Кіріспе

Британдық саясаткер Сесил Джон Л'Эстранж Малоун (7 қыркүйек 1890 – 25 ақпан 1965) – британдық саясаткер және әскери-теңіз авиациясының алғашқы пилоты, Ұлыбритания парламентіне сайланған алғашқы коммунист.

Ерте жылдары және әскери қызмет

Малоун 1890 жылдың 7 қыркүйегінде Йоркширдің Шығыс Ридингіндегі Дальтон Холм приходында дүниеге келді. Ол пастор Савиль Л’Эстранж Малоун мен Фрэнсис Мэри Фальжомбтың ұлы болды. Ол Констанс Маркевич және Ева Гор Бут сестерімен туысқан. 1911 жылы ол Истчерчтегі Әскери-теңіз ұшқыштар мектебінде оқуға бекітілген екінші курсқа қабылданды. 1911 жылдың 15 желтоқсанында лейтенант қызметіне тағайындалды. Малоун 1912 жылдың 12 наурызында Корольдік Аэро Клуб сертификатын (№ 195) алды. 1912 жылғы Армия маневрінде Малоун екі қозғалтқышты, үш бұрандалы Short бипланымен ұшты. Ол сондай-ақ кеме палубасынан ұшқандығымен де белгілі. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Малоун 1914 жылдың 25 желтоқсанында Куксхавен шабуылында Корольдік Әскери-әуе қызметінің (RNAS) ұшақтарына қолбасшылық етті. 1914 жылдың тамызынан 1915 жылдың наурызына дейін ол «Крос-канал» пароходының капитаны болды. 1915 жылдың наурызынан 1916 жылдың сәуіріне дейін ол тағы бір пароход – «Бен-ми-Кри» кемесінің капитаны болды. Малоунның басшылығымен «Бен-ми-Кри» су ұшақтары алғаш рет торпедамен жабдықталды және 1916 жылы үш жау кемесін торпедалады. Содан кейін Малоун Шығыс Үндістан және Египет су ұшақтары эскадрильясының құрамына бастық болып тағайындалды, осы қызметі үшін Нил орденінің төртінші дәрежесімен марапатталды. 1918 жылы Малоун Париждегі Ұлыбритания елшілігінде Бірінші британдық әуе атташесі болып тағайындалды. Осы қызметінде ол 1918 жылы Версальдегі Жоғарғы соғыс кеңесінің әуе өкілі болды. Соғысқа жасаған еңбегі үшін Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды. Теңіз және құрлық жолымен шекараға жеткеннен кейін, екеуі орман мен батпақтар арқылы жаяу өтіп, 28 қыркүйекте жексенбі күні Кеңес шекарасына жетті. Олар келесі күні кешкі сағат 6-да пойызбен Петроградқа келді. Малоун Петроградтағы кәсіподақ қозғалысының жетекшілерімен кездесіп, сөйлесті, содан кейін пойызбен Мәскеуге бет алды. Мәскеуде Малоун сол кездегі Сыртқы істер халық комиссариатының жоғары лауазымды шенеунігі Максим Литвиновпен кездесіп, ұзақ әңгімелесті. Кейін ол сыртқы істер министрі Георгий Чичеринмен бір сағаттай кездесті. Малоунның жаңа достары оған Қызыл Армия басшысы Леон Троцкийдің арнайы пойзымен Туладағы әскерлерді тексеруге қатысуға мүмкіндік берді. Малоунмен бірге Ұлттық экономика Жоғарғы Кеңесінің (ВСНХ) басшысы Алексей Рыков, Ресей Республикасының азық-түлікпен қамтамасыз ету басшысы Александр Циурупа және Халық ағарту комиссары Анатолий Луначарский де болды. Сапары барысында, ол өзінің мемуарларында баяндағандай, зауыттар мен театрларды, электр станцияларын және мемлекеттік кеңселерді аралады. Большевик үкіметінің экономиканы қайта құруға бағытталған миссиясын өте әсерлі деп тапты және сапарынан берік коммунист ретінде оралды. «Ресейдегі одақтас мемлекеттердің келіссөздері мен мәмілелері апаттар мен қателіктердің тізбегі болған сияқты», - деп жазды ол: «Революцияның артындағы күштерді көре алмаушылық болған сияқты. Ленин мен Троцкий одақтастармен бейбітшілік орнатуға бар күшін салды. Олар Германиямен Брест-Литовск келісімін жасасудан бас тартуға және одақтастар жағында күресті жалғастыруға дайын болды, бірақ одақтастар оларды