Кіріспе

Италиялық иезуит (1686–1757)

Алессандро Луиджи Сентурионе (29 тамыз 1686 – 2 қазан 1757) – Иса қоғамының он жетінші басшысы.

Алғашқы жылдар

Генуяның әулетті әулетінен шыққан Сентурионе 1703 жылы Иса қоғамына қосылмас бұрын Пармадағы иезуиттердің мектеп-интернатында білім алды. Әдеттегі рухани және философия-теологиялық иезуиттік білімін аяқтағаннан кейін, ол 1717 жылы дін қызметкеріне ордендеді. Ол Милан провинциалы болып тағайындалғанда (1750 ж.) оқытушылық мансабына (хаттар, философия және теология) бағытталғандай болды. Осы қызметінде ол 1751 жылы Игнасио Висконтиді Бас Superior General етіп сайлаған Бас жиналысқа қатысты. Висконти оны Италия мәселелері жөніндегі көмекші ретінде Римде қалдырды және өзінің қайтысынан кейін оны генерал-викарий етіп тағайындау туралы ескерту қалдырды.

Бас діни қызметкер

18-ші Бас жиынның (30 қараша 1755 жыл) шешімімен генерал-супериор болып сайланды – Лиссабон жер сілкінісінен кейін бірнеше күн өткен соң, ол тез арада Помбальдың иезуиттерге қарсы халықаралық науқанының салдарына тап болды. Помбальдың қоғамға деген қарсылығы иезуит Габриэле Малагриданың Лиссабон жер сілкінісін "Помбальдың дінсіздігі үшін Құдайдың жазасы" деп баяндаған памфлетімен күшейді. Малагрида қатаң жазаланды және Португалияда иезуиттерге қарсы қатал шаралар қолданылды. Иса қоғамын тарату туралы алғашқы талап өмірден озған папа Бенедикт XIV-ке жетті. Қоғамның моральдық мәселелерге қатысты бейтараптығы күшейгеніне байланысты, Сентурион барлық иезуит басшыларына (1756 ж.) хат жазып, иезуиттік білім беру орындарында моральдық теологияны нығайтуды талап етті. Одан бұрын, оны сайлаған Бас жиынның шешімімен Сентурион "Қоғамның нағыз руы" туралы хат жазған еді. Күні келе қиын кезеңдер күтіп тұрғаны анық болды және Сентурион өзінің жандардың рухани өмірін нығайту қажет деп ойлады, осылайша олар алдағы дауылға қарсы тұра алады. Әке Антуан де Ла Валеттің тәуекелдік коммерциялық қызметі және француз иезуиттерінің банкроттығын тиімсіз басқаруы Сентурион үшін мәселені одан әрі ушықтырып, қоғамды реформалау мүмкін емес деп ойлайтындардың қатарын арттырды. Оның генералдық қызметінің қысқа мерзімі көп нәрсе жасауға мүмкіндік бермеді. Дегенмен, оның мейірімділігі мен мінез-құлқының беріктігі, қауіп-қатерге мойын бұрмай, өзіне де, басқаларға да кек алуға жол бермеуі, белгілі бір деңгейде, білмей тұрып, оның иезуит серіктерін 1773 жылы болатын оқиғаға, яғни Иса қоғамының таратылуына дұрыс көзқараспен дайындады.