Кіріспе

Камерадан түсірілген кадрлар немесе түсірілім көлемі – фильм түсіру және бейне өндірісіндегі бір көріністің толыққанды түсірілуін қамтамасыз ету үшін пайдаланылатын түсірілген материалдың мөлшері мен түрлері. Фильм редакторы түсірілім материалдарын пост-өндірісте соңғы нұсқаны дайындау үшін пайдаланады.

Бас көрініс әдісімен қамту

Бас сценарий әдісінде сценарий мен бас кадр – редактордың сахнаны құру үшін пайдаланатын "жол картасы". Бас кадр бірінші болып түсіріледі, себебі түсірілімнің барлық кадрлары басты кадрдағы оқиғаға сәйкес болуы керек. Қаптама басқа барлық кадрларды қамтиды – жақын кадрлар, орташа кадрлар, көзбен қарау кадрлары, кері кадрлар және т.б. – режиссердің оқиғаны айтуы үшін қажетті кадрлар. Бұл кадрлардың бәрі 180 градус ережесін сақтауы тиіс. "Шақыру" (бірінші актердің, нысанның немесе кеңістіктің кадры) және "жауап" (келесі актердің, нысанның немесе кеңістіктің кадры) бірдей линза өлшемі мен фокус арақашықтығын қолданады, соның арқасында кадрдағы нысандар камерадан бірдей қашықтықта қалады. Режиссер мен редактор, әдетте, басты кадр бөліктерге бөлініп, соңғы монтаж жасау үшін басқа кадрлар қосылатынын түсінеді. Қаптамаға монтаждаушыға кесу нүктелерін табуға мүмкіндік беретін қосымша түсірілім де кіреді. Режиссер кадрды қосуды жоспарласа, диалог немесе әрекет тоқтауы керек, ал оператор бір-екі секундқа кадрды ұстауы керек. Бұл редакторға сахнаны қайда аяқтау керектігін таңдауға мүмкіндік береді. Егер қосымша кадр диалог немесе әрекет басталғанға дейін келсе, оператор бір-екі секунд ертерек түсіруді бастауы керек ("таза кадр" деп аталатын нәрсені жасау), редактор осы кадрмен жұмыс істеуі үшін. Қаптамаға сахнаны енгізуге немесе одан шығуға көмектесетін ауысу кадрларын түсіру де кіруі мүмкін.

Еркін нысанды әдістегі қамту

Еркін форматтағы әдісте оператор камераны көбінесе сөйлеп тұрған адамға немесе негізгі оқиғаға бағыттайды. Тіпті сахна бірнеше рет түсірілсе де, әрбір кадрда айтарлықтай өзгеріс болмайды. Еркін форматтағы әдіс қолданылғанда, түсірілім диалогтық кадр, реакциялық кадр және еркін кадр болып үшке бөлінеді. Диалогтық кадрда камера сөйлеп тұрған адамға немесе оқиға өрісіне бағытталады. Реакциялық кадрда камера тек сөйлеген адамды тыңдап тұрған немесе оған жауап беретін адамға, не оқиғаны бақылап отырғандарға бағытталады. Ал еркін кадрда оператор нені көрсетуді қалайтынын өзі шешеді: сөйлеушіні, реакция жасайтын адамды, жалпы көріністі, жақын планды, немесе қажет деп санаған кез келген кадрды. Бұл үш кадр редакторға сахнаны монтаждау кезінде еркіндік береді.

Қаптамалық суреттер

Қамту кадрлары қажет, себебі ұзақ түсірілген шеберлік кадр заманауи көрерменге тұрақсыз және сахналағандай көрінеді. Бастапқы кадр – бұл қамтудың бір түрі. Ол көрерменді физикалық жағдайға орналастыруға және фильмге тығырық сезімі тудырмауға көмектеседі. Кесіп тастау кадрлары қамтудың бір бөлігі болып саналады. Бұл негізгі әрекет немесе диалогтан өзге бейнелер. "Кесіп тастау кадры – кейіпкердің реакциясы, оның көріп тұрғаны, қоршаған ортаның бір бөлігі немесе зат болуы мүмкін". Қамту жетіспеген кезде кесіп тастау кадрларын қолдануға болады, бірақ олар сахнаны визуализациялау үшін жасалған қамтудың ажырамас бөлігі болуы мүмкін. Кірістіру/шығару кадры – тағы бір пайдалы қамту кадры. Шеберлік кадр түсірілгеннен кейін сол бұрыштан орташа кадр түсіріледі. Монтажер екі кадрдың арасын алмастырып түсіре алады. Кірістіру немесе шығару кадры диалог өңделгенде ("қысқартылғанда") монтажды жабуға көмектеседі, режиссер немесе монтажер актердің ең жақсы ойынын таңдау үшін оны пайдалана алады, тіпті әрекетті жағдайға қоюға көмектесетін монтаж кесу түрінде де қолданылуы мүмкін. Қамту әдетте кадрлар мен бұрыштар тұрғысынан қарастырылса да, қамтуға әртүрлі фокус аралықтарын қолдану да кіруі мүмкін.

Мысал

Редактор Конрад Бафф 2004 жылғы «Король Артур» фильміндегі маңызды сахнада кадрларды қолдану туралы әңгімеледі. Бұл көріністе мұздаған көлдің үстінде екі үлкен армия шайқасады. Шайқас барысында мұз сынып, әскерлердің бірі суық суға құлайды. Уақыт жетіспеуі және басқа да мәселелер режиссерге жеті-он күнге жоспарланған түсірілімді екі күннің ішінде аяқтауға мүмкіндік берді. Бірінші күні жақындап келе жатқан армиялардың панорамалық кадрлары түсірілді. Екінші күні шайқастың түсірілімі жүргізілді. Бафф басты актерлердің негізгі кадрлары түсірілгенін, бірақ басқа да кадрлар жеткіліксіз екенін анықтады. Басты актерлердің ірі жоспарлары, садақшылардың жебе атуы, жебелердің ұшуы, шайқастағы адамдардың орташа және ірі жоспарлары, шайқаста қаза тапқан сарбаздар және тіпті мұздың сыну кадрлары болмады. Түсірілген материалдардың ешқайсысы оқиға бойынша реттелмеген. Бафф өзінің шектеулі кадрларын пайдаланып, дүркінді монтаж жасауға қол жеткізді. Содан кейін Бафф режиссерге жетіспейтін кадрларды көрсетті: ірі жоспарлар, көзқарас кадрлары, реакция кадрлары және т.б. Өте қуанды, негізгі топ жасыл экранда ірі жоспарлар мен реакция кадрларын түсіруге уақыт таба алды. Екінші топ су резервуары бар студияда орташа жоспарларды түсірді, соғыс сахнасы мен мұздың сыну элементтерін түсіру үшін каскадерлер мен массовканы пайдаланды. Визуализациялық эффекттер тобы бұл кадрларды қанағаттанарлық деңгейге жеткізу үшін қосымша уақыт пен қаржы жұмсады.