Кіріспе

Канада Англикан шіркеуінің діни округі

Дала қоныстанушыларының басым көпшілігімен күресудегі ертедегі қиындықтар

К'Аппельдегі Англикандық собор қауымының ағылшын иммигранттары мен Онтарио және Квебек провинцияларынан келген тума канадалық пресвитериандық, методисттік және рим-католик қоныс аударушылары, сондай-ақ оңтүстік шекарадан АҚШ-тан келген көптеген қоныс аударушылар арасындағы қарым-қатынас кейде шиеленіскен. Шығыс канадалық қоныс аударушылар, өзін шынайы канадалық санағандықтан, Англикан шіркеуін ұзақ жылдар бойы «Англия шіркеуі» деп кемсіте айтқан. Епархияның алғашқы жылдардағы өсуіне бірнеше фактор кедергі келтірді: [E] шығыс канадалық епархиялар қаржылық қолдау және еріктілерге қатысты көптеген өтініштерге жақсы жауап бермеді. Нәтижесінде, Батыс Канада епархиялары Англия шіркеуінің және оның миссионерлік қоғамдарының қаржысына және кадрлық ресурстарына тәуелді болды. Шетелдік көмекке күшті тәуелділік шекарадағы шіркеу үшін мәселелер тудырды: қашық комитеттердің жеткіліксіз қаржыландыруы, партиялық даулар, шіркеудің «ағылшындығы», ерікті түрде садақа беруге үйренбеген дін қызметкерлері және дін қызметкерлерінің шекара жағдайларына бейімделудегі сәтсіздігі – бәрі англикандық іске зиян келтірді. Кейінгі уақытта болған айқын жемқорлықтардың салдарынан басқа орын таңдалды. Солтүстік-Батыс территориясының лейтенант-губернаторы Эдгар Дьюдни, болашақ Канадалық Тынық мұхиты темір жолының бағытына жақын жердегі үлкен жер участаларын сатып алды. Оскана – бұл кри тілінде «сүйектер үйіндісі» деген мағына береді, бұл Wascana Creek бойындағы жазық далалық бизон сүйектеріне сілтеме жасайды, бұл аймақ тума емес халықтармен қоныстанбағанша осылай болған. Дьюдни оны аумақтық бас кеңсе орны ретінде белгіледі: ерекше көзге түспейтін, ағашсыз және сусыз жерде орналасқан Регина қаласы. Алайда, К'Аппельдегі ағылшын қоныс аударушылары жергілікті канадалықтарды біршама наразылыққа ұшыратқандықтан, Англикан шіркеуі үшін Регинада жаңа бастама жасау орынды болды. К'Аппель және жақын орналасқан Indian Head қалаларының маңызды қалалық орталыққа айнала алмайтыны анық болғаннан кейін, епархия Регинада Колледж даңғылында, Броуд көшесінің шығысында орналасқан үлкен мүлікті сатып алды.

Жаңа жағдайға бейімделу

Сонымен қатар, 1944 жылы Регинадағы Сент-Полс шіркеуі про-кафедралық собор деп жарияланды. 1973 жылға қарай епархияның өзін-өзі қамтамасыз ете алмайтыны анық болды – ол бұрынғыда Англияның Личфилд епархиясының миссионерлік аймағы болған, бірақ бұл уақыт өте келе мүмкін емес болып кеткен. Оны өтеу үшін епархияның жалғыз маңызды жылжымайтын мүлігін сатудан басқа жол қалмады, оның сатып алуына түпкілікті миссиялық епархияның қаржылық қолдауы зор үлес қосыпты. Бүгінде Саскачеван провинциясының бір миллион тұрғынының шамамен жартысы К’Аппель епархиясының шегінде тұрады. Дегенмен, осы 500 мыңдай адамның ішінде шамамен 10 мыңы ғана өзін англикандық деп есептейді. Алғашқы қоныс кезеңіндегі көші-қон үлгілері Саскачеванның оңтүстігінде неміс лютерандары мен римдік католиктер, шотландтық пресвитериандар мен римдік католиктер, британдық және американдық методистер (соңғыларының ата-бабалары Шығыс Канададан келген), украиндық православие және римдік католиктер басымдығын анықтады. Бұл – англикандық емес көпшілікті құрайтын дін және ұлттардың бірнеше мысалы ғана.

