Кіріспе
Америкалық ақын, романист, драматург, әдеби редактор және антология жасаушы Альфред Фрэнсис Креймборг (10 желтоқсан 1883 – 14 тамыз 1966) – американдық ақын, романист, драматург, әдеби редактор және антология жасаушы.
Alfred Francis Kreymborg (December 10, 1883 – August 14, 1966) was an American poet, novelist, playwright, literary editor and anthologist.
Ерте өмір және қауымдастықтар
Ол Нью-Йорк қаласында Герман және Луиза Креймборгтың (туған тегі Нашер) отбасында дүниеге келді, олар шағын сигарет сататын дүкеннің иелері болған. Өмірінің көп бөлігін сол жерде және Нью-Джерси штатында өткізді. Ол Гринвич-Виллиджде белсенді тұлға болды және Либералдық клубқа жиі баратын. Альфред Стиглицтің 291 тобына енген алғашқы әдеби өкіл ол болды және Ман Рей Роберт Анриден оқыған Феррер орталығымен қысқа уақыт байланыста болды. 1913 жылдан 1914 жылға дейін Креймборг пен Ман Рей Креймборгтың ең танымал модернистік журналының – The Glebe журналының он саны жарыққа шығару үшін бірлесіп жұмыс істеді. Глейб туралы Креймборгтың досы Джон Курнос айтқан Езра Паунд 1913 жылдың жазында Креймборгқа "Des Imagistes" қолжазбасын жіберді, ал "Имажизмнің" бұл әйгілі алғашқы антологиясы The Glebe журналының бесінші саны ретінде жарияланды. 1913 жылы Ман Рей мен Сэмюэл Халперт, Генридің тағы бір шәкірті, Нью-Джерси штатының Риджфилд қаласында суретшілер колониясын құрды. Бұл колония көбінесе "Грантвуд" деп те аталды және Манхэттендегі Грантс қабірінің қарсы жағында, Гудзон өзенінің арғы бетіндегі Гудзон палисадаларындағы ағаш үйлерден тұрды. Креймборг Риджфилдке көшіп, 1915 жылы Скипвит Каннелл, Уоллес Стивенс және Уильям Карлос Уильямспен бірге "Басқалар: Жаңа өлеңдер журналы" журналын іске қосты. Паунд Des Imagistes өлеңдерімен қатар, Креймборгқа "Ескі Буль" Уильямспен байланысуға кеңес берді. Марианна Мур туралы сұраққа ол: "Бәлкім, ол мені ілгерілету үшін бар күшін салды. Мисс Монро мен Алдингтон да 1915 жылы мені Poetry және The Egoist журналдарына үлес қосуға шақырған еді. Альфред Креймборгтың шектеуі болмады. Мен басқалардан сәл ерекше болдым. Ол мені жаңалық ретінде қабылдай алады деп ойлаймын", – деді. 1915 жылы жеке басынан өткен оқиғаға негізделген әңгіме де жарық көрді. Бұл әңгіме "Эдна" деп аталып, "Эдна: Көшедегі қыз" деген атпен Гринвич-Виллидж кәсіпкері Гидо Бруно басып шығарды; қосымша атау Бруноның идеясы болды және автордың рұқсатынсыз қосылды. Нью-Йорк қоғамының әдепсіздікті жою жөніндегі мүшесі Джон С. Самнер қысқа дау тудырды, нәтижесінде Бруноның түрмеге қамалуына әкеп соққан сот процесі болды. Осыған байланысты Джордж Бернард Шоу мен Фрэнк Харрис арасында моральдық тартыс туды: Харрис сотта баспагерді қорғап, құлшынысты мәлімдеме жасады. Ол 1921 жылдың маусымында Еуропаға сапар шекті. Оның қатарында Малкольм Коули, Э. Э. Каммингс, Эми Лоуэлл және Уолтер де ла Маре болды. Журнал ақша жоғалтты. Креймборг көп ұзамай қызметінен кетіп, журнал 1924 жылы жабылды. Модернизмнің мәртебесі туралы ирониялық оқиға: Креймборг болашақ суретші Фернан Легерге "Брум" журналының 2-томының 4-саны үшін сурет салуды тапсырды. "Брум" журналы жабылып қалғанда, түпнұсқа сурет келесі жалдаушыларға қалдырылды. Лежердің сол кездегі түпнұсқа туындылары бірнеше миллион долларға сатылды. Креймборгтың өлеңдері 1923 жылы "Диал" журналында жарияланды. 