Кіріспе

Castell'Arquato (; Пьячентино: Castél Arquä немесе Castél Arcuà) – Италиядағы қала, Пьяченца провинциясындағы Вал-д'Арда алғашқы төбелерінде орналасқан, Эмилия-Романья аймағында, Пьяченцадан шамамен және Пармадан шамамен қашықтықта. Жақын жердегі елді мекендерге Бачедаско, Виголо-Маркезе, Фиорензуола-д'Арда, Луганьяно-Валь-д'Арда және Вернаска жатады. Бұл – «Италияның ең әдемі ауылдары» (I Borghi più belli d'Italia) тізіміне енген елді мекендердің бірі. Сақталған түрімен Х ғасырдың басына дейінгі ортағасырлық дәстүрлі құрылысын ұстанып келген Кастель'Аркватоның ескі қаласы – бұрын аңғарды бақылау үшін стратегиялық маңызға ие болған, қазір ауылмен қоршалған биік тас. Оның көркем ортағасырлық ерекшеліктері «Ледихок» сияқты фильмдерде пайда болуына себеп болды. Композитор Джакомо Пуччинимен, сондай-ақ Альфредо Каталанимен және Умберто Джорданомен ұзақ жылдар бойы ынтымақтастықта жұмыс істеген, «Тоска», «Ла Богема», «Мадам Баттерфляй», «Ла Валли» және «Андреа Шенье» операларының либретто авторы ретінде танымал опера либреттошы Луиджи Ильика 1857 жылы осы қалада дүниеге келді және осында жерленген. Кастель'Арквато сонымен қатар шарап өндірісі үшін маңызды аймақ болып табылатын Колли-Пьячентини (Пьяченца төбелері) аймағында орналасқан. Колли-Пьячентиниде өндірілетін ең маңызды шараптар – Гутурнио, Бонарда, Ортруго, Мальвазия және Монтероссо-Валь-д'Арда.