Англикандық теология колледжі мен қыздар мектебін жабу; епархиялық штаб-пәтерлерді сату

1964 жылы тиімділік үшін Сент-Чад теологиялық колледжі Саскатун қаласындағы Эммануэль колледжімен біріктірілді. Алты жыл өткен соң, Сент-Чад қыздар мектебі жабылып, епархиялық жер 1980-ші жылдары провинциялық үкіметке сатылды. Епархиялық кеңселер, бұрынғы Сент-Чад К’Аппель епархиялық мектебі, бұрынғы епископ сарайы, қарттар үйі және басқа епархиялық құрылыстар біраз уақытқа провинциялық мемлекеттен жалға алынды; қазір үкімет бұрынғы епархиялық мүлікті тұрғын және коммерциялық құрылыс үшін сатты. (Мүлікте ерекше қызығушылық тудыратын жер – Брод-стрит және Колледж-авеню бұрышында орналасқан, каргана тікенегімен белгіленген собор салуға арналған орын.) 1973 жылы Әулие Пауыл шіркеуі собор статусына көтерілді және 1974 жылы онда 2 мануалды Casavant Frères құбырлы органы орнатылды.

Дәстүр мен қайта қарау

Епархия тарихи тұрғыдан жоғары шіркеу дәстүрімен ерекшеленді (К’Аппель қаласындағы алғашқы про-кафедральдың және Регинадағы бұрынғы епархиялық жердегі Сент-Чад капелласының ішкі көріністеріне назар салыңыз), діни ордендердің, соның ішінде Әйелдердің Сент-Джон Дивин орденінің маңызды үлесімен, олар Сент-Чад К’Аппель епархиялық мектебін жабылғанға дейін басқарды. Екінші жағынан, Майкл Пирс деканы болған кезде, Канада Біріккен шіркеуінің сол кездегі модераторы Брюс МакЛеод Регинаға келді және бұрынғылардан өзгеше, жергілікті Біріккен шіркеуге емес, Сент-Пол соборына барып, паштары тарапынан кеңінен талқыланды, оның айтқан уағызы олар естіген ең жақсы уағыз болды деп есептеді. Епархия литургиялық қайта қарау саласында алғашқылардың бірі болды, 1969 жылы жергілікті қолдану үшін «К’Аппель литургиясын» жариялады, бұл 1985 жылғы «Қолдануға баламалы қызметтер кітабынан» 16 жыл бұрын болды, бірақ Торонтодағы Сент-Мария Магдаленаның ұқсас қадамынан әлдеқайда кейін болды. «К’Аппель литургиясы бір епархия үшін жасалғанмен, Канаданың көп бөлігінде қолдануға рұқсат етілді. Бұл литургияның әсері бүгінде «Меланезиялық ағылшын дұға кітабында» байқалады, онда қасиетті тамақ беру рәсіміндегі сөздер «К’Аппель үлгісін» тығыз ұстанады, «Осыны істеңдер және Мен сендермен екенімді біліңдер» деген фразаны қамтиды». Мұндай ерекшеліктер сақталған күйінде.

Қауымдар

Епархия 44 приходтан және 109 қауымнан тұрады, онда 50 толық жұмыс күні, жартылай жұмыс күні, жалақысыз және зейнеткерлік дін қызметкерлері қалалар мен қалаларда Рим-католик приходтары сияқты орналасқан. Бірақ тарихи қоныстану үлгілеріне сәйкес, тарихи түрде пресвитериандық және методистік шіркеулерде болғандай, ешқашан ауылдарда немесе ауылдық жерлерде болған емес. Қалалық приходтардың орташа мүше саны шамамен 300 адамды құрайды, ал ауылдық приходтарда екіден алтыға дейін қауымға 150 мүшеден тұрады. Қауым мүшелерінің санының үнемі азаюы шіркеулердің жабылуына әкелді: ең айқын мысал – 2003 жылы Moose Jaw қаласының төрт приходы бірігіп, St. John's Anglican Church ғимаратын St. Aidan Anglican Church ретінде пайдаланды, оның "іргетасы 1909 жылы қаланды" және "Moose Jaw қаласының орталығында, High St. және 1st Ave. East көшелеріндегі автобус станциясының жанында орналасқан". Кішкентай қалалардағы шіркеулерде көбінесе өздеріне бөлек дін қызметкерлері болмайды, приходтарда дін қызметкерлерін бөлісетін бірнеше шіркеулер кездеседі. Moose Jaw қаласының төрт бұрынғы приходының бірігіп, тек біреуін сақтап қалу жағдайынан басқа, Regina және басқа жерлердегі Біріккен шіркеулерде болғандай, бірнеше шіркеудің бірден жабылуы болған жоқ.

