Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гамбургтегі шіркеу
Church in Hamburg
Киелі Николай шіркеуі (link=no) – Гамбург қаласындағы бес лютерандық Hauptkirchen (негізгі шіркеулердің) бірі болған готикалық жаңғыру соборы. Алғашқы, ағаштан салынған шағын ғимарат 1195 жылы аяқталды. Оның орнына 14 ғасырда кірпіштен шіркеу салынды, ол 1842 жылы өртенген. Шіркеу 1874 жылға дейін толығымен қайта салынды және 1874-1876 жылдар аралығында әлемдегі ең биік ғимарат болды. Оны ағылшын сәулетшісі Джордж Гилберт Скотт жобалаған. Екінші дүниежүзілік соғыста Гамбургты бомбалау шіркеудің көп бөлігін қиратты. Құлатылған қиратылардың арасынан тек шіркеудің жер асты мекені (криптасы), орны және биік мұнарасы қалды, іші көбінесе үлкен қоңыраулар жинағынан басқа бос. Бұл қираған орын қазір де ескерткіш ретінде және маңызды сәулеттік нысан ретінде қызмет етеді. Гамбург тұрғындары Николаикирхе деп айтқанда, көбінесе осы шіркеуді меңзейді, ал Харвестехуде ауданындағы Киелі Николайға арналған жаңа Hauptkirche емес. Ескі шіркеудің қалдықтары Гамбургтегі екінші биік құрылыс болып табылады. 2005 жылы платформаға лифт орнатылды.
The Church of St. Nicholas (link=no) was a Gothic Revival cathedral that was formerly one of the five Lutheran Hauptkirchen (main churches) in the city of Hamburg, Germany. The original chapel, a wooden building, was completed in 1195. It was replaced by a brick church in the 14th century, which was eventually destroyed by fire in 1842. The church was completely rebuilt by 1874, and was the tallest building in the world from 1874 to 1876. It was designed by the English architect George Gilbert Scott. The bombing of Hamburg in World War II destroyed the bulk of the church. The removal of the rubble left only its crypt, its site and tall spired tower, largely hollow save for a large set of bells. These ruins continue to serve as a memorial and an important architectural landmark. When Hamburg residents mention the Nikolaikirche, it is generally to this church that they are referring, and not the new Hauptkirche dedicated to Saint Nicholas in the Harvestehude district. The remains of the old church are the second tallest structure in Hamburg. In 2005, an elevator was installed to a platform.
Ескі құрылымдар
XII ғасырда Николай қалашығы мен Альстердегі портың салынуымен, теңізшілердің қасиетті қамқоршысы – Святой Николайға арналған шағын ғибадатхана салынды. Бұл ағаштан салынған ғимарат Гамбургтегі екінші шіркеу болды, алғашқысы – Санкт-Мария соборы. 1335 жылы, қара өлімнің басталуына бірнеше жыл бұрын, жаңа кірпіштен салынған ғимараттың құрылысы басталды. Құрылысы солтүстік неміс кірпіш готика стилінде үш бөлімнен тұратын залды шіркеу болды. Бұл ғимарат 19 ғасырдың ортасына дейін өзгерістерге ұшырап, бірнеше рет жартылай қирады. 1517 жылы тұрғызылған мұнара 1589 жылы өртеніп кетті. Оның орнына салынған мұнара 1644 жылы құлады. Ескі Святой Николай шіркеуінің соңғы мұнарасын Питер Маркардт жобалады. Маркардт мұнарасының биіктігі белгісіз, ал ерекше күмбезі қаланың көрнекті нысаны және көкжиегінің әсемдігі болды. Гамбургтегі төрт приходтың бірінің орталығы ретінде Святой Николай шіркеуі қаладағы, әсіресе Реформация кезіндегі барлық діни пікірталастарға белсенді қатысты. 1524 жылы пастор Хеннинг Киссенбрюгге қызметтен кеткеннен кейін, тұрғындар Мартин Лютердің жақын серігі, белгілі реформатор Иоганн Бугенхагенді пастор етіп тағайындады. Консервативті қалалық кеңес Киссенбрюггені қалаға қалдыру арқылы оның тағайындалуына кедергі келтірді. Алайда, олар Гамбургте лютерандық пасторлардың жалпы толқынын тоқтата алмады; Киссенбрюгге кеткеннен кейін Иоганн Цейгенхаген Святой Николай шіркеуіне пастор болып тағайындалды. Реформация бейбіт аяқталды, ал 1528 жылы Бугенхаген Гамбургке келді және Святой Николай шіркеуінде уағыз айтуға кірісті. Ол Гамбургте қаржы және басқа да шіркеу істерін, соның ішінде мектеп оқу бағдарламасын реттейтін шіркеу тәртібін енгізгенімен танымал. Бұл тәртіп 200 жыл бойы сақталды. Ескі Святой Николай шіркеуі 1842 жылдың мамыр айында болған Гамбургтің Ұлы өрті кезінде өртенген алғашқы ірі қоғамдық ғимарат болды. Шіркеудің қирауы туралы деректерде қала тұрғындары үшін бұл оқиғаның қатты әсер еткені айтылады. Бұл өртенген алғашқы ірі ғимарат болды және өрттің қаншалықты ауқымды болатынын көрсетті. 