Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ашшур-нерари III, жазуы маш шур ЭРИМ. ГАБА, «Ашшур – менің жәрдемім», Ассирия патшасы (б.з.д. 1202–1197 ж. немесе б.з.д. 1193–1187 ж.) болды. Ол Тукульти-Нинурта I-нің немересі және оның інісі немесе, көбінесе, әкесі Ашур-надин-апли таққа отырған болуы мүмкін, ол Тукульти-Нинурта I-ге қарсы қастандыққа қатысып, оның өліміне себеп болған.
Aššur nerari III, inscribed maš šur ERIM. GABA, “Aššur is my help,” was king of Assyria (1202–1197 BC or 1193–1187 BC). He was the grandson of Tukulti Ninurta I and might have succeeded his uncle or more probably his father Ashur nadin apli to the throne, who had participated in a conspiracy against Tukulti Ninurta I which led to his murder.
Өмірбаян
Насухи ассириялық патшалар тізімінде айтылғандай, ол осы көшірмедегі және Хорсабадтан алынған көшірмедегі ізбасары Ашшур-надин-аплидің ұлы болды. Алайда, Хорсабад және SDAS нұсқаларында оның әкесі Ашшур-насир-апли деп көрсетілген, ол тек SDAS көшірмесіндегі ізбасары. Үш көшірме де оның билік ету мерзімі 6 жылға созылғанына келіседі, бұл бұрынғы патшаның 3 немесе 4 жылдық қысқа билігінен кейін болды. Бұл оның таққа отырғанда өте жас болғанын және оның ұлы уәзірі Или-паданың ықпалды болуын түсіндіруі мүмкін. Оның аты патшалар тізімінің тағы бір кішкентай фрагментінде де кездеседі. Оның епонимді жылы, оның биліктегі алғашқы толық жылы болған болуы мүмкін, Урад Шеруа мен оның отбасының мұрағатынан табылған бидай несиесіне қатысты жазбаны және Сириядағы Телл-Табаннан қазылған, Адад-бан-каланың епонимді жылымен сәйкес келетін жазбаны растайды, бұл оның немесе оның ізбасарының билік кезеңінде болған болуы мүмкін. Британ мұражайындағы Куюнжик жинағындағы ерекше қорлау хаттың фрагменті сақталған. Бұл хатты Вавилон патшасы Адад-шума-усур Ассирияның «патшалары» деп аталатын Ашшур-нерари III және Или-падаға жолдаған. Хат ассириялық архивтерде сақталған, мүмкін, Или-паданың мәртебесіне байланысты, ол шамамен б.з.д. 1192–1180 жылдары Ассирия патшасы болған Нинурта-апал-Экурдың әкесі болған. Оның ұрпақтары кем дегенде б.з.д. 8 ғасырға дейін билік еткен, ал таққа талап етуі күмәнді және тек Эриба-Адад I-ден (б.з.д. 1393–1366) туысқандық байланысқа негізделген. Ол, мүмкін, II-Ілил-кудурри-усурдың, Тукульти-Нинурта I-нің тағы бір ұлының және, мүмкін, оның інісінің билікке келуінен күшпен ығыстырылған. Оның ұлы уәзірі, кеңесшісі және Ассирияның «патшасы» Или-паданың өмірі мен мансабы осы кезде немесе одан кейін аяқталған. Бұл кезеңдегі оқиғаларға жарық түсетін архивтер әлі қолжетімді емес, сондықтан тарихшы Итамар Сингер «Өкінішке орай, б.з.д. 13 ғасырдың екі маңызды архиві, әрқайсысында 400-ге жуық тақташа бар, әлі жарияланбаған күйде қалды (оның ішінде) 1997–1998 жылдары табылған Tell Sabi Abyad-тан алынған Орта ассириялық мәтіндер» деп атап өтті.
According to the Nassouhi Assyrian King List, he was the son of Aššur nadin apli, his predecessor in this copy and that from Khorsabad, although the Khorsabad and SDAS variants both give his father as Aššur naṣir apli, his predecessor only on the SDAS copy. All three copies agree on his length of reign, an otherwise poorly attested 6 years, following the brief 3 or 4 year reign of his immediate predecessor, suggesting he may have been quite young when he assumed the throne and perhaps explaining the prominence of his grand vizier, Ilī padâ. Traces of his name also appear on a fourth, small fragment of the kinglist. His eponym year, likely to have been his first full year in office, dates a corn loan tablet from the archive of Urad Šerūa and his family and a tablet excavated in Tell Taban, Syria, and dated to the eponym year of Adad bān kala, may be of his reign or that of his successor. A fragment of an extraordinarily insulting letter is preserved in the Kouyunjik Collections in the British Museum and is addressed by Adad šuma uṣur, king of Babylon, to two rulers, Aššur nerari III and Ilī padâ, who are addressed as the “kings of Assyria.” The letter was copied and preserved in the Assyrian archives, possibly because of the enhanced status given to Ilī padâ, the father of Ninurta apal Ekur, king of Assyria, c. 1192–1180 BC, whose descendants reigned on at least until the 8th century, and whose genealogical claim to the throne was tenuous and otherwise only based upon descent by a collateral line from Eriba Adad I, c. 1393–1366 BC. He was quite possibly violently swept aside by the ascendancy of IIlil kudurrī uṣur, another son of Tukulti Ninurta I and probably his uncle. The life and career of his grand vizier, mentor and fellow “king” of Assyria, Ilī padâ, seems to have ended at this point or shortly afterwards. The evidence from an archive which might shed light on the events of this period remains unavailable, leading the historian Itamar Singer to observe “regrettably, two important archives of the thirteenth century BC, each with some 400 tablets, still remain unpublished, (including) the Middle Assyrian texts from Tell Sabi Abyad (found in 1997–1998).”