1925 жылдың жазында Креймборг Джордж көлінде демалып, Стиглицпен бірге тұрған Пол Розенфельдпен кездесті. Бір түндік әңгімеде Креймборг пен Розенфельд "Брум" сияқты әртүрлі әдеби журналдардың жоғалуына өкінді. Тағы бір көрші, Сэмюэл Орниц келді және жаңа жазулардың жылдық кітабына қаржылай қолдау көрсетуге уәде берді. Осылайша Креймборг пен Розенфельд "Американдық керуенді" құрды, оны Льюис Мамфорд пен Ван Уик Брукс редакциялады. Екінші американдық керуенді Креймборг, Мамфорд және Розенфельд редакциялады; ол 1928 жылдың желтоқсан айындағы "Диал" журналында жарияланды. 1925 жылы оның "Трубадур" атты автобиографиясы жарық көрді, онда ол өзін үшінші тұлғада "Олли" және "Кримми" деген лақап аттарымен атады. Кітапта, басқа да оқиғалардың ішінде, Креймборгтың Гертруда Лордпен ("Кристина") танысуы және бір жылдан кейін Гертруданың американдық суретші Карл Шмитпен ("Чарльз") қарым-қатынасы болғандықтан, олардың достық қарым-қатынасынан ажырасуы туралы айтылады. (Оның "Сайқын официант" пьесасы, оның алғашқы некесіне негізделген, Нью-Йорк қалалық театры 2021 жылдың 13 наурызында тікелей эфирде, түсініктемелермен бірге қойылды.) Сондай-ақ, оның Дороти ("Дот") Блуммен екінші некеде болғаны туралы да айтылады. 1929 жылы Random House оны Пол Джонстон ұсынған "Поэзия квартолары" жинағына кіретін ақындардың бірі ретінде таңдады. Креймборг "Дене мен тас" өлеңін жазды. Ол 1930 жылы Random House баспасында жарық көрген The Prose Quartos жинағына қысқа әңгімесін де жазды.
In 1913 Man Ray and Samuel Halpert, another of Henri's students, started an artist's colony in Ridgefield, New Jersey. This colony was often also referred to as 'Grantwood' and comprised a number of clapboard shacks on a bluff on the Hudson Palisades opposite Grants Tomb, across the Hudson River in Manhattan. Kreymborg moved to Ridgefield and launched Others: A Magazine of the New Verse with Skipwith Cannell, Wallace Stevens, and William Carlos Williams in 1915. Pound had, along with the Des Imagistes poems, written to Kreymborg suggesting that he contact 'old Bull' Williams, Regarding Marianne Moore, when asked whether Kreymborg was her American discoverer, she replied, "It could be said, perhaps; he did all he could to promote me. Miss Monroe and the Aldingtons had asked me simultaneously to contribute to Poetry and The Egoist in 1915. Alfred Kreymborg was not inhibited. I was a little different from the others. He thought that I might pass as a novelty, I guess." 1915 also saw the publication of a story in part based on a personal experience. The story was titled 'Edna' and published as Edna: The Girl of the Street; by the Greenwich Village entrepreneur Guido Bruno; the subtitle was Bruno's idea, added without the consent of the author. John S. Sumner of the New York Society for the Suppression of Vice raised a stir; there was a court case which led to Bruno's imprisonment. The attendant morals row drew in George Bernard Shaw and Frank Harris: Harris made an impassioned statement in court defending the publisher. he then in June 1921 sailed to Europe Contributors included Malcolm Cowley, E. E. Cummings, Amy Lowell and Walter de la Mare. The magazine lost money. Kreymborg soon resigned and the magazine ceased publication in 1924. An ironic anecdote on the status of modernism: Kreymborg arranged for an aspiring artist Fernand Léger to create the artwork for the cover of volume 2, number 4 of Broom. When Broom ceased publication, the