5 мамырда пастор Карл Моенкебергтің орнына уағыз айтқан Вендт пастордың түскі құлшынығын қысқартуға мәжбүр болды және шіркеуді құтқару үшін дұғамен аяқтады. Шіркеудің жоғалуын ешкім күтпегендіктен, өнер туындыларының көп бөлігі сақталмады. Сағат төрт шамасында мұнара өртеніп кетті. Барлық күш-жігерге қарамастан, сол кездегі өрт сөндіру құралдары мұнараның биіктігіне жеткілікті мөлшерде су жеткізуге мүмкіндік бермеді. Ақыры, мұнара құлап, шіркеудің негізгі бөлігіне өрт келіп, ол толығымен өртеніп кетті.
With the founding of the Nikolai settlement and a harbor on the Alster in the 12th century, a chapel dedicated to Saint Nicholas, patron saint of sailors, was erected. This wood building was the second church in Hamburg, after St. Mary's Cathedral. In 1335, some years before the onslaught of the Black Death, construction on a new brick building began. The structure was to be a three naved hall church in the typical North German Brick Gothic style. This building stood until the middle of the 19th century, undergoing changes, expansions, and withstanding several partial destructions. The tower, which was erected in 1517, burned down in 1589. The tower built to replace it collapsed in 1644. The last tower of the old Church of St. Nicholas was designed by Peter Marquardt. The Marquardt tower had a height of , and with its characteristic dome was a landmark of the city and jewel of its skyline. As the center of one of the four Hamburg parishes, the Church of St. Nicholas was heavily involved in all of the theological debates that were fought out in the city, especially during the Reformation. After the minister Henning Kissenbrügge resigned in 1524, the residents chose as minister Johannes Bugenhagen, a profiled Reformer and confidant to Martin Luther. The conservative city council was able to prevent his appointment by making Kissenbrügge stay. However, they could not stop the general wave of elected Lutheran ministers in Hamburg; in the Church of St. Nicholas, Johann Zegenhagen was appointed after Kissenbrügge's final departure. The Reformation was completed peacefully, and in 1528 Bugenhagen appeared in Hamburg and became the preacher at the Church of St. Nicholas. He is known for establishing a church order in Hamburg which regulated finances and other church affairs such as the school curriculum. This order continued for 200 years. The old Church of St. Nicholas was the first large public building to burn in the Great Fire of Hamburg of May 1842. The destruction of the Church of St. Nicholas is described by chroniclers as a particularly moving event for the citizens. It was the first large building to burn, and was an indication of how catastrophic the fire would become. On 5 May, the noon service held by preacher Wendt, who stood in for the minister Carl Moenckeberg, had to be cut short and ended with an intercessory prayer for the saving of the church. One obviously did not count on the loss of the church as most art treasures were not saved. The tower was engulfed by the fire at about four o'clock in the afternoon. Despite desperate efforts, it was not possible to contain the fire due to the equipment of the day, which did not allow water to be carried in sufficient quantity to the heights of the tower. It finally collapsed, setting the nave on fire and burning it completely.
