Кіріспе

Алан Джон Сайнсбери, Сайнсбери бароны (1902 жылдың 13 тамызы – 1998 жылдың 21 қазаны) – британдық бизнес-директор және «Сайнсбери» супермаркеттері отбасының көрнекті өкілі.

Іскерлік мансап

Хейлибери колледжінде білім алған Алан 1921 жылы 17 жасында «Сейнсбериге» қосылды, сол жылы оның кіші ағасы Пол Сейнсбери отбасылық фирмаға қосылды. Ол мансабын ағаларымен бірге сатып алушы болып бастады. 1933 жылы ол компанияның директоры болды, ол кезде ол «J. Sainsbury Ltd.» деп аталатын. 1938 жылы әкесі Джон Бенджамин Сейнсбери (Сейнсберидің негізін қалаушы Джон Джеймс Сейнсберидің үлкен ұлы) жеңіл жүрек соғуына шалдыққаннан кейін, ол ағасы Роберт Сейнсберимен бірге «Сейнсберидің» бірлескен басқарушы директоры болды. «Сейнсбери» жұмыскерлері арасында ол әрқашан «Мырза Алан» деп танылды. Алан Сейнсбери Ұлыбританияға өзін-өзі қызмет көрсететін супермаркеттерді әкелуде және бүгінгі күні азық-түлік сатып алудың көптеген жағдайларын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. Америкаға саяхат барысында ол өзін-өзі қызмет көрсететін супермаркеттердің тәжірибесімен танысты, ал Джон Джеймс Сейнсберидің Кройдон филиалы 1950 жылы өзін-өзі қызмет көрсетуге ауыстырылды. Ашылу күні сым себеттерді тарату кезінде бір клиент қатты ашуланып, Алан Сейнсберидің бетіне себет лақтырды, ал бір қызметкер өзін-өзі қызмет көрсететін супермаркетте көмекші болудан бас тартты. Кейіннен 173 Drury Lane-дегі алғашқы дүкен жабылып қалғанда, менеджер Пауси мырза Алан Сейнсбериге кілтті беріп: «Бұл дүкенді сіздің атаңыз ашқан, сондықтан сіз оны жабуыңыз керек деп ойлаймын», - деді. 1956 жылы Сейнсбери әкесі Джон Бенджамин қайтыс болғаннан кейін төраға болды. Төраға ретінде ол жаңа және мұздатылған тағамдарды дамытып, «Сейнсберидің» жеке брендтік өнімдерін көбейтті. Ол 1959 жылы пешке дайын тоңдырылған тауықтарды және «Сейнсбериде жақсы тамақ арзан» деген қарапайым, бірақ күшті ұранды енгізді. «Сейнсбери» 1964 жылы өзінің алғашқы жарнамалық бейнеролигін шығарды. 1967 жылы ол төрағалық қызметінен зейнетке шығып, оның орнын ағасы сэр Роберт басты және өмірлік президент атанды. Сэр Роберт 1969 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін Аланның ұлы Джон төраға болды. Сэр Роберт ағасымен бірге бөлшек сауда орталығының президенті болып тағайындалды. Сол кезде «Сейнсберидің» Ұлыбританияда 244 азық-түлік дүкені болды (162 өзін-өзі қызмет көрсететін дүкен және 82 қызмет көрсететін дүкен). Жаңа супермаркеттердің орташа көлемі өнім ассортименті 350-ден 4000-ға дейін өсті (оның ішінде 1500 жеке брендтік өнім). 1969 жылы сату көлемі 166 миллион фунт стерлингті құрады, ал салықтан бұрынғы пайда 4,3 миллион фунт стерлинг болды. Компания сонымен қатар азық-түлік саудасының бөлшек сауда саласында бір шаршы футқа ең жоғары сатылым көрсеткішіне ие болды, ал Ұлыбританиядағы супермаркеттер бизнесінің нарықтық үлесі 2,5% құрады, бұл «Сейнсбериді» Лондон мен Оңтүстік-Шығыстағы орташа бизнеске айналдырды. Компания 1973 жылдың 12 шілдесінде Лондон қор биржасында «J Sainsbury plc» ретінде тіркелді (ол кезде бұл ең ірі акциялар шығарылымы болды), оның отбасы 85% үлесін сақтап қалды. Алан Сейнсбери өзінің 18% үлесін ұлдары Джон, Саймон және Тим арасында бөліп, әрқайсысы 6% иеленді, ал оның ағасы сэр Роберт өзінің 18% үлесін жалғыз ұлы Дэвидке берді.

Саяси мансап

Алан Сайнсбери саясатқа алғаш рет 1929, 1931 және 1935 жылғы жалпы сайлауларда Садбери округінен либералдық парламенттік кандидат ретінде қатысып, 1945 жылы Еңбек партиясына қосылды. 1962 жылы өмірлік пэр титулы алғаннан кейін ол Еңбек партиясының қатарында отырды. 1981 жылдың ақпанында ол Еңбек партиясынан бөлініп, Социал-демократиялық партияны (СДП) құрған "Төрттік" деп аталатын топтың 100 көрнекті қолдаушысының бірі болды. 1988 жылы СДП бөлінген кезде Сайнсбери Дэвид Оуэнмен бірге жаңа "жалғасатын" СДП құруға қатысты және ол партия 1990 жылы тарағанға дейін оның құрамында болды. Оның туысы Дэвид та "жалғасатын" СДП мүшесі болса, оның ұлы Джон 1989 жылы пэр титулын алғанда консерваторлардың қатарына қосылып, әкесіне қарсы отыруды жөн көрді.