Кіріспе

Алатияур Хануман ғибадатханасы, сондай-ақ Алатияур Перумтрикковил немесе Хануман Каву деп те аталады. Бұл Үндістанның Керала штатындағы Малаппурам ауданындағы Тирур қаласына жақын Алатияурда Понани және Бхаратаппужа өзендері арасында орналасқан танымал индуисттік ғибадатхана. Басты құдайы Рама болғанымен, Вишнудың жетінші аватары Хануман, Шиваның жаратылысы және Раманың адал жақтасы, сонымен қатар өлмейтін (Чирандживи) саналады, ол ғибадатханадағы басты құдаймен бірдей құрметке ие. Лакшмана, Ганеша, Маха Вишну, Дурга, Бхадракали, Айяппан және Нага құдайлары да осы ғибадатханада тең дәрежедегі қосалқы құдайлар ретінде сыйынып жатыр. Аңыз бойынша, Хануманның мүсіні 3000 жыл бұрын (1000 ж.) Саптаришилердің бірі, Саид Васиштхамен орнатылған. Жылдар бойы ғибадатхананы Алатияур ауылының Намбудири руы, Веттатунад патшасы және Кожикодтың Самутирилері басқарған. Авал – осы ғибадатханаға басты құрбандық. Мұндағы басты жылдық шара – қазанның ортасынан қарашаның ортасына дейінгі кезеңде Тулам айындағы Пуарадам, Утрадам және Тирувонам жұлдыздарына сәйкес келетін күндері өткізілетін фестиваль. Шілде айының ортасы мен тамыздың ортасына сәйкес келетін Каркидакам айы, әдетте Рамаяна айы деп аталады және көп адамға толы болады. Сейсенбі, бейсенбі және сенбі күндері де Хануманға қолайлы деп есептелетін болғандықтан маңызды. Ғибадатхана Малабар Девассом Кеңесінің басқаруындағы сенім қоры арқылы басқарылады, ал бас сенімдісі – Самутири патшасы. Бұл Малабар Девассом Кеңесінің басқаруындағы ғибадатханалардың ең маңыздысы саналады.

Аңыз

Бұл ғибадатхананың басты құдайы Рама болғанымен, ол көбінесе Хануман ғибадатханасы деп танылады. Дәстүр бойынша, Хануман Ситаны іздеп Ланкаға аттанған алдында Рама оған осы жерде нұсқаулар мен кеңес берген. Хануманның мүсіні Раманың мүсінінің жанына қойылған. Хануман қолына таяқ ұстап, Раманың сөзін тыңдайтынсып алға еңкейген күйде бейнеленген. Лакшмана ғибадатханасы бірнеше метр қашықтықта. Лакшмана Хануман мен Рама жеке сөйлесуі үшін жаққа қарай бас тартып тұрған деп есептеледі. Осы жерде Хануманның мұхитты аттап өтіп Ланкаға жеткенін еске алу үшін құрылыс салынған. Құрылыстың бір шетінде теңізді бейнелейтін үлкен қара тас орналасқан. Зияратшылар осы тік жолмен жүгіріп, қара тастың үстінен секіріп өтеді. Осы ғибадатханада секіру – сәттілік, денсаулық, ұзақ өмір және байлыққа жол ашады деп сендіреді. Алатаудағы Хануман зияратшылардың барлық қайғы-дауылдарын, қорқыныштарын сейіп қана қоймай, тілектерін де орындайды деп сенеді.