original painting was left behind for its next tenants. Original works by Léger from that time period have sold for several million dollars. Kreymborg's poems appeared in The Dial in 1923. In the summer of 1925, Kreymborg was staying in Lake George Village, and happened to meet Paul Rosenfeld who was staying with Stieglitz. In one late night discussion Kreymborg and Rosenfeld lamented the disappearance of various literary magazines, including Broom. Another neighbor, Samuel Ornitz appeared and offered financial backing for an annual book of new writing. Thus Kreymborg and Rosenfeld founded American Caravan, which was to be edited by Lewis Mumford and Van Wyck Brooks. The Second American Caravan, was edited by Kreymborg, Mumford, and Rosenfeld; it was reviewed the December 1928 issue of The Dial. 1925 also saw the publication of his autobiography Troubadour, in which he refers to himself in the third person by the nicknames "Ollie" and "Krimmie". Among other things, the book narrate Kreymborg's courtship of and marriage to Gertrude Lord ("Christine") and their amicable separation one year later on account of Gertrude's attachment to the American artist Carl Schmitt ("Charles"). (His play "The Silent Waiter," loosely based on his first marriage, was performed by NYC's Metropolitan Playhouse in a virtual livestreamed production on March 13, 2021, with commentary.) It also tells of his second marriage to Dorothy ("Dot") Bloom. In 1929, Random House chose him to be one of the poets to appear in The Poetry Quartos, proposed by Paul Johnston. Kreymborg contributed the poem, "Body and Stone." He also contributed a short story to The Prose Quartos, published by Random House in 1930.
1930 жылдар және одан кейінгі жылдар
1938 жылы Креймборгтың радиоға арналған "Планеталар: Заманауи аллегория" атты өлең-драмасы NBC арнасында эфирге берілді және тыңдаушылардан зор ықылас күтті, сол себепті ол бірнеше аптадан кейін қайта көрсетілді. Креймборг Альфред Стиглицпен ұзақ жылдар бойы байланыста болды, бұл негізінен Креймборгтың Хьюго Кнудсенмен болған қарым-қатынасына байланысты еді, өйткені Кнудсен Стиглиц қолданған алғашқы фотобаспа процестерін ойлап тапқан болатын. Кнудсен мен Креймборг Беатрис (Беа) және Дот Блум сестерге үйленді.
Басқа қызығушылықтар
Ол сондай-ақ қуыршақтарға арналған пьесалар жазды (оның ең танымалдары – «Маникин Миникин» және «Лима Бинз»), оларды әйелі Дотпен бірге АҚШ-та гастрольдік сапарларда орындады. «Roel Puppets» компаниясының қуыршақ шебері Олив Блэкхэм «Лима Бинз» пьесасы үшін манекендер жасады. Креймборг шахматты жартылай кәсіби деңгейде ойнады; ол жастығында Ұлттық шебер стандартындағы ойыншы ретінде танылды. Ол екі рет Жозе Капабланкамен ойнады және жеңілді, соның ішінде 1910 жылы партия соңындағы шатасу салдарынан жеңілді. 1911 жылғы Мастерлер турнирінде ол АҚШ чемпионы Франк Маршаллмен бір ойынды теңестірді, бірақ көп ұзамай Оскар Чажестен күйреуге ұшырағаннан кейін шахмат әлемін тастап, шамамен 23 жылдан кейін қайта оралды. Ол «Шахмат жанкүйерін қайтарып алады» деген жартылай өмірбаяндық мақала жазды, ол Чарльз Джаффеге де негізделген; бұл оқиға шахмат ортасында кеңінен белгілі. Креймборг мүсінші Александр «Сэнди» Кальдермен тығыз қарым-қатынаста болды. Өз заманындағы ең маңызды ақындарды «ашып», жариялау қабілетінің арқасында Креймборг кейін Американың Поэзия қоғамының президенті болды.