Батыс Австралияда табылған Марии ағашы

Кіріспе

Батыс Австралияда табылған ағаш

Түрлер жәшігі
|аты = Марри
|суреті = Eucalyptus calophylla flowers2 Cataby email. jpg
|сурет сипаттамасы = Corymbia calophylla, Cataby маңында
|туысы = Corymbia
|түрі = calophylla
|авторы = (Lindl.) K. D. Hill & L. A. S. Johnson Ағаштың діңі дейін кеңейе алады, ал бұтақтары ірі, қалың және жайылып өседі.

Тарату

Марри Батыс Австралияның оңтүстік-батыс аймағында, Джералдтонның солтүстігінен (28° S) Рич мысығына (34° S) дейін және Наррогиннен (32°56′S 117° E) ішке қарай кеңінен таралған. Ол Swan Coastal Plain және Darling Scarp-тағы әртүрлі орталарға бейімделу қабілетін көрсетеді. Топырақ түрі қолайлы болғанда, жағалауға жақын бірнеше шақырымға дейін орманды жерлерде жоғарғы қабатты құрайды. Бұл түр салыстырмалы түрде нашар топырақта өсе алады, бірақ сапалы үлгілері жақсы ауыл шаруашылық топырақтарының белгісі саналады. Жазықтар, төбелер, тік жарлар, ылғалды жерлер, тұздықтар мен су ағындарының жанындағы әртүрлі жерлерде өседі. Қызыл қоңыр сазды топырақтарда, қызғылт қоңыр құмды топырақтарда, қиыршық тастарда және әктас, гранит немесе латерит үстіндегі сұр құмды топырақтарда өседі. Аймақтағы жерді пайдаланудағы өзгерістерге байланысты популяциясы айтарлықтай құбылуларға ұшыраған, бірақ жалпы таралған түр. Қолайлы топырақ және климат жағдайында бірнеше өсімдік типтерінде басым ағаш болып табылады және басқа түрлермен тығыз байланыста болады. Жемістері мен тұқымдарын құстар жейді, соның ішінде ұзын мүсікті қара какату (Calyptorhynchus baudinii) және қызыл бас киікті попугай (Purpureicephalus spurius) үшін маңызды тағам көзі болып табылады. Corymbia calophylla-мен байланысты ортаңғы қабаттағы өсімдік түрлеріне Persoonia longifolia (snottygobble) және Kingia australis (bullanock) жатады, олар jarrah marri орманды жерлерінде Eucalyptus marginata-мен бірге шатырды құрайды. Ортаңғы қабатқа Corymbia haematoxylon да кіреді, ол C. calophylla-ның кіші нұсқасына ұқсайды. Оның ареалында кездесетін эвкалипттер ығыстырылуы мүмкін, метрополиялық Пертте ылғалды Гилфорд топырақтарынан басқа барлық жерде E. lane poolei (сальмон ақ эвкалипт) үстемдік етеді. Солтүстік ареалдағы құрғақ жағалауда ағаштың мөлшері тек туарттан (Eucalyptus gomphocephala) ғана асып түседі. Бұл түр Corymbia calophylla – Xanthorrhoea preissii орманды және бұталы жерлеріндегі басым таксондардың бірі ретінде тіркелген, бұл бір кезде кең таралған, бірақ қазір ареалының 3% -дан азына ғана шектелген, аса қауіпті экологиялық қоғамдастық. Мари басымдығымен сипатталатын үш жиынтықтың бірі, бұл жиын Свон жағалаулық жазығының шығыс шетіндегі құрғақ топырақтарымен ерекшеленеді. Ескі, ірі ағаштардың саны жиырмасыншы ғасырда кең ауыл шаруашылық жерлеріне айналдыру салдарынан азайып кетті, бірақ Мюллер 1870 жылдары үш метрге дейін ені бар сабақтары бар үлгілерді тіркеген. Егістік жерлерден ағаштарды алып тастау қиын болды, еңбекті қажет ететін механикалық әдістерге және сақинаны жоюға қарсы тұрды. 1904 жылы Наррогиндегі тәжірибелік шаруашылықта көрсетілген тиімді әдіс – діңдер мен тамырларды гелигнитпен бөлшектеу болды.

Marri is widely distributed in the Southwest region of Western Australia, from north of Geraldton (28° S) to Cape Riche (34° S), and inland beyond Narrogin (32°56′S 117° E). It is found displaying its adaptability to the different environments on the Swan Coastal Plain and the Darling Scarp. Where the soil type is appropriate it will dominate as the upper storey in woodland, to within a few kilometres from the coast. The species will grow on comparatively poor soil, but good specimens are considered an indicator of the better agricultural soils. Found in a variety of terrains including Flats, hills, breakaways, wetlands, fringing salt marches and beside drainage lines it is able to grow in red brown clay loams, orange brown sandy clays, gravel and grey sandy soils over limestone, granite or laterite. A common species, though its population has been subject to large fluctuations due to change in land use in its region. A dominant tree of several vegetation types when in favourable soils and climates, with rich and sometimes intimate associations to other species. The fruit and seeds are consumed by avian species, and it is a staple in the diet of long billed black cockatoo (Calyptorhynchus baudinii) and red capped parrot (Purpureicephalus spurius). Plant species associated with Corymbia calophylla in the mid story include the tall shrub or tree Persoonia longifolia (snottygobble) and Kingia australis (bullanock) in jarrah marri woodland, where it dominates the canopy with Eucalyptus marginata. Mid story species can also include Corymbia haematoxylon, resembling C. calophylla in miniature. Eucalypts occurring in its range can be displaced, in metropolitan Perth is overwhelms E. lane poolei (salmon white gum) on all but wetter Guildford soils. On the drier coastal plain of its northern range, the size of the tree is only exceeded by tuart, (Eucalyptus gomphocephala). The species is named as one of the dominant taxa in Corymbia calophylla – Xanthorrhoea preissii woodlands and shrublands of the Swan Coastal Plain, a critically endangered ecological community, once widespread and now restricted to less than 3% of its range. One of three described marri dominated assemblages, this one is distinguished by the drier soils of the community's range along the eastern edge of the Swan Coastal Plain. Old large trees became rare after extensive agricultural conversion of land during the twentieth century, but Mueller recorded specimens in the 1870s with trunks up to three metres in width. Removal of trees at farmland was found to be difficult, resisting labour intensive mechanical methods and ringbarking, the cost effective method, demonstrated in 1904 at an experimental farm in Narrogin, was to splinter the trunks and roots with Gelignite.

Қолданылуы

Марри ағаштары нунгар мәдениетінде маңызды рөл атқарды, оның өнімдерін пайдалану Австралияның оңтүстік-батысын мекендеген халық бейімдеп, экспорттады. Немесе орналасқан өсімдіктер. Тұқымдары ақпан және наурыз айлары аралығында пісіп, ашылмаған қапшықта болатын жемістен жиналады. Қалалық ландшафттарда жергілікті бидайық сияқты жиі қолданылмаса да, бұл түр қоғамдық кеңістіктерде және Оңтүстік-Батыс Австралияның қала шеттерінде көше ағашы ретінде таңдалды. Роберт Браунның түрді сипаттауында қолданылған үлгілер 1802 жылы оның жинаған тұқымдарынан өсірілген Кью бағындағы ағаш болды.