан болды, сондықтан ол студенттерін жұмысқа жіберді. Артур Мундейді Мельбурндағы Мемлекеттік кітапханаға бұл техниканы зерттеуге жіберді. Бұл әдістер әкеден балаға беріліп келгендіктен, жазба материал аз болды. Ақырында Артур ежелгі римдік тарихшы Плинийдің еңбектерінен іздеген ақпаратын тапты. Шатырларға қажетті тақташалар досының жақында бұзылған үйінен алынды, ал өрттен қалған кірпіштер, плиткалар және басқа материалдар басқа орындардан әкелінді. Жақында бұзылған Бижу театры (Бурк көшесінде) құйма темірден жасалған әдемі дөңгелек баспалдақ, аркалық қалыптар және есіктер мен терезелердің бір бөлігін қамтамасыз еткен мол ресурс болды. Хелен Лемпириердің отбасы сәндік тоғанды салу үшін материал мен ақша берді. Көлге ашылатын көптеген есіктер студенттердің жатақханалары болған, қазір олар біріктіріліп, бір ұзын студияға айналдырылған. (Әр бөлменің кіреберісіндегі есіктерде алғашқы тұрғындардың әріптері жазылған). Кішкентай көк тас мұнара, әк тас студиясы және Ұзын галерея жабық ауланы құрастыру үшін кейіннен қосылды, онда готикалық стильде оюланған әк тас терезелер мен тас балкондар орналасқан, қазір олар Үлкен залдағы ерекше сәндік элементтер болып табылады. Студенттер басқа терезелерді және ортағасырлық архитектурада кездесетін дәстүрлі гротесктік бет-әлпеттерді бейнелеген гаргульдерді ойып жасады. Қабырғаларға қосымша тас жақын жердегі карьерден алынды, ал көк тас, гранит және әк тас Мельбурн қаласының бұзылған ғимараттарынан әкелінді. Кейбір қабырға тастары мен шатыр тақталары 19 ғасырда Австралияға қызмет көрсеткен желкенді кемелерде балласт ретінде Ирландия мен Уэльстен жеткізілген. Үлкен залдағы жұмыс Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуымен тоқтатылды. Кейбір студенттер қарулы күштерге қатысты, ал қалғандары отандық майданға көмектесті. Монцальват ферма мен бақшаға айналды. Йоргенсен және оның кішірейген командасы өздерінің шығармашылық қабілеттерін осы жаңа жобаларға жұмсады, қоралар мен сарайлар салды. Материалдар жетіспесе де, олар қолдарына түскен нәрсенің бәрін пайдаланды – сынған кірпіштерден, тотыққан темірден бастап, орманнан кесілген ағаш тіреулерге дейін. Бақшаға қоса, сүт және құс фермасы да болды, ал өнімдері жергілікті базарларда сатылды. Армия департаменті жобаға қызығушылық танытып, шебер ағаш өңдеуші және жиһаз жасаушы Фил Таффеге көмектесуге рұқсат берді. Фил, көзі нашар болса да, жаңа ғимараттарда жұмыс істеді және бүгінгі күні Үлкен залда көрінетін асхана үстелдері, орындықтар, оюлы орындықтар және басқа да жиһаздар жасауға көмектесті. Соғыстан кейін Үлкен зал мен басқа ғимараттарды салу жұмыстары қайта басталды. Залдағы тақташа едені мен жоғарыдағы ағаш едендер орнатылды. Студенттерге терезелер мен есіктердің айналасындағы сазбақтар мен әшекейлерді ою тапсырмасы берілді. Кейбір тас мүсіндер 1952 жылы өрттен зардап шеккен Мельбурн университетінің Уилсон залынан алынды. Жергілікті шеберлер командаға қосылды, сондай-ақ соғыстан оралған жас суретшілер, мысалы Клифтон Пью, Гордон Форд және Джо Ханнан, сонымен қатар Хорри Джадд, Билл Флойд, Уолт Стивенс, Кен Говард және Еуропа мен Азиядан келген бірнеше босқындар да қосылды. Бұл ғимарат қайта жаңартылып, қазір Barn Gallery деп аталатын негізгі кіреберіс және көрме алаңына айналды. Көрсетілімдер мен қойылымдардың көп бөлігі осы жерде өткізіледі. 2006 жылы төленбеген салық қарызы қазіргі әкімшілікті Виктория штатының үкіметі тағайындаған әкімшімен болған қатал күрестен кейін жақын маңдағы Рождество төбелеріндегі жерді сатуға мәжбүр етті. Монцальват бүгінде жаңадан бастаған және белгілі суретшілердің өздерінің туындыларын көрсетуге және орындауға мүмкіндік беретін орын. Оның көркемдік ерекшеліктері әлемнің түкпір-түкпірінен келген туристерге ұнайды және оны көптеген ірі Мельбурн туристік нұсқаулықтарында табуға болады. Мүліктің ішінде және ғимараттарында қоғамдық шаралар (көрмелер мен қойылымдарды қоса алғанда), кино және фотосурет, мерекелер мен түрлі жиналыстар жиі өткізіледі. Сондай-ақ, "Қаралғандардың патшайымы" (2002) фильмі түсірілді. Джон Д. Ламондтың "Felicity" (1979) австралиялық фильмінің бастапқы сахналары осы жерде түсірілді. Монцальват 1985 жылы "Neighbours" телесериалының 4-эпизодында тастап кетілген монастырь ретінде пайдаланылды. "Neighbours" телесериалының 2008 жылғы 5600-эпизодында Португалия ретінде бейнеленді. "Skithouse" фильміне түсірілім алаңы ретінде пайдаланылды, қандай эпизод екенін есімде жоқ, бірақ ол әрине түсірілді. Пікірімше, онда Питер Хеллиар да ойнады. 2013 жылы "Miss Fisher's Murder Mysteries" телесериалының бір эпизодында пайдаланылды. Эпизод "Murder under the Mistletoe" деп аталып, 22 желтоқсан 2013 жылы ABC1 арнасында көрсетілді. 2016 жылы австралиялық "Offspring" теледрамасының 6-маусымында үйлену сахнасы түсірілді. 17 ғасылдың Британиясындағы оқиғаларға арналған "Judy and Punch" (2019) фильмінің түсірілімдері осы жерде жүргізілді. 2023 жылы "The Bachelor Australia" телешоуының финалы Монцальватта түсірілді.