Неоготика стилі
Өрттен кейін көп ұзамай шіркеу қайтадан салынды. 1843 жылы "шиллинг жинауы" деп аталатын бастама қолға алынды, ал 1844 жылы архитектуралық конкурс өткізілді, оны жақын жердегі Алтона қаласының тумасы, архитектор Готфрид Семпер, роман стиліндегі күмбезді құрылыстың жобасымен жеңіп алды. Алайда, оның жобасы іске аспады, себебі ол Гамбург қаласының сәулеттік келбетіне үйлеспеді. Осыған дейін, 1842 жылы ортағасырлық Кельн соборының аяқталуы Германияда готика стилінің қайта жаңғыруына себеп болды. Гамбургтің ортағасырлық соборы 1805 жылы бұзылып, қиратылған еді. Ортағасырлық шіркеулерді қалпына келтіру және готикалық сәулет стилін жақтаушы болған ағылшын архитектор Джордж Гилберт Скоттқа жаңа жоба жасау тапсырылды. Ол негізгі ғимаратты және шатырлы мұнараны жобалады. Архитектураға француз және ағылшын готикалық стильдері күшті әсер етті, бірақ тік шпилі неміс стиліне тән. Ішкі және мұнарадағы құмтастан жасалған мүсіндердің саны ерекше көп болды. Жаңа шіркеу бұрынғы орналасқан жерінен аз ғана қашықтықта, бір кезде Neue Burg (Жаңа қамал) тұрған солтүстік-шығысқа қарай салынды. Құрылыс 1846 жылы басталды, ал шіркеу 1863 жылдың 27 қыркүйегінде киеліленді. Мұнара 1874 жылы аяқталды. Ол кезде Киелі Николай шіркеуі әлемдегі ең биік ғимарат атанды, және 1876 жылы Руан соборы салынып біткенге дейін солай болып қалды. Теледидар мұнарасынан кейін, шіркеу мұнарасы Гамбургтегі екінші биік ғимарат болып табылады.
Shortly after the fire, the church was rebuilt again. In 1843, a so called "shilling collection" was started, and in 1844 there was an architectural competition, won by the architect Gottfried Semper (a native of nearby Altona) with the draft of a Romanesque domed structure. His design, however, was not realized, as it did not fit into Hamburg's townscape. Shortly before this time, the completion of the medieval Cologne cathedral in 1842 had led to a Gothic revival in Germany. Hamburg's own medieval cathedral had been demolished in 1805. The English architect George Gilbert Scott, who was an expert in the restoration of medieval churches and an advocate of the Gothic architectural style, was commissioned to devise a new design. He designed an nave, with a vault. The architecture was strongly influenced by French and English Gothic styles, though the pointed spire is typically German. The amount of sculptures made from sandstone in the interior and on the tower was unusual. The new church was built to the southeast, a short distance from the old location, where the Neue Burg (New Castle) had once stood. Construction began in 1846, and on 27 September 1863 the church was consecrated. The tower was finished in 1874. At that time, the Church of St. Nicholas became the tallest building in the world, which it remained until the completion of the cathedral of Rouen in 1876. Second only to the TV tower, the tower of the church is still the second tallest building in Hamburg.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Санкт-Николай шіркеуінің анық көрінетін мұнарасы Гамбург қаласына жасалған кең ауқымды әуе шабуылдары кезінде Одақтас әуе күштерінің ұшқыштары үшін мақсат және бағдар белгісі болды. 1943 жылдың 28 шілдесінде шіркеу әуе бомбаларынан ауыр зақымдар алды. Шатыры құлап, ғимараттың ішкі бөлігі қатты зақымдалды. Қабырғаларда жарықтар пайда болды, бірақ олар да, мұнара да құлап кетпеді. Соғыстан кейін готикалық шіркеудің негізгі құрылымы көбінесе сақталып қалды және қайта құру мүмкіндігі қарастырылды. Дегенмен, мұнараға зиян келтірмеу үшін ғимараттың негізгі бөлігі бұзылды. Шіркеудің маңындағы аудан тұрғын үйлермен құрылмағандықтан, Харвестехуде ауданында жаңа Санкт-Николай шіркеуі салынды. 1951 жылы ғимараттың негізгі бөлігі бұзылып, қираған материалдары Эльба өзенінің жағалауын нығайтуға пайдаланылды. Көптеген адамдар құнды готикалық стильдегі архитектуралық ескерткіштің жоғалуына өкінді, бірақ соғыстан кейін қайта құруға қатысты басқа да маңызды мәселелер болды. Михаил басперіште шіркеуімен салыстырғанда, Санкт-Николай шіркеуі Гамбургтің ең маңызды нысандарының бірі деп есептелмеді. Мұнара мен қабырғаның қалдықтары содан бері соғысқа қарсы ескерткіш ретінде сақталған. Олар бірнеше онжылдық бойы күтімсіз қалды және уақыт өте келе тозып кетті. 1987 жылы Rettet die Nikolaikirche e. V. (Санкт-Николай шіркеуін құтқару) қоры ғимараттың қолданыстағы бөліктерін қалпына келтіруге кірісті және кірмешеде (іс-шаралар мен көрмелерге арналған бөлме) «кездесу орны» салды. Ұйым 1951 жылы алынып тасталған қираған материалдарды, мысалы, 2000 жылдың қарашасында Эльба өзенінен шығарылған бұзылған ғимараттың бөліктерін құтқаруға тырысады. Дрездендегі біздің ханым шіркеуіндей, шіркеуді толыққанды қайта құру жоспарланбаған. Алайда, 1993 жылы 51 қоңыраудан тұратын карильон ескерткіш ретінде орнатылды.