Ғибадатхананың ғимараты мен қабырғалары

Ғибадатхана Алатийюр ауылының жанында, шығысқа қарай орналасқан. Ғибадатхананың алдында бірнеше дүкендер бар. Ғибадатханаға кіретін жол өте тар болғандықтан, үлкен көліктердің кіруі мен шығуы қиын. Солтүстік-шығыс жағында тұрақ орны қарастырылған. Гопурамның солтүстігінде ғибадатхананың құдығы орналасқан. Бұл кең әрі әдемі құдыққа дін қызметкері мен ғибадатханаға келгендер кірмес бұрын тазарады. Құдықтың алдында кішкентай Пипал ағашын көруге болады. Индуизмде қасиетті ағаштың жоғарғы жағында Брахма, ортасында Вишну, ал төменгі жағында Шива мекендейді деп есептеледі. Сондай-ақ, таңертең күні бұл ағашты жеті рет айналу денсаулыққа және игілікке жеткізеді. Жақын жерде Cluster fig ағашы да бар. Бұл жер Алатийюр деп аталу себебі – осы ағаштардың жергілікті атауларының ('Aal' және 'Athi') және 'Oor' (ауыл) деген сөздің бірігуінен туындаған. Олар Аюрведалық дайындықтарда кеңінен қолданылатын төрт атақты ағаштың (Nalpamaram) екеуі. Шығыс жағында салынған екі қабатты, құлазыған мұнара уақыттың өтуімен тозығы жеткен. Гопурамның үстінде Рама, Хануман және Лакшмананың бейнесі салынған тақта орналасқан. Шығыс дәлізі арқылы кіргенде алдымен пілдерге арналған қоршауға тап боласыз. Бұл салыстырмалы түрде үлкен пілдерге арналған қоршау жақында ғана салынған. Ғибадатханада мерекелік желек көтерілмейтіндіктен, желек орнатуға арналған бағана жоқ. Бірақ оны орнату жоспарланған. Рама құдайының алдына үлкен құрбандық шалуға арналған жертөле салынған. Ғибадатхананың орталық жертөлесі осы жерде. Жертөле биік болғанымен, құдай сырттан көрінуі үшін сәл төмендетілген. Оның үстіне Хануманның бейнесі ілінген. Жертөленің оңтүстік жағында кішкентай есік бар. Бұл есік Хануманның аяқтарына қарап тұр. Ол ғибадатханаға кіре алмайтындар үшін салынған. Ұсыныстарды қабылдау кеңсесі оңтүстік-шығыс жағында орналасқан. Құдайларға арналған негізгі құрбандықтар – Рамаға арналған Палпаясам және Хануманға арналған Авал. Осы құдайларға Ниведьямдар ұсыну өте артықшылықты деп есептеледі. Көптеген адал жандар осы Ниведьямдарды қалаған мақсаттарына жету үшін ұсынады. Олар 1 Нази, 50 Нази немесе 100 Нази (Нази – шамамен 312 миллилитр, бұл ежелгі Кералада көлемді өлшеуге қолданылатын өлшем бірлігі) мөлшерінде ұсынылады. Тамилнадтың бұрынғы бас министрі Ж. Джаяллалита осы ғибадатхананың адал жандардың бірі болған және өзіне қатысты сот істерінің оң шешілуін тілеу үшін құрбандықтар шалған деген хабарлар бар. Ұсыныстар бағанасының жанында Вишнудың шағын ғибадатханасы орналасқан. Бұрын Қалпақаншери ауылындағы Ирани ғибадатханасының басты құдайы болған Вишну, жергілікті мәселелерге байланысты осында әкелініп орнатылған деп есептеледі. Бұл Вишну мүсіні болғанымен, құдай батысқа қарап тұрған Шри Кришна ретінде көрінеді. Вишнуді айналып жүргенде оңтүстік-батыста кішкентай құм үйіндісі мен секіруге арналған гранит тұғырды көруге болады. Ол Хануманның Ланкаға сапарының бейнесін көрсетеді. Оған қарай жүгіріп, тасқа баспай тұрып секіру өмірдегі кедергілерді жеңуге көмектеседі деп саналады. Сондықтан көптеген адал жандар осы рәсімді орындайды, бұл ғибадатханаға келетін жандарды қызықтырады. Батыс жағында ерекше көзге түсетін ештеңе жоқ. Лакшмана ғибадатханасы солтүстік жағында орналасқан. Бұл жерде Лакшмана тек құдай ғана емес, сонымен қатар маңызды құдай. Лакшмана Рама мен Хануманның жеке әңгімелерін естуден аулақ болу үшін Наламбаламадан тыс жерде орналасқан. Адишешаның жаны Лакшмананың төрт қолды құдайы шығысқа қарап тұр және мыспен қапталған кішкентай алаңқайда орналасқан. Алдында кішкентай дұға залы бар. Лакшмананың ғибадатханасының оңтүстік жағында Ганеша ғибадатханасы орналасқан. Артында Нага ғибадатханаларын да көруге болады. Лакшманаға арналған құрбандық шалуға арналған арнайы үстел де салынған. Бұл жерде де Палпаясам маңызды.