Әйелдер

Әйелдер әрдайым қызмет және басшылықта маңызды рөл атқарды; 1974 жылы Канадалық Англикан шіркеуі әйелдерді дін қызметкеріне (приходқа) толық құқықты бекіткен кезде, көптеген әйелдер шіркеу қызметкері (дьякон) ретінде жұмыс істеп, әсіресе аборигендердің шіркеулерінде, қасиетті тағамды (причастие) беру және дін қызметкерлеріне ғана берілген басқа да функцияларды орындауға мүмкіндік алмағанмен, олар дереу дін қызметкері болып бекітіліп, өз шіркеулерінің дін қызметкеріне айналды. Әйелдер архидиакон, аймақтық декана және кафедральдық собордың құрметті каноны лауазымдарын иеленді, ал 2021 жылы епархия Хелен Кеннедиді алғашқы әйел епископы етіп сайлады, осылайша ол Саскачеван Англикан епархиясының епископы болып сайланған алғашқы әйел атанды.

"Англия шіркеуі"

Бұрынғы ағылшын шіркеуі дала аймағында жақсы жағынан да, жаман жағынан да, белгілі бір деңгейде заңдылығымен бірге, сәл жабық болып саналды. Бұл толыққанды дұрыс болмаса да, оны растайтын көптеген құжаттар бар: Бір кезде Англия шіркеуінің епископы Хардинг мырза бір жиынға қатысып, жергілікті канадалықтардың сөздерін естімей, ағылшын аглоканикалық көшіп келгендер пресвитериандық және методист канадалықтардан артық болуы мүмкін екенін айтқан. Бұл жалпы қоғамда ағылшындарға қарсы наразылық пен ашу-ыза тудырды. Дегенмен, қазір К'Аппель епархиясының қауымдары, қауымдағы маңызды христиандық үстемдікті сақтау үшін Канададағы Евангелиялық-Лютеран шіркеуі және Канада Біріккен шіркеуінің қауымдарымен тығыз ынтымақтастық жасайды және көптеген бірлескен жобалар жүзеге асырылуда.

Англикалық аборигендер

Епархия құрамындағы аборигендердің саны шамамен 15% құрайды, бұл жалпы халықтан сәл жоғары көрсеткіш. Англикан шіркеуі әрқашан абориген халқына қызмет көрсетуде маңызды рөл атқарған, бірақ бұл рөл әрқашан құрылысшыл да, жағымды да болмады, әсіресе интернатта оқыған балаларға білім беруде. 1998-2005 жылдар аралығындағы Дункан Уоллес епископтығы кезінде епархияға қарсы бұрынғы студенттер атынан қозғалған сот ісі епархияны құртуға жақын болды. Осыған ұқсас жағдай 1914 жылы құрылған Британдық Колумбия және Юкон шіркеулік провинциясындағы Карибу епархиясында да болған еді. Ол 2001 жылдың 31 желтоқсанында банкротқа түсіп, жұмысын тоқтатты және тек Орталық аймақтың Англикандық приходтары ретінде ғана жалғастыра алды. К'Аппель епархиясы да шіркеу басқаратын аборигендердің интернат-мектептерінің бұрынғы оқушыларының талап арыздарына байланысты банкротқа ұшыруға жақын болды. Бұл оқушылар зорлық-зомбылыққа ұшырағанын сенімді түрде мәлімдеді. Ақырында, бұл талаптар ұлттық деңгейде шешілді. Рим-католик діни ордендері мен епархиялары да федералды үкіметпен бірге айыпталушылар болып танылды, себебі олардың тапсыруымен шіркеулер мұндай мектептерді басқарған. К'Аппель епархиясы қазіргі таңда ең ұлттық құрамды мекемелердің бірі болып табылады.

Белгілі Ку'Аппель англикандары

Фредерик Джексон Қарулы Күштердің Епископы және Регинадағы Корольдік Канадалық Атты Полициясының ұлттық оқу орталығының діни қызметкері болды. Майкл Пирс, бұрынғы декан, епископ және К'Аппель архиепископы, 1986 жылдан 2004 жылға дейін Канада Англикан шіркеуінің Приматы болды.