Кіріспе

Ислам кеңесші кеңесі

Араб мәдениетінде Мәжлес аш Шура (مجلس الشورى; ағылшын тілінде Shura Council – Шура кеңесі) – кеңесші кеңес немесе консультативтік кеңес. Исламдық контексте Мәжлес аш Шура – халифаның (Ислам басшысының) таңдалуының екі жолының бірі, екіншісі – тағайындау арқылы. "Шура" (шура) сөзінің өзі "кеңесу" дегенді білдіреді және (басқа нәрселермен қатар) ислам құқығы немесе шариғаттағы тақырыпты білдіреді; Шура қараңыз. "Мәжлес" (مجلس) терминімен біріктірілгенде, ол кеңес беретін, кеңесетін немесе шешім қабылдайтын адамдардан тұратын органды білдіреді.

Саяси

Majlis al Shura – араб тілінде сөйлейтін немесе ислам діні басым елдерде кеңес беру немесе заң шығару құқықтары бар сайланған немесе шақырылған жиналыстарды белгілеу үшін қолданылатын жиі кездесетін термин. Екі палаталы ұлттық заң шығару органдары бар елдерде бұл атау толық заң шығару органына немесе жоғарғы палатаға беріледі; егер үкімет демократиялық принциптер бойынша жұмыс істемейтін болса, заң шығару органының өкілеттіктері көбінесе кеңес берумен ғана шектеледі. Бұл Сауд Арабиясының Консультативтік кеңесінің ресми арабша атауы (Сауд Арабиясында заң шығару органына ең жақын нәрсе); сондай-ақ Оман мен Катардың заң шығару органдары. Пакистан Парламентінің атауы. Бахрейн Парламентінің жоғарғы палатасының атауы. Majles e Shura ye Eslami – Иранның бір палаталы Парламентінің толық атауы. «Әл-Қаида» ұйымындағы заң шығару функциясын атқаратын орган. Йеменнің жоғарғы палатасының атауы. Мысыр Сенатының бұрынғы атауы.

Кеңес мүшелігі

Мәжлес аш Шураның құрамына кім кіре алатыны туралы қатаң ережелер жоқ. Дегенмен, ересек болу (исламда, жасы жеткен кез келген адам), салауатты ақыл-ой және ислам дінін жақсы білу – бұл ең көп келісілген талаптар. Осы талаптардың өзі де толық келісімге ие емес, мысалы, ғалым Файяд экономика, инженерия және медицина сияқты исламдық емес салалардағы сарапшылардың да құрамға қатыса алатынын жазған.

Халифат

Дәстүрлі сунниттік ислам заңгерлері «халықпен кеңесу» деп аударылатын шура халифаттың бір функциясы екеніне келіседі. Маджлис аш-Шура халифаға кеңес береді. Бұл мәселенің маңыздылығы Құранның келесі аяттарында негізделген:

Маджлис сондай-ақ жаңа халифті сайлау құралы болып табылады. Әл-Мауардидің пікірінше, маджлис мүшелері үш талапқа сай болуы керек: олар әділ болуы керек, жақсы халифті жаманнан ажырата алатын жеткілікті білімі болуы керек және ең жақсы халифті таңдау үшін жеткілікті даналық пен еңбекқорлыққа ие болуы керек. Әл-Мауарди сондай-ақ, халифат және маджлис болмаған жағдайларда, халықтың өзі маджлис құрып, халифтік лауазымға үміткерлердің тізімін жасауы керек, содан кейін маджлис сол тізімнен таңдау жасауы керек деді. Меджлис аш-Шураның рөліне қазіргі заманғы интерпретациялардың кейбіреулері исламист автор Саид Кутб пен халифатты қайта жаңғыртуға арналған трансұлттық саяси қозғалыстың негізін қалаушы Тақиуддин әл-Набаниді қамтиды. Құранның шура тарауын талдағанда, Кутб ислам билеушінің билік етілетіндердің кем дегенде бірімен (әдетте элитамен) кеңесуін талап ететінін, бұл билеушінің орындауы тиіс Құдай берген заңдардың жалпы контексінде екенін айтты. Тақиуддин әл-Набани шураның маңызды екенін және ислам халифатының «әкімшілік құрылымының» бір бөлігі екенін, бірақ «оның тірегі емес» екенін жазады, және халифаттың билігі исламға қайшы келмейінше, оны елемеуге болады. Мұсылман емес адамдар маджлисте қызмет ете алады, бірақ олар дауыс беруге немесе лауазымды тұлға ретінде жұмыс істеуге құқығы жоқ.