The clearly visible tower of the Church of St. Nicholas served as a goal and orientation marker for pilots of the Allied Air Forces during the extensive air raids on Hamburg. On 28 July 1943, the church was heavily damaged by aerial bombs. The roof collapsed and the interior of the nave suffered heavy damage. The walls began to show cracks, yet neither they nor the tower collapsed. After the war, the basic structure of the Gothic church remained intact to a large extent and reconstruction was a realistic option. Nevertheless, it was decided to demolish the nave while leaving the tower untouched. As the vicinity of the church was no longer a residential area, a new Church of St. Nicholas was built in the district of Harvestehude. In 1951, the nave was finally demolished and the rubble was partially used for the reinforcement of the banks of the River Elbe. The loss of a valuable Gothic revival architectural monument was regretted by many, but after the war there were other priorities as far as reconstruction was concerned. Compared to the Church of Michael the Archangel, the Church of St. Nicholas was not regarded as one of Hamburg's most important landmarks. The tower and some remains of the wall have since been preserved as a memorial against war. For several decades they were not cared for, and, consequently, they gradually decayed. In 1987, the Rettet die Nikolaikirche e. V. (Rescue St. Nicholas's Church) foundation began to restore the existing fabric of the building and erected a so called "place of encounters" (a room for events and exhibitions) in the crypt. The organization attempts to salvage pieces of rubble that were removed in 1951, such as pieces from the destroyed nave pulled from the River Elbe in November 2000. A reconstruction of the church, as done with the Church of Our Lady in Dresden, is not intended. However, a 51 bell carillon was installed in 1993 as a memorial.
Қазіргі күн
Николай шіркеуінің қазіргі күйі – Екінші дүниежүзілік соғыста Гамбург қаласының бомбалауы, 1951 жылы қираған қабырғалары мен қирандыларын жою, сондай-ақ 1990 және 2012 жылдары мұнараны қайта жаңарту жұмыстарының нәтижесі. "Rettet die Nikolaikirche e. V." қоры Гамбург қаласының, Бас шіркеу қауымының және түрлі корпоративтік демеушілер мен жеке тұлғалардың қолдауымен мұнараны одан әрі қалпына келтіру және оның естелік маңызын арттыру жұмыстарын жүргізеді. Ұйымға ғимараттың қазіргі құрылымын сақтау, қалпына келтіру, шіркеуде іс-шаралар мен көрмелер ұйымдастыру және шіркеудің жер астындағы бөлімінде орналасқан ақпараттық орталықты басқару міндеті жүктелген. 2005 жылдың 1 қыркүйегінен бастап лифт келушілерді мұнара ішіндегі платформаға, тарихи ақпараттық тақталарға және Гамбург қаласының, әсіресе жақын орналасқан Шпихерштадт ("қоймалар қаласы") панорамалық көрінісіне жеткізеді.
The current condition of the Church of St. Nicholas is the result of the bombing of Hamburg in World War II, the removal of its ruinous walls and rubble in 1951 and restoration work to the tower in the 1990s and 2012. The Rettet die Nikolaikirche e. V. foundation works to restore the tower further and improve its memorial role, supported by the city of Hamburg, the congregation of the Hauptkirche and various corporate sponsors and private contributors. The organization is charged with maintaining the building's existing structure, restoration, arranging events and displays in the church, and operating an information center housed in the church's crypt. Since 1 September 2005, an elevator has taken visitors to a platform inside the tower to history panels and a panoramic view over Hamburg and in particular the nearby Speicherstadt ( "city of warehouses").