Кіріспе

Лунавада (Лунавада деп те жазылады) – Махисагар ауданындағы муниципалитет, бұрын Үндістанның Гуджарат штатының солтүстік бөлігінде орналасқан. Лунавада – Махисагар ауданының әкімшілік орталығы және Орталық Гуджараттың ең дамып келе жатқан қалаларының бірі. Лунавада 2013 жылдың 15 тамызына дейін Панчмахал ауданындағы әкімшілік бөлімше – Талука болып саналды.

Тарих

Лунавада – Лунавада мемлекетінің астанасы болған, қаланың өмірге келуінен шамамен 200 жыл бұрын, 1225 жылы құрылған князьдік мемлекет. Мемлекеттің билеушілері Соланки немесе Чаулукья әулетінен тарағандарын айтқан; олар Соланки тайпасының он алты тармағының бірі болды және Вирпура Соланкилері деп белгілі болды. Лунавада қаласы құрылғанға дейін мемлекеттің астанасы Лунаваданың батысында, Махи өзенінің арғы жағында орналасқан Вирпур қаласы болды. Дәстүрлі айтуларға сәйкес, Лунавада қаласын 1434 жылы Вирпур ранасы Бхим Сингх құрған. Махи өзенінен аң ауып келе жатқанда, Бхим Сингх жолын жоғалтып, серіктерінен айырылып қалды. Ол бір аскеттің тұлағына кездесіп, оған құрметпен сәлем берген соң, орман арқылы шығысқа қарай жүргенде, жолына қоян кешетінін естіді. Аскет оған сол жерде қала салуды бұйырды. Бхим Сингх оның айтқанын орындап, қазір Бхаванешвари Мата ғибадатханасы орналасқан жерде қоянды көрді; сонда ол қаласын салды. Аскет Лунешвар құдайының жақтасы болғандықтан, рана жаңа қалаға Лунавада деп ат қойды. Лунаваданың соңғы билеушісі – Махараджа Вир Бадра Сингх. Лунаваданың жанындағы ең танымал тарихи орын – Калешвари, онда Пандав чори, Бхиманың іздері, ежелгі су қоймалары (кейде қастерленген шағын сулар), бірнеше ваав (су деңгейіне жететін баспалдақтары бар үлкен құдықтар) және Шива ғибадатханасы бар. Полковник ХХ Махараджа Шри Вирбхадрасинхжи Ранджитсинхжи 1929/1986, 1910 жылдың 8 маусымында Лунавадада дүниеге келген, 1930 жылдың 2 қазанында толық билік құқығымен тағайындалған, Принцтер палатасының мүшесі, Капитанның қызы Махараджкумари Манхер Кунваримен (Лунаваданың ХХ Махарани Кусум Кунвари) үйленген, Ш.А. Махарана Радж Сахеб Шри Сэр Амарсинхжи Банесинхжи (Гангуба) Ванканердің ұлы және оның балалары болды. Ол 1986 жылы қайтыс болды.

Годра-Лунавада темір жолы

Годра-Лунавада темір жолы – 2 фут 6 дюйм / 762 мм енді тарық жол желісі, 1912 жылы ашылып, 1914 жылы Лунавадаға жеткен. Бұл темір жолдың ұзындығы Бомбей, Барода және Орталық Үндістан темір жолы (BB&CIR) Годра стансасынан қызмет көрсетілді. Темір жолға Гуджарат темір жол компаниясы иелік етіп, басқарды. 1922 жылы компания Бомбей, Барода және Орталық Үндістан темір жолы (BB&CIR) тарапынан сатып алынды. 1914 жылғы 30 сәуірде Үндістанның мемлекеттік хатшысы мен Бомбейдің Киллик, Никсон және компаниясы арасында Лоутер Роберт Виндэм Форест, сэр Генри Эддлстон Проктер, Томас Уильям Беркетт, Уолтер Генри Огстон және Гарольд Персиваль Хебблтвейт серіктес болған келісімге қол қойылды. Компания Мемлекеттік хатшы таңдаған және белгілеген бағыт бойынша Надиадтағы Бомбей, Барода және Орталық Үндістан темір жол стансасынан Кападванжға дейінгі және Годрадағы Бомбей, Барода және Орталық Үндістан темір жол стансасынан Лунавадаға дейінгі темір жолды салуға, аяқтауға және оны жалпыға қолжетімді көлік үшін дайын және жарамды етуге міндеттенді. Бұл желі 2002 жылы Годрадағы пойыз оқиғасы салдарынан, 59 адамның қаза болуынан кейін жабылды.