танудан бас тартты. Ресейді Германияның басып кіруінен қорғау деген желеумен әртүрлі интервенциялық операциялар басталды, бірақ шын мәнінде, қазір көріп отырғанымыздай, олар Ресейдегі капиталистік таптың мүддесі үшін жүзеге асырылды. Мұндай шағын себептерге байланысты интервенцияның ұзақ уақыт бойы сақталуы мүмкін екендігі таңғаларлық. Енді біз Ресейдегі партизандық басшыларды қару-жарақ пен оқ-дәрілермен қамтамасыз ету арқылы қолдап отырмыз, британдық салық төлеушілердің есебінен, сонымен қатар біздің үкіметіміз Ресей халқына қарсы адамгершіліксіз және заңсыз блокада жүргізуде, оның салдары алдағы қыс айларында қорқынышты болады». Англияға оралғаннан кейін Малоун Ресейге қол тигізбеу науқанына белсене қатысты және 1919 жылдың қарашасында ол ресми түрде коммунистік Британ социалистік партиясына (БСП) қосылды. Көп ұзамай Малоун Теодор Ротштейннің қолдауымен партия басшылығына сайланды. 1920 жылдың жазында БСП Ұлыбритания Коммунистік партиясының (CPGB) негізгі құрамына айналды, нәтижесінде Малоун алғашқы CPGB депутаты болды. Ол 1921 жылдың 31 шілдесі мен 1 тамызында өткен Лондон коммунистік бірлік конвенциясына қатысты, онда ол жаңа партияның басқарушы Орталық комитетіне сайланды. Малоунның революциялық саясатқа кенеттен бет бұруы көп сұрақтар тудырды және оның шынайылығына күмән келді. Джон Маклин Малоунның жұмысшы қозғалысын бұзу үшін жіберілген контрреволюционер екенін мәлімдеді және оның қасында сөйлеуден бас тартты. CPGB-ның ресми тарихшысы Джеймс Клугманн Малоунды партияның алғашқы жылындағы жетекші тұлға ретінде қарастырды: «Партияның алғашқы айларында полковник Малоун парламентте де, елдің түкпір-түкпіріндегі митингілерде де өте белсенді болды. Теориялық нашарлықтарына қарамастан, ол құмарлықпен, әлемді дірілдеткен революциялық күштерге қоздырылған, биліктегілерге ашумен қараған адам болды. 1920 жылдың 7 қарашасында Альберт Холлдағы отты сөйлесінен кейін ол «Қорғау туралы заңның» 42-бабы бойынша қырқыныс жасады. Ол алты айға екінші дивизионда жазаланды». Малоун түрмеге түсуіне себеп болған сөзі революциялық дағдарыс кезінде буржуазияның белгілі бір өкілдерінің өлтірілуіне әкелуі мүмкін екендігі туралы болды. «Лампа бағаналарында бірнеше Черчилльдер немесе Керзон болса, мыңдаған адамдардың қанына не жетіпді?» - деп сұрады Малоун тыңдаушыларынан. Малоунның қудалануына қарамастан, Коммунистік партия Малоунның риторикалық шақыруын жоққа шығармады, тіпті 1921 жылдың қаңтарында «Бірнеше Черчилльдер неге?» деген атпен партиялық памфлет жариялады. 1921 жылдың 24 маусымында ол OBE атағынан айырылды. Малоун Арнайы басқарманың назарына ілікті, оның міндеті «большевиктік субверсиямен» күресу болды. Ол Ұлыбританиядағы революциялық ұйымдар туралы кабинетке жолданған есептерде жиі айтылды.

Кейінгі саяси және әскери мансап

1922 жылы Малоун Ұлыбритания Коммунистік партиясымен байланысын үзіп, Еңбек партиясымен байланысты Тәуелсіз Еңбек партиясына қосылды. 1924 жылғы жалпы сайлауда ол Лайн округіндегі Аштон-андер-Лайндағы Лейбористік партиядан кандидат болды, бірақ жеңіліске ұшырады. Дегенмен, 1927 жылы Артур Холландтың қайтысынан кейін Малоун 1928 жылғы қосымша сайлауда Нортгемптон округінен парламент депутаты болып сайланды. Ол 1929 жылғы жалпы сайлауда қайта сайланды және 1931 жылы Рамзи Макдональд үкіметінде зейнетақы министрі Фредерик Робертстің парламенттік жеке хатшысы қызметін атқарды. 1931 жылғы жалпы сайлауда ол қайта сайланбады.