Тарих

Кастель'Аркватоның тегі белгісіз. Римдік әскери бекініс (каструм) ретінде пайда болған деп саналады. Рим империясы кезеңінде Пьяченца және Пармадан Лигурия теңізіне (Лигурия Пьяченца алқабының соңында орналасқан) қарай бағытталған жолдардың маңызды торабы болғандықтан шағын ауылдық елді мекенге айналды. Кастель'Арквато (ла Пиеве деп аталған) туралы алғашқы тарихи мәліметтер 8 ғасырда пайда болды. Кастель'Аркватоны "Магнус есімді асыл және күшті билеуші" салған деседі. Магнус 756–758 жылдары "Матер Деи құрметіне" арналған төртбұрышты қамал мен шіркеу салдырды. Сол кезде Кастель'Аркватода әскери (Каструм) және ауыл шаруашылығы ұйымы (Куртис), Әділет басқармасы (Кюрия) және Діни басқарма (Пиеве) болған. 789 жылы қайтыс болғанға дейін Магнус қала, Санта-Мария шіркеуі және оның мүліктерін Пьяченца епископына сыйлады, соның нәтижесінде Кастель'Арквато Пиеве (приход шіркеуі) ретінде маңызды тәуелсіздікке ие болды. Епископтың Кастель'Арквато аумағындағы барлық ер адамдарға, дворяндарға, қала тұрғындарына, жерлері мен үйлері бар иелерге және Санта-Марияның дін қызметкерлеріне тікелей салық салу (fodro) құқығы болды. 1204 жылдан 1207 жылға дейін Пьяченца епископы Гримерио Кастель'Аркватоны өз резиденциясы ретінде таңдады. Бұл кезде елді мекен Пьяченцадан одан да тәуелсіз болды. 1220 жылдың жазында автономиялық басқару құқығы ресми түрде бекітілді. Кастель'Аркватоның тарихи архивіндегі ең алғашқы құжат – 1220 жылдың 10 тамызында епископ Вицедомионың 700 пиаченталық лираға "қала мен халқына" жерін және Эмфитеузис (феодалдық құқықтың бір түрі) құқығымен аумағын сыйлаған келісімшарты. 200 лира және жылдық шағын төлем үшін ол сондай-ақ Кастель'Арквато, Лусураско, Сан-Лоренцо және Вернасканың "барлық юрисдикцияларын, құрметтерін және ондықтарын" мәңгілікке беруге келісті. Сол кезде Кастель'Аркватоны Пьяченца коммунасы үш жыл мерзімге Пьяченцаның ең танымал отбасыларынан сайлаған подэста басқарды. Подэстаның азаматтық, саяси және сот функциялары болды. Подэстаның билігі 1290 жылы Альберто Скотти Гвельфтер фракциясының, саудагерлердің және қолөнершілердің қолдауымен Пьяченцаның иегері болғанда аяқталды. Кастель'Арквато да өз алдына сеньория атанды. Альберто Скотти Висконти отбасымен одақтасып, өзінің билігін Пьяченца аумағына дейін кеңейтті, ал Кастель'Аркватоны подэста Тедесио де Спектиниске тапсырды. Висконтилермен одақ 1302 жылы Маттео Висконтидің ұлы Галеаццо I Висконти Беатрис д'Эстеге үйленгеннен кейін және одақтардың салмағы өзгергеннен кейін аяқталды. Скотти билігі кезінде Кастель'Арквато саяси беделге ие болды және бүгінгі күнге дейін сақталған Палаццо-дель-Подеста (Подэста сарайы) және Палаццо-ди-Жюстиция (Сот сарайы) сияқты көптеген ғимараттар салынды, олар бүгінгі Палаццо-дель-Дюканың (Герцог сарайы) ядросын құрайды. 1304 жылы Альберто Скотти Пьяченца қаласынан Кастель'Аркватодан қуылды, бірақ үш жылдан кейін қайтып келді. 1310 жылы неміс императоры Генрих VII келгеннен кейін Альберто Скотти 1316 жылға дейін елді мекенді басқарды, содан кейін Галеаццо I Висконти Кастель'Аркватоны қоршап алды, ол бір жылдан кейін берілді. Галеаццо Висконти қалаға "ерекше құқықтар" берді: Пьяченцадан заңды түрде тәуелсіздікке ие болу және 15 ғасырлық жарғылардың негізі болған өз заңдарын жазу мүмкіндігі. 1324 жылы Кастель'Арквато Пьяченца муниципалитетіне берілді, ол шіркеуге бағынышты болды және он екі жыл бойы басқарды. Пьяченца 1336 жылы Аццоне Висконтимен бірге Висконтиге қайта оралды, ол қаланың Пьяченцадан тәуелсіздігін қолдады, сенімді подэста Гальвагно де'Коминиді тағайындады және осы стратегиялық және әскери маңызды аймақтың бекінісін нығайтуға көмектесті. Ол 37 жасында қайтыс болды. Оның ізбасары Лучино Висконти Пьяченца муниципалитетінің бастамасымен Рокканың құрылысына жауапты болды (1342 жылдан бастап). 1403 жылы Джан Галеаццо Висконти Борромео де Боромеи мен оның ұрпақтарына Кастель'Аркватоға феодалдық билік берді, сонымен бірге салықтық кірістерді де берді. Фирензуоладан келген Аркилли отбасының күшті ықпалынан қорқып, олар өз құқықтарын Арквато халқына қайтарды, олар оларды Милан герцогы Филиппо Мария Висконтиге берді. 1416 жылдан 1470 жылға дейін қала Кастель Висконти деп аталды. 1438 жылы Филиппо Мария Висконти феоданы кондотьер Николо Пичининоға сыйлады, оның басшылығымен Муниципальдік жарғылар қабылданды, Statuta et Decreta Terrae Castri Arquati. Ол қайтыс болғаннан кейін ауыл оның ұлдары Франческо мен Жакопоға өтті. Филиппо Мария Висконти қайтыс болғаннан кейін, оның күйеу баласы Франческо I Сфорца 1447 жылы Пьяченца және оның аймағының иегері деп жарияланды. 1541 жылы Папа Павел III елді мекеннің тәуелсіздігін жариялады, бұл процесті 1538 жылы бастаған болатын. Ол сондай-ақ 1543 жылдың көктемінде Кастель'Аркватоға сапар шекті, онда халық оны Пьяченцадан тәуелсіздік алғандықтан, сонымен қатар экономикалық жеңілдіктерге де ризашылық білдірді. Сфорцалардың билігі 1707 жылға дейін жалғасты, одан кейін Кастель'Арквато аумағы Парма және Пьяченца герцогтығының құрамына кірді, оны Фарнезе және кейін Бурбон үйі басқарды, 1860 жылы Италияға қосылғанға дейін. Қазіргі герб осы өзгерістерді көрсетеді, онда қамалмен қатар Пьяченцаның символдары (Сан-Антониноның қызыл кастралары), Фарнезе (алтын лилиялар), Скотти (6 ұшты алтын жұлдыздар) және Сфорца (алтын арыстан) бейнеленген.