Қасиетті жер

Ғибадатхананың қасиетті ортасы (жергілікті тілде Srikovil) үлкен, екі қабатты шаршы ғимаратта орналасқан. Граниттен жасалған қабырғалардың екі қабаты да мыспен жабылған. Үстінде алтын күмбез сәндіктей тұр. Ғибадатхананың ішінде үш бөлме бар. Олардың арасында, батыс жағында құдай орналасқан Ғарбхагриха бар. Рама шамамен бес фут биіктігіндегі, төрт қолды Вишну мүсінінде бейнеленген, ол шығысқа қарайды. Мүсін қара тастан жасалған, бірақ Панчалохамен жабылған. Оң артқы қолында Сударшана чакра дөңгелегі, сол артқы қолында Панчаянья, сол алдыңғы қолында Каумодаки және оң алдыңғы қолында лотос гүлі бар. Бұл Ситаны іздеу кезінде жалғыздыққа толы Раманың бейнесі ретінде түсіндіріледі. Сондықтан, мұнда Ситаға арналған ғибадатхана жоқ. Хануманның ғибадатханасы оның оңтүстік жағында салынған. Хануман шамамен үш фут биіктігінде, екі қолын жиып, сол жаққа қарап тұр. Ол Раманың нұсқауларын тыңдап тұрған түрі деп есептеледі. Киелі орын тамаша суреттермен және мүсіндермен безендірілген. Бұл суреттердің көпшілігі көне емес. Негізінен, Рамаянадан алынған оқиғалар бейнеленген, мысалы, Раманың дүниеге келуі, Ситаның Сваямварасы, Жатайудың босауы, Кадаливанамдағы Хануман және т.б. Бірақ ең маңыздысы – сегіз қолды Бхадракалидің суреті. Осы суреттің артында мынадай әңгіме бар: бір кезде, осы маңырадағы үлкен Капалатинкал ғибадатханасында осы дін қызметкері қызмет еткен. Екі жерді бір уақытта басқару қиын болғандықтан, ол Бхагаватиден әрдайым қасында болуын сұраған. Осылайша Бхадракалидің осы жерде болуы қалыптасқан.

Хануманның мекені

Шри-Хануман ғибадатханасы Шри-Рама ғибадатханасының қасында орналасқан. Шри-Хануман әмірінің сөздерін тыңдау үшін басын солға (Раманың мекеніне) иеді. Шри-Рама Хануманға Ситаның сенімін жеңуге көмектесетін құпия сөзді (Абхигнана Ваакьям) айтады. Хануманның қолында шолақ бар. Сансыз қасиеттілер Шри-Хануманға зор күшін сыйлады. Ол Ситаның қайда екенін анықтау миссиясын орындауға толықтай дайын. Ол мұнда құдайлық күштің, сенімнің, мақсатқа ұмтылудың, батылдықтың және, ең бастысы, қарапайымдылықтың бейнесі. Ол – жоғары құрбандықтардың символы. Ол Шри-Рамаға: "Сенің қалауың – менің бұйыруым" деп сендіргендей көрінеді. Хануманға табынушылар тілектерін айту және құдіретті Хануманның құлағына жеткізу үшін осы ғибадатханаға ағылады. Рамаяна оқиғасындай, Лакшмана Рама мен Хануманнан алыс болғандықтан, ол құпия сөзді естімейді.

Орналасу және тасымалдау

Тирурдан ең жақын теміржол стансасы шамамен 12 км қашықтықта. Ең жақын әуежай